Ngăn chặn từ sớm các "mồi lửa" bạo lực trong thanh thiếu niên

Những mâu thuẫn ảo, hậu quả thật

Thời gian qua, trên địa bàn thành phố Hà Nội xuất hiện tình trạng một bộ phận thanh thiếu niên ở độ tuổi rất trẻ tụ tập, mang theo hung khí nguy hiểm di chuyển trên các tuyến giao thông để giải quyết mâu thuẫn hoặc vô cớ tấn công người đi đường.

Điển hình như khoảng 23 giờ 30 phút ngày 13-7, trong quá trình tuần tra, kiểm soát, Tổ công tác Y1/141 Công an thành phố Hà Nội phát hiện 02 nam thanh thiếu niên điều khiển xe máy có biểu hiện nghi vấn tại khu vực ngã tư đường Vạn Kiếp và cơ đê 401, phường Hồng Hà. Tiến hành kiểm tra hành chính, lực lượng chức năng làm rõ các đối tượng này liên quan đến 02 nhóm thanh thiếu niên đang chuẩn bị hung khí để đánh nhau.

Ngay sau đó, Phòng Cảnh sát hình sự Công an Thành phố phối hợp Công an các phường Hồng Hà, Long Biên và các đơn vị liên quan khẩn trương truy xét, làm rõ. Kết quả điều tra ban đầu xác định, xuất phát từ mâu thuẫn trên mạng xã hội, 02 nhóm đã lôi kéo nhiều người tham gia, chuẩn bị hung khí tự chế, tháo hoặc che biển số xe, phóng nhanh vượt ẩu, hò hét gây mất an ninh trật tự. Cơ quan Công an đã triệu tập 25 trường hợp liên quan, thu giữ nhiều hung khí và phương tiện.

Trước đó không lâu, khoảng 21 giờ 30 phút ngày 30-6, trên tuyến đường DH05 qua địa bàn xã Dương Hòa, 03 thanh thiếu niên đi xe mô tô mang theo kiềm và tuýp sắt gắn dao đã đuổi theo, tấn công hai người dân đang di chuyển. Hậu quả khiến xe của nạn nhân va chạm vào cột điện, làm 02 người bị thương. Chỉ trong chưa đầy 24 giờ, Công an xã Dương Hòa đã điều tra, xác định nhóm đối tượng gồm N.H.V.A. (sinh năm 2010), Nguyễn Tiến Nhật (sinh năm 2008, đang chấp hành án treo về tội Gây rối trật tự công cộng) và Đ.H.A. (sinh năm 2011).

Phân tích về tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật gia tăng thời gian qua, theo Trung tá Vũ Đình Nhâm - Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hà Nội, nguyên nhân của việc này xuất phát từ nhiều khía cạnh như; Tâm lý, môi trường sống và sự quản lý từ phía gia đình.

Ở độ tuổi vị thành niên, tâm sinh lý của các em có nhiều biến đổi, thích thể hiện bản thân nhưng lại thiếu kiến thức pháp luật và kỹ năng kiểm soát cảm xúc. Khi gặp các va chạm nhỏ trên không gian mạng, các em dễ bị kích động, dẫn đến hành vi bồng bốc, lôi kéo bè bạn lập nhóm để "dằn mặt" đối phương.

Bên cạnh đó, nguyên nhân quan trọng khác đến từ sự buông lỏng quản lý của một bộ phận gia đình. Nhiều cha mẹ thiếu sự quan tâm, không nắm được các mối quan hệ xã hội cũng như hoạt động của con em trên mạng internet.

Việc giao xe máy cho con khi chưa đủ tuổi hoặc chưa có giấy phép lái xe cũng vô tình tạo điều kiện cho các em thực hiện hành vi vi phạm. Việc tiếp cận dễ dàng với các nội dung bạo lực trên mạng xã hội cũng ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi của lứa tuổi này.

Cần sự phối hợp từ "gốc"

Nhìn từ góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Huy Hoàng (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, những vụ việc phạm tội thường rơi vào đối tượng là thanh, thiếu niên dưới 18 tuổi. Đây là độ tuổi phát triển nhanh chóng về thể chất nhưng tâm sinh lý có những bất ổn, dễ nổi loạn, thiếu các kỹ năng sống nên những hành vi thường có tính chất bộc phát, thiếu sự điều khiển của lý trí.

Nhiều em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, cha mẹ phải kiếm sống không quan tâm, giáo dục con cái; cha mẹ ly hôn; không loại trừ những gia đình khá giả, cha mẹ lo làm ăn, nuông chiều, không dành thời gian chăm sóc con em mình; một số em bỏ học...

Bên cạnh những ảnh hưởng tâm lý lứa tuổi, việc bùng nổ các phương tiện nghe nhìn, internet, nhưng kiểm soát chưa triệt để cũng dẫn đến thanh thiếu niên phạm tội.

"Các trang mạng xã hội phát triển mạnh, tạo điều kiện cho các em dễ dàng tiếp cận những trò chơi, phim ảnh có nội dung bạo lực. Những trang mạng có nội dung xấu, cổ xúy cho hành vi tiêu cực trong xã hội nên dần hình thành cách suy nghĩ lệch lạc so với chuẩn mực đạo đức xã hội, kéo theo việc các em thực hiện các hành vi nguy hiểm cho xã hội", luật sư Hoàng cho hay.

Chị Trần Thị Hương Ly, Giảng viên trường Đại học Ngoại thương cho rằng, để phòng ngừa tình trạng gia tăng trẻ vị thành niên phạm tội, cần đẩy mạnh giáo dục gia đình. Bởi lẽ, gia đình có ảnh hưởng rất lớn trong việc hình thành nhân cách mỗi cá nhân. Các bậc cha mẹ phải gần gũi, quan tâm chăm sóc, chia sẻ những tâm tư tình cảm của các em, uốn nắn kịp thời những suy nghĩ và hành vi lệch lạc của con trẻ. Một môi trường tốt, thân thiện được hình thành trong gia đình sẽ giúp hạn chế được việc hình thành những hành vi xấu và nhận thức xấu…

Để ngăn chặn hiệu quả tình trạng thanh thiếu niên tụ tập gây rối, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo các gia đình cần nâng cao hơn nữa trách nhiệm trong việc quản lý, giáo dục con em mình. Cha mẹ cần thường xuyên đồng hành, nắm bắt tâm tư, các mối quan hệ bạn bè và hoạt động của con trên không gian mạng để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những lệch chuẩn trong hành vi.

Cơ quan Công an đề nghị các bậc phụ huynh tuyệt đối không giao phương tiện cơ giới cho người chưa đủ điều kiện điều khiển; chủ động phối hợp với nhà trường và chính quyền địa phương khi phát hiện dấu hiệu con em bị lôi kéo vào các nhóm bạo lực.

Thời gian tới, Công an thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục tăng cường lực lượng, đẩy mạnh công tác tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn, chủ động nắm tình hình để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm. Hành vi mang theo, tàng trữ, sử dụng hung khí gây rối trật tự công cộng và xâm hại sức khỏe người khác là vi phạm pháp luật đặc biệt nguy hiểm, sẽ bị xử lý nghiêm minh nhằm đảm bảo tính răn đe và giữ gìn cuộc sống bình yên cho nhân dân.