Kiến tạo cộng đồng hạnh phúc từ mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa"

Lấy văn hóa làm nền tảng, con người làm trung tâm

Giữa không gian đậm hồn cốt làng quê Bắc Bộ, xã Thư Lâm đang bước vào giai đoạn chuyển mình khi trở thành một trong 2 địa phương được thành phố Hà Nội lựa chọn thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”. Nghệ nhân Nguyễn Thế Nhị (phường múa rối Đào Thục, xã Thư Lâm) cho biết, người dân địa phương rất vui mừng khi xã được lựa chọn tham gia mô hình thí điểm. Điều này mở ra nhiều cơ hội để những không gian văn hoá đậm hồn quê trong đó có phường múa rối Đào Thục có tuổi đời hơn 300 năm có nhiều cơ hội để bảo tồn, phát triển tốt hơn.

“Tôi tin rằng, khi Thư Lâm được lựa chọn thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" thì chính quyền sẽ ngày càng gần dân hơn. Nhiều chính sách về phát triển văn hoá và con người sẽ được quan tâm, tiếp thêm động lực để các nghệ nhân tiếp tục gìn giữ và phát huy bản sắc văn hoá độc đáo của địa phương. Chúng tôi ý thức được sâu sắc hơn, mỗi người dân cần đồng hành cùng chính quyền để xây dựng một môi trường thân thiện, giàu văn hoá và văn minh”, nghệ nhân Nguyễn Thế Nghị bày tỏ.

Phó Chủ tịch UBND xã Thư Lâm Nguyễn Thành Luân cho biết, sau khi thành phố lựa chọn Thư Lâm là địa phương thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”, việc đầu tiên địa phương thực hiện không chỉ là xây dựng kế hoạch mà quan trọng hơn là thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị. Xã đã tập trung rà soát toàn diện hiện trạng, bảo đảm sự đồng bộ giữa các quy hoạch và chương trình phát triển; đồng thời, ưu tiên chuẩn bị hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng số và nguồn nhân lực để tạo nền tảng vững chắc cho quá trình triển khai. Bên cạnh đó, xã sẽ tập trung đổi mới phương thức quản trị theo hướng chủ động, hiện đại, lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo; đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và đào tạo đội ngũ cán bộ có chuyên môn, bản lĩnh, trách nhiệm.

“Với địa phương giàu di sản như Thư Lâm, kỳ vọng lớn nhất không chỉ đổi mới quản trị mà còn phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của người dân”, ông Nguyễn Thành Luân chia sẻ.

Định hướng phát triển “xã, phường xã hội chủ nghĩa” với những tiêu chí rõ ràng về quản trị xã hội đang lan tỏa tới nhiều địa phương của Hà Nội. Nhiều nơi đang nỗ lực hướng tới xây dựng một xã hội hạnh phúc, văn minh và hiện đại.

Làng Bắc Cầu (phường Bồ Đề) là một làng cổ ở bán đảo ven đê sông Hồng, từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn nhiều du khách đến trải nghiệm nhờ vào các hoạt động cộng đồng văn minh và giàu bản sắc văn hóa. Nhiều năm nay, người dân làng Bắc Cầu đã cùng nhau đoàn kết, nỗ lực xây dựng và phát triển “làng nghệ thuật” với nhiều mô hình nghệ thuật công cộng do người dân cùng chung tay với chính quyền để xây dựng như: Cải tạo sân chơi, chỉnh trang đường làng với những bức bích hoạ ven sông, xây dựng tuyến đường ven sông dành cho người đi bộ và xe đạp... từ đó góp phần tạo nên một môi trường sống xanh, sạch, đẹp và hạnh phúc.

Anh Nguyễn Tiến Mạnh, một cư dân sinh sống lâu năm tại Bắc Cầu chia sẻ: “Khi người dân cùng đồng hành với chính quyền đề kiến tạo một không gian sống hạnh phúc, văn minh và hiện đại thì đó là một xã hội hạnh phúc và vì dân. Đó cũng là niềm mong mỏi của chúng tôi khi xây dựng phường xã hội chủ nghĩa”, anh Mạnh bày tỏ

Đích đến là hạnh phúc của nhân dân

Trong bối cảnh Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu xây dựng chính quyền tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ, việc Thành ủy Hà Nội ban hành Đề án thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" mang nhiều ý nghĩa không chỉ ở phương diện đổi mới quản trị mà còn thể hiện tư duy phát triển hướng đến chất lượng sống và sự hài lòng của người dân.

Đề án đưa ra Bộ tiêu chí (với 54 tiêu chí thành phần) được xây dựng nhằm cụ thể hóa các nội dung của mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa thành các chỉ số có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn; làm cơ sở theo dõi, giám sát, so sánh và tổng kết kết quả thực hiện đề án trong quá trình thí điểm.

TS Nguyễn Việt Hùng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội cho biết, mô hình xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xác định với 8 đặc trưng cơ bản. Đây là hệ giá trị nền tảng để cụ thể hóa thành các mô hình tổ chức và quản trị ở từng cấp, nhất là cấp cơ sở. Trong đó, văn hóa, con người và cộng đồng là nền tảng nội sinh của phát triển để hướng đến không gian sống xanh, an toàn và hạnh phúc. “Đây là bước cụ thể hóa quan điểm xuyên suốt của Đảng về lấy con người là trung tâm, chủ thể, nguồn lực và mục tiêu của sự phát triển”, TS Nguyễn Việt Hùng cho biết.

Mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” đặt vấn đề phát triển văn hóa, con người là một trong những yếu tố quan trọng và then chốt. PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, giá trị cốt lõi của mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là xây dựng chính quyền cơ sở vì nhân dân phục vụ, lấy hạnh phúc của người dân làm đích đến và là thước đo cao nhất của hiệu quả quản trị. Khi mỗi xã, phường trở thành một không gian sống xanh hơn, văn minh hơn, nhân văn hơn và giàu bản sắc hơn, Hà Nội sẽ có nền tảng vững chắc để hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng với vai trò là Thủ đô của cả nước và là Thành phố Vì hòa bình, vì con người.

Còn theo TS Nguyễn Viết Chức, Viện trưởng Viện nghiên cứu văn hóa Thăng Long, việc phát triển văn hóa tại “xã, phường xã hội chủ nghĩa” không chỉ là bảo tồn các giá trị truyền thống mà còn là xây dựng con người Thủ đô thanh lịch, văn minh, giàu trách nhiệm với cộng đồng. Điều này được cụ thể hóa bằng những tiêu chí gắn với đời sống hằng ngày của người dân. Đó là việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong từng khu dân cư; phát huy hiệu quả các nhà văn hóa, thư viện, trung tâm sinh hoạt cộng đồng; duy trì các phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; xây dựng gia đình văn hóa, tổ dân phố văn hóa theo hướng thực chất; phát huy các giá trị của di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế và du lịch.

Có thể thấy rằng, mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" không đơn thuần là việc xây dựng thêm một bộ tiêu chí đánh giá địa phương. Xa hơn, đó là định hướng xây dựng những cộng đồng dân cư đáng sống, nơi văn hóa được vun đắp, môi trường được cải thiện, dịch vụ công ngày càng chất lượng, chính quyền ngày càng gần dân và mỗi người dân đều có điều kiện phát triển toàn diện.