“Tế bào gốc: Từ nghiên cứu lâm sàng đến ứng dụng thực tiễn”

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tiến sĩ, Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tế bào khẳng định: Trong những năm qua, Y học hiện đại chứng kiến nhiều bước tiến vượt bậc, nổi bật là sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ chỉnh sửa Gen (CRISPR), Liệu pháp miễn dịch & Thuốc điều trị ung thư; Giao diện não - máy tính (BCI); Ghép đa tạng phức tạp, Robot phẫu thuật… Các tiến bộ này không chỉ nâng cao tỷ lệ sống sót mà còn mở ra kỷ nguyên điều trị cá thể hóa, giúp con người tiến gần hơn đến việc chữa khỏi các bệnh nan y. Một trong những thành tựu đó chính là việc ứng dụng tế bào gốc trong điều trị, hỗ trợ điều trị và chăm sóc sức khỏe, đang nhận được sự quan tâm sâu sắc của giới y khoa và người dân.

Với mục tiêu tạo một diễn đàn trao đổi kiến thức trong lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc trên lâm sàng, Hội thảo này có sự hiện diện của các nhà quản lý, các nhà khoa học đến từ Liên hiệp Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, một số Viện nghiên cứu, Bệnh viện, Trung tâm nghiên cứu trong lĩnh vực Tế bào gốc, sinh học phân tử, huyết học truyền máu…

Ban tổ chức mong muốn rằng, thông qua Hội thảo lần này sẽ tăng cường kết nối giữa các Viện nghiên cứu, các trường đại học, bệnh viện và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ, góp phần hình thành mạng lưới hợp tác nghiên cứu, tạo điều kiện thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ tế bào tại Việt Nam, theo đúng Nghị quyết số 57/NQ của Bộ Chính trị.

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã cùng trao đổi, thảo luận xung quanh một số vấn đề liên quan công nghệ tế bào và y học tái tạo. Một số ý kiến cho rằng trên bản đồ y học toàn cầu, công nghệ tế bào và y học tái tạo đang định nghĩa lại khả năng phục hồi chức năng của cơ thể con người thông qua việc sử dụng các tế bào gốc có khả năng tự làm mới và biệt hóa thành các loại tế bào chuyên biệt. Từ các nghiên cứu về tế bào gốc tạo máu trong điều trị ung thư đến những tiến bộ trong nuôi cấy tế bào gốc trung mô từ màng dây rốn để điều trị các bệnh lý tự miễn và thoái hóa, y học tái tạo không còn là khái niệm xa lạ.

Hội thảo cũng nhấn mạnh một thực tế quan trọng: khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu tiền lâm sàng và hiệu quả lâm sàng thực tế vẫn là một "hố ngăn" đòi hỏi sự khắt khe về khoa học. Một liệu pháp chỉ được coi là thành công khi nó vượt qua được các thử nghiệm nghiêm ngặt về tính an toàn, hiệu quả, và quan trọng nhất là tuân thủ các chuẩn mực về đạo đức nghiên cứu và quản lý khoa học. Tại nhiều quốc gia phát triển như Singapore, thành công của y học tái tạo không chỉ đến từ năng lực khoa học mà còn nhờ vào một hệ sinh thái nghiên cứu liên ngành, nơi các quy trình chuẩn hóa và hồ sơ bằng chứng được kiểm soát chặt chẽ từ khâu thu thập đến điều trị.

Tại Việt Nam, nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc đã bắt đầu khẳng định vai trò trong các bệnh viện chuyên khoa. Những thành tựu trong lĩnh vực ghép tế bào gốc tạo máu đã minh chứng cho năng lực chuyên môn của đội ngũ y tế Việt Nam khi tiếp cận với các kỹ thuật cao của thế giới.

Hội thảo cũng thẳng thắn nhìn nhận các thách thức mà lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc đang đối mặt. Đó là nhu cầu về một hành lang pháp lý hoàn thiện hơn để quản lý các ngân hàng tế bào và các cơ sở ứng dụng lâm sàng. Đó là việc chuẩn hóa công nghệ nuôi cấy, lưu trữ và bảo đảmchất lượng tế bào trong các điều kiện môi trường khác nhau. Hơn nữa, việc hiểu đúng về tế bào gốc -không thần thánh hóa nó như một "phép màu" vạn năng mà nhìn nhận nó dưới góc độ là một công cụ y khoa cần chỉ định chính xác - là thông điệp then chốt mà các nhà tổ chức muốn truyền tải đến cộng đồng.

Hội thảo không chỉ là diễn đàn giới thiệu các công nghệ mới mà là nơi thiết lập những chuẩn mực. Chương trình tập trung vào năm nhóm nội dung cốt lõi:

(1) Tiến bộ trong nghiên cứu: Cập nhật các xu hướng phát triển mới nhất của tế bào gốc trên thế giới, bao gồm cả các kỹ thuật chỉnh sửa gen và liệu pháp thay thế tế bào.

(2) Chuẩn hóa quy trình lâm sàng: Chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong việc thiết lập các chỉ định điều trị dựa trên bằng chứng, đảm bảo sự an toàn cho người bệnh trong quá trình thực hiện.

(3) Kiểm soát chất lượng và an toàn: Thảo luận chuyên sâu về các yêu cầu kỹ thuật đối với phòng nuôi cấy tế bào đạt chuẩn, quy trình tách chiết, lưu trữ và các tiêu chuẩn kiểm tra an toàn sinh học.

(4) Hành lang pháp lý và Đạo đức: Phân tích thực trạng hành lang pháp lý hiện hành tại Việt Nam và sự cần thiết của việc xây dựng khung pháp lý khoa học để quản lý các liệu pháp y học tái tạo mới.

(5) Hợp tác chiến lược: Kết nối giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện và doanh nghiệp để tạo ra một hệ sinh thái y tế tái tạo bền vững, từ khâu nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng lâm sàng và thương mại hóa.

Sự kiện quy tụ các nhà khoa học uy tín, tạo nên một diễn đàn đối thoại đa chiều. Đặc biệt, sự hiện diện của PGS.TS Phan Toàn Thắng - nhà khoa học có nhiều công trình nghiên cứu được công bố trên các tạp chí danh giá quốc tế - mang đến góc nhìn sâu sắc về cách thức chuẩn hóa nghiên cứu để có thể chuyển giao vào lâm sàng theo chuẩn mực toàn cầu.

Bên cạnh đó, các đại diện từ Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8 như TS.BS Hàn Viết Trung và BSCKI Phạm Thị Việt Anh đem đến những kinh nghiệm thực chiến quý giá trong công tác điều trị, chăm sóc và theo dõi bệnh nhân sau ghép tế bào gốc. Những chia sẻ về thực trạng khó khăn, các tình huống lâm sàng cụ thể sẽ giúp người tham dự hiểu rõ hơn về hành trình điều trị đa chuyên khoa - nơi mà tế bào gốc chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh điều trị toàn diện.

Việc Longevity Medical System (LMS) đồng hành cùng sự kiện này cũng nằm trong định hướng chiến lược nhằm kết nối các chuyên gia quốc tế với các cơ sở y tế trong nước, thúc đẩy việc cập nhật các tiêu chuẩn điều trị mới nhất cho đội ngũ y bác sĩ.

Hội thảo “Tế bào gốc: Từ nghiên cứu lâm sàng đến ứng dụng thực tiễn” được kỳ vọng sẽ trở thành cột mốc quan trọng, góp phần định hình tương lai của y học tái tạo tại Việt Nam. Bằng cách bám sát nguyên tắc y học dựa trên bằng chứng, tuân thủ các quy định quản lý và chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chúng ta hoàn toàn có thể thu hẹp khoảng cách với thế giới, mang đến những hy vọng thực tế và an toàn cho người bệnh./.