Để đào tạo không xa rời thực tiễn

Để đáp ứng nhu cầu nhân lực của nền kinh tế trong giai đoạn mới, nhà trường không thể đào tạo tách rời thực tiễn mà cần gắn chặt với doanh nghiệp. Sự đồng hành giữa nhà trường và doanh nghiệp vừa mở rộng cơ hội cho người học, vừa góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô.

Kết nối nhà trường - doanh nghiệp giúp người học tiếp cận thực tế

Nếu trước đây, doanh nghiệp chủ yếu tham gia ở khâu cuối cùng là tuyển dụng thì hiện nay, nhiều đơn vị đã trở thành đối tác ngay trong quá trình đào tạo. Điều này thể hiện rõ trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp Thủ đô, từ việc tham gia xây dựng chương trình đào tạo, góp ý chuẩn đầu ra, cử chuyên gia, kỹ sư, kỹ thuật viên hướng dẫn thực hành đến tiếp nhận sinh viên thực tập. Nhiều doanh nghiệp đang đồng hành cùng các cơ sở đào tạo trong suốt quá trình học tập.

Là cựu học sinh ngành công nghệ sơn ô tô của Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội, anh Nguyễn Minh Dũng, hiện là Trưởng phòng Kinh doanh một nhà máy sản xuất sơn ô tô trên địa bàn Hà Nội cho biết, việc được học tập, thực hành trong môi trường gắn với doanh nghiệp giúp anh sớm làm quen với công nghệ, quy trình sản xuất và tác phong làm việc chuyên nghiệp. Nhờ đó, anh nhanh chóng thích nghi với công việc sau khi tốt nghiệp.

Hiện nay, với vai trò đại diện doanh nghiệp, anh Nguyễn Minh Dũng vẫn thường xuyên phối hợp với nhà trường trong các hoạt động hướng nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ học sinh thực hành. Khi doanh nghiệp tham gia ngay từ quá trình đào tạo, người học có thêm cơ hội tiếp cận thực tế, còn doanh nghiệp cũng chủ động hơn trong việc tìm kiếm nguồn nhân lực phù hợp.

Theo Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Cơ khí I Hà Nội Phạm Quang Vinh, việc tăng cường hợp tác với doanh nghiệp giúp nhà trường điều chỉnh chương trình đào tạo sát với yêu cầu của thị trường lao động. Nhà trường đang từng bước tăng thời gian học tập, thực hành tại doanh nghiệp lên khoảng 30-50% tùy ngành nghề, giúp học sinh vừa rèn luyện kỹ năng nghề, vừa hình thành tác phong lao động và khả năng thích ứng với môi trường sản xuất trước khi tốt nghiệp.

Ở bậc phổ thông, công tác hướng nghiệp cũng có những chuyển biến tích cực khi nhiều trường tăng cường phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp để giúp học sinh có cái nhìn đầy đủ hơn về ngành nghề. Thay vì chỉ tiếp cận thông tin qua sách vở, học sinh được tham quan doanh nghiệp, trải nghiệm môi trường làm việc, giao lưu với người lao động, từ đó có thêm cơ sở lựa chọn hướng đi phù hợp sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Em Phan Thùy Chi, học sinh Trường Trung học phổ thông Trần Hưng Đạo - Thanh Xuân cho biết, thông qua các hoạt động trải nghiệm tại doanh nghiệp, em hiểu rõ hơn về yêu cầu, môi trường làm việc của từng ngành nghề. Đây là cơ sở để em định hình rõ mục tiêu học tập, chủ động rèn luyện kiến thức, kỹ năng cần thiết, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường lao động trong tương lai.

Đồng hành để nâng cao chất lượng đào tạo

Kết nối nhà trường - doanh nghiệp không chỉ nhằm giải quyết “đầu ra” mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo. Khi doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, nhà trường có thêm thông tin thực tiễn để điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy; ngược lại, doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận nguồn nhân lực được chuẩn bị phù hợp ngay từ trên ghế nhà trường.

Theo ông Phạm Quang Vinh, để sự hợp tác phát huy hiệu quả bền vững, doanh nghiệp cần đồng hành với nhà trường từ khâu xây dựng chương trình, tổ chức thực hành đến đánh giá chuẩn đầu ra. Khi 2 bên cùng chia sẻ trách nhiệm trong đào tạo, người học sẽ được trang bị những kiến thức, kỹ năng sát với yêu cầu của thị trường lao động, còn doanh nghiệp có nguồn nhân lực đáp ứng tốt hơn yêu cầu sản xuất, kinh doanh.

Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều cơ sở đào tạo trên địa bàn Hà Nội đã mở rộng hợp tác với doanh nghiệp theo hướng lâu dài, thực chất, thay vì chỉ ký kết thỏa thuận. Doanh nghiệp không chỉ tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập mà còn tham gia xây dựng chương trình đào tạo, hỗ trợ trang thiết bị, cử chuyên gia hướng dẫn thực hành, góp ý về kỹ năng nghề, kỹ năng mềm mà người lao động cần có.

Tại các trường đại học, mô hình hợp tác với doanh nghiệp cũng ngày càng đa dạng, từ đào tạo theo đặt hàng, nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ đến xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm khởi nghiệp.

Không chỉ mang lại lợi ích cho cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, sự kết nối này còn giúp học sinh, sinh viên và gia đình có thêm thông tin trong quá trình lựa chọn nghề nghiệp. Bà Nguyễn Thị Lan, phụ huynh học sinh Trường Trung học phổ thông Nguyễn Văn Cừ chia sẻ, việc được cùng con tham gia các hoạt động hướng nghiệp, gặp gỡ đại diện các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp giúp gia đình hiểu rõ hơn về các lựa chọn sau trung học phổ thông.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, việc tăng cường kết nối nhà trường - doanh nghiệp tiếp tục được ngành Giáo dục và Đào tạo xác định là giải pháp quan trọng, góp phần đưa hoạt động đào tạo đến gần hơn với thực tiễn và nhu cầu phát triển của Thủ đô.