Làn sóng điều chỉnh chiến lược xe điện của các hãng xe lớn tại Mỹ

Cuối tuần này, Honda xác nhận sẽ dừng bán xe điện Prologue vào cuối năm nay, sau khi hoàn thành kế hoạch sản xuất của phiên bản 2026. Đồng nghĩa với việc từ năm 2027, hãng không còn mẫu xe điện nào ở Mỹ — thị trường xe quan trọng nhất thế giới. Hãng xe Nhật Bản cho biết người đang sử dụng Prologue vẫn tiếp tục được bảo đảm đầy đủ các dịch vụ bảo dưỡng, cung cấp phụ tùng và chế độ bảo hành thông qua hệ thống đại lý.

Ra mắt tại Mỹ từ năm 2024, Prologue là mẫu xe điện đầu tiên của Honda tại thị trường này, được phát triển trên nền tảng Ultium của General Motors (GM) và sản xuất tại Mexico. Prologue nhanh chóng trở thành một trong những mẫu xe điện bán chạy trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, doanh số bắt đầu giảm đáng kể từ năm 2026 khi nhu cầu chung của thị trường xe điện chững lại.

Theo giới phân tích, việc Mỹ chấm dứt chương trình ưu đãi thuế liên bang dành cho xe điện là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến sức mua suy giảm. Trước đây, khoản hỗ trợ lên tới 7.500 USD giúp thu hẹp khoảng cách giá giữa xe điện và xe sử dụng động cơ đốt trong. Khi ưu đãi này không còn, chi phí sở hữu xe điện tăng lên đáng kể, khiến nhiều khách hàng quay trở lại lựa chọn xe hybrid hoặc xe chạy xăng truyền thống.

Bên cạnh đó, việc nới lỏng các tiêu chuẩn về khí thải và tiết kiệm nhiên liệu cũng làm giảm áp lực chuyển đổi sang xe điện đối với các nhà sản xuất. Thay vì buộc phải nhanh chóng điện hóa toàn bộ danh mục sản phẩm, nhiều hãng đã có thêm thời gian để cân bằng giữa đầu tư công nghệ mới và duy trì lợi nhuận từ các dòng xe truyền thống.

Thực tế, Honda không phải là trường hợp cá biệt. Hàng loạt tập đoàn ô tô lớn đã và đang điều chỉnh chiến lược điện hóa tại Mỹ theo hướng thận trọng hơn.

General Motors - từng đặt mục tiêu dẫn đầu cuộc đua xe điện, nay liên tục điều chỉnh kế hoạch sản xuất để phù hợp với nhu cầu thực tế. Hãng trì hoãn việc mở rộng nhà máy pin, giảm tốc độ tăng công suất của các dây chuyền sản xuất xe điện và kéo dài thời gian kinh doanh các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong.

Dù vẫn tiếp tục phát triển dòng xe điện như Chevrolet Equinox EV, Blazer EV, Cadillac Lyriq hay GMC Sierra EV, GM nay chuyển trọng tâm từ mở rộng sản lượng sang tối ưu hiệu quả kinh doanh và lợi nhuận trên từng sản phẩm.

Ford có bước đi tương tự. Sau giai đoạn đầu tư mạnh vào Mustang Mach-E và xe bán tải F-150 Lightning, hãng giờ đây nhận thấy nhu cầu đối với xe điện cỡ lớn không tăng nhanh như dự báo và quyết định dừng sản xuất F-150 Lightning, đồng thời hoãn ra mắt một số mẫu xe điện mới. Ford cũng chuyển nguồn lực sang phát triển xe hybrid.

Stellantis (sở hữu Jeep, Dodge, Chrysler và Ram) lựa chọn chiến lược linh hoạt hơn: Tiếp tục phát triển các dòng xe điện nhưng đồng thời duy trì nhiều phiên bản động cơ xăng và hybrid nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng Mỹ. Các kế hoạch đầu tư lớn đều được triển khai theo từng giai đoạn thay vì mở rộng đồng loạt.

Ở nhóm các nhà sản xuất vẫn kinh doanh thuận lợi tại Mỹ có Volkswagen. Tuy nhiên, hãng xe châu Âu này phải điều chỉnh tốc độ tăng trưởng do cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt từ các nhà sản xuất Trung Quốc trên thị trường toàn cầu và cuộc chiến giá bán do Tesla khởi xướng.

Trong số các hãng lớn, Tesla vẫn giữ vị trí dẫn đầu doanh số tại quê nhà Mỹ. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng không còn cao như giai đoạn 2021-2023. Để kích cầu, Tesla liên tục điều chỉnh giá bán, tung ra nhiều chương trình ưu đãi tài chính và cải tiến phần mềm nhằm giữ sức hấp dẫn cho Model 3 và Model Y. Biên lợi nhuận của Tesla giảm do chiến lược giảm giá, cũng cho thấy ngay cả doanh nghiệp dẫn đầu thị trường cũng phải thích nghi với bối cảnh cạnh tranh mới.

Hyundai và Kia nổi lên như một trong số ít các hãng tiếp tục mở rộng thị phần xe điện tại Mỹ. Hai thương hiệu Hàn Quốc đầu tư mạnh vào nhà máy sản xuất tại bang Georgia, qua đó đáp ứng yêu cầu về nội địa hóa sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh về giá. Các mẫu Ioniq 5, Ioniq 9, EV6 hay EV9 ghi nhận doanh số ổn định nhờ thiết kế hiện đại, phạm vi hoạt động dài và khả năng sạc nhanh.

Mặc dù có một số mẫu xe điện, Toyota vẫn có hướng đi khác biệt khi tiếp tục đặt trọng tâm vào xe hybrid. Thay vì chạy đua mở rộng danh mục xe thuần điện, hãng tập trung khai thác thế mạnh của công nghệ hybrid vốn đã được thị trường Mỹ đón nhận trong hơn hai thập kỷ. Chiến lược này giúp Toyota duy trì doanh số và lợi nhuận ổn định trong bối cảnh người tiêu dùng còn cân nhắc về hạ tầng sạc, giá bán và giá trị bán lại của xe điện.

Các chuyên gia nhận định, thị trường xe điện Mỹ hiện không bước vào giai đoạn suy thoái mà đang chuyển sang giai đoạn tăng trưởng thực chất và gắn liền với nhu cầu thực tế hơn. Sau giai đoạn bùng nổ nhờ chính sách ưu đãi và tâm lý đón đầu xu hướng, người tiêu dùng Mỹ hiện quan tâm nhiều hơn đến chi phí sử dụng, giá trị lâu dài, hạ tầng sạc và sự tiện lợi trong quá trình vận hành.