Tín hiệu hạ nhiệt hiếm hoi khi căng thẳng Mỹ-Iran leo thang
Việc Tehran trả tự do cho một công dân Mỹ đã phát tín hiệu ngoại giao tích cực hiếm hoi, trong khi các cuộc tập kích qua lại và tranh chấp quyền kiểm soát Eo biển Hormuz tiếp tục đẩy căng thẳng khu vực lên cao.
Giao tranh giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang trong ngày 16-7, khiến bản ghi nhớ tạm ngừng đối đầu đạt được hồi tháng trước đứng trước nguy cơ đổ vỡ.
Mỹ trước đó đã tiến hành hai đợt không kích lớn trong cùng một ngày, chủ yếu nhằm vào các mục tiêu quân sự gần bờ biển phía Nam của Iran. Đây được xem là đợt không kích mạnh nhất của Mỹ kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời được thiết lập hồi tháng 6.
Iran sau đó đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào một số cơ sở có lực lượng Mỹ hiện diện tại Kuwait và Jordan. Tehran cho rằng các địa điểm này đã được sử dụng để hỗ trợ hoạt động quân sự nhằm vào lãnh thổ Iran.
Giữa lúc căng thẳng gia tăng, Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh việc Tehran trả tự do cho công dân Mỹ Dena Karari và gọi đây là “cử chỉ thiện chí”. Trao đổi với Reuters, luật sư nhân quyền Jared Genser, người đại diện cho bà Karari, cho biết thân chủ bị giam giữ từ tháng 12-2024, hiện đã an toàn và đang trên đường trở về Mỹ. Phía Iran chưa bình luận về vụ việc.
Trong nhiều năm qua, những trường hợp công dân Mỹ bị giam giữ tại Iran thường được giải quyết thông qua các kênh tiếp xúc kín, kể cả khi quan hệ ngoại giao chính thức giữa hai nước bị gián đoạn. Việc bà Karari được trả tự do vì thế được chú ý trong bối cảnh các hoạt động quân sự đang gia tăng.
Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm căng thẳng khi giao thông qua tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng hàng đầu thế giới bị gián đoạn trở lại, gây sức ép lên giá năng lượng. Iran khẳng định có quyền quản lý hoạt động hàng hải tại khu vực này và yêu cầu tàu thuyền đi theo tuyến gần bờ biển nước mình.
Trong khi đó, Mỹ khuyến nghị các tàu thương mại di chuyển theo hành lang phía Nam, gần Oman, đồng thời tái áp đặt biện pháp phong tỏa đối với các cảng của Iran và tiếp tục tập kích một số mục tiêu quân sự ven biển.
Quân đội Mỹ cho rằng những đòn đánh mới đã làm suy giảm năng lực kiểm soát của Iran tại Hormuz. Tuy nhiên, Tehran bác bỏ nhận định này, khẳng định vẫn có thể giám sát và tác động đến hoạt động hàng hải từ nhiều vị trí khác nhau, không chỉ dựa vào các cơ sở ven biển.
Giới chức Iran cảnh báo sẽ mở rộng đáp trả nếu hạ tầng trọng yếu tiếp tục bị nhắm mục tiêu. Về phía Mỹ, Tổng thống Trump chưa loại trừ các biện pháp cứng rắn hơn, song vẫn kêu gọi Tehran trở lại bàn đàm phán.
Tổng hợp