Bảo đảm thực chất việc cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Cắt giảm mạnh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

Thuyết trình nội dung dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư đã sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Về nội dung cơ bản, dự án Luật bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O (còn gọi “khí cười”) để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế. Theo Bộ trưởng, thời gian qua đã có quy định quản lý, kiểm soát nhưng hoạt động kinh doanh, sử dụng loại khí này vẫn diễn biến khá phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật thay thế Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện: Khoản 2 Điều 1 của dự thảo Luật quy định thay thế Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư năm 2025. Theo đó, Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được xây dựng trên cơ sở kế thừa danh mục đã được quy định tại Nghị quyết 6617/2026/NQ-CP của Chính phủ, trong đó cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi của 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện so với Luật Đầu tư năm 2025.

Dự thảo Luật dự kiến có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-9-2026.

Báo cáo thẩm tra đối với dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, Kết luận số 18 và các nghị quyết của Trung ương về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm điều kiện đầu tư, kinh doanh và TTHC; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Hồ sơ dự án Luật cơ bản đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ tháng 8-2026.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý, tính thực chất của các phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại dự thảo Luật, bảo đảm đưa việc thực hiện mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện vào thực chất, không chỉ quan tâm cắt giảm số lượng.

Theo ông Phan Văn Mãi, dù dự án Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, nhưng các nội dung sửa đổi có phạm vi tác động rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và môi trường đầu tư kinh doanh, nên đòi hỏi bổ sung đánh giá tác động chính sách ở mức độ phù hợp đối với các chính sách được đề xuất. Đồng thời cần giải trình đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động; chuẩn bị đầy đủ điều kiện, văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ, hiệu quả ngay khi có hiệu lực.

Về cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Nghị quyết 6617/2026/NQ-CP, nhiều ý kiến đề nghị đánh giá đầy đủ năng lực, khả năng kiểm soát rủi ro của cơ chế hậu kiểm và hiệu quả của các công cụ quản lý thay thế; làm rõ các trường hợp bãi bỏ điều kiện kinh doanh nhưng vẫn tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc, tránh phát sinh điều kiện kinh doanh trá hình…

Với việc tăng cường kiểm soát khí N₂O, một số ý kiến cho rằng khí này vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số lĩnh vực, nên cần đánh giá đầy đủ tác động của chính sách, phân định rõ giữa các hành vi cần cấm và các trường hợp sử dụng hợp pháp, nhằm tránh gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động sản xuất kinh doanh, nhu cầu chính đáng của xã hội.

“Việc cắt giảm phải bảo đảm thực chất nhưng không làm giảm các yêu cầu quản lý cần thiết, phát sinh rủi ro khác hoặc hậu quả khó có thể khắc phục trong quá trình triển khai”, ông Phan Văn Mãi nhấn mạnh.

Tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định

Góp ý hoàn thiện dự Luật này, tại Phiên họp, các ý kiến đề cập đến tính hợp lý và khả thi của việc bổ sung hoạt động kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh; việc đề xuất bổ sung ngành, nghề kinh doanh dịch vụ xác thực điện tử của nhà đầu tư nước ngoài vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện...

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị cơ quan soạn thảo thực hiện đúng nguyên tắc ngành nghề nào không còn rủi ro cho xã hội cần mạnh dạn bỏ điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong thanh tra, giám sát và thiết lập cơ chế rà soát danh mục định kỳ để loại bỏ các điều kiện không còn phù hợp.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Mục tiêu là kịp thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, nghị quyết của Trung ương về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và bảo vệ sức khỏe cộng đồng...

Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Luật Đầu tư có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến quyền tự do đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp, người dân và liên quan chặt chẽ đến yêu cầu bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực. Do đó, việc sửa đổi Luật cần quán triệt tư duy đổi mới nhưng phải rất thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu kiến tạo phát triển với quản lý rủi ro; giữa mở rộng không gian đầu tư, kinh doanh với bảo vệ lợi ích công cộng, quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và yêu cầu phát triển bền vững.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, ý kiến phát biểu chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và kết luận tại phiên họp, để hoàn chỉnh hồ sơ dự án Luật theo quy định.

Đặc biệt lưu ý, việc thực hiện mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải bảo đảm thực chất, đúng trọng tâm; tránh cách làm cơ học, chỉ nhằm tiêu chí về số lượng.

Trên cơ sở kết quả phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với dự án Luật này tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI.