Phát triển hệ thống cửa hàng tiện lợi, cơ hội cho doanh nghiệp nội chiếm lĩnh thị trường

Thị trường rộng lớn

Trước đây, khi muốn mua những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu như nước xả vải, xà phòng, dầu ăn…, người tiêu dùng thường đến hệ thống siêu thị, chợ truyền thống, nhưng nay nhiều ngươi chuyển qua mua tại các cửa hàng tiện lợi, bởi những cửa hàng này có đầy đủ mọi mặt hàng thiết yếu.

Chia sẻ lý do thay đổi thói quen mua sắm, chị Nguyệt Anh ở đường Trần Hữu Tước cho biết: Mua sắm ở cửa hàng tiện lợi, tôi có cảm giác yên tâm hơn so với chợ truyền thống bởi hàng hóa đầy đủ nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng... Ngoài ra giá bán cũng phải chăng, thậm chí nhiều mặt hàng còn rẻ hơn các siêu thị từ 5 - 10%. Quan trọng hơn cả là những cửa hàng này phục vụ xuyên đêm, trong khi hệ thống siêu thị 21 giờ đã dừng phục vụ.

Thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho thấy, ước tính thị trường bán lẻ Việt Nam hiện ở mức 269 tỷ USD, dự báo vào năm 2030 đạt khoảng 547 tỷ USD, tăng 77% so với năm 2025.

Kết quả khảo sát của Công ty Nghiên cứu thị trường Nielsen Việt Nam cho thấy, mặc dù thị trường bán lẻ rộng lớn nhưng hiện kênh bán lẻ hiện đại mới chỉ chiếm được hơn 22%. Chính vì vậy để khai thác thị trường này thời gian qua doanh nghiệp bán lẻ đã đầu tư hệ thống cửa hàng tiện lợi, đến nay trên toàn quốc có đến 9.700 cửa hàng, tạo ra sự cạnh tranh với hệ thống siêu thị.

Lý giải nguyên nhân khiến lượng cửa hàng tiện lợi phát triển mạnh mẽ, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan nêu rõ: Nếu như muốn mở siêu thị, doanh nghiệp phải mất nhiều thời gian tìm địa điểm, thực hiện rất nhiều loại giấy phép khác nhau. Trong khi đó việc xin giấy phép, tìm địa điểm cửa hàng tiện lợi có diện tích dưới 500m2 không quá khó khăn, vốn đầu tư lại thấp hơn đầu tư siêu thị. “Đó là lý do nhiều thương hiệu bán lẻ nổi tiếng như Circle K (Mỹ) hay GS25 (Hàn Quốc) liên tục mở rộng chuỗi cửa hàng lớn. Hiện tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, Circle K có hơn 500 cửa hàng, GS25 có hơn 240 cửa hàng”, bà Lan phân tích.

Cơ hội cho các doanh nghiệp bán lẻ nội

Kết quả khảo sát từ Nền tảng phân tích số liệu thương mại Metric cho thấy, Việt Nam có nhiều điều kiện để phát triển kênh mua sắm tiện lợi bởi tỷ lệ đô thị hóa hiện lên đến 30%, mức tăng trưởng 3,4%/năm; số lượng dân số trẻ chiếm tới 57%. Từ kết quả khảo sát này Giám đốc Kinh doanh Metric Đinh Thị Nho dự báo: Trong những năm tới mô hình cửa hàng tiện lợi, nằm xen trong các khu dân cư sẽ “lên ngôi” vì người tiêu dùng Việt Nam ngày càng hướng tới sự thuận tiện trong mua sắm hàng hóa.

Thực tế cho thấy việc phát triển hệ thống cửa hàng tiện lợi không chỉ dành cho doanh nghiệp nước ngoài mà còn là “sân chơi” của doanh nghiệp Việt như: Saigon Co.op, Vinmart+… Ngày 16-6-2026, tại xã Mèo Vạc (tỉnh Tuyên Quang) Công ty CP VinCommerce đã khai trương cửa hàng thứ 5.000 trong chuỗi cửa hàng WinMart+ tại 3 miền Bắc - Trung - Nam, trở thành chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn nhất Việt Nam.

Theo Giám đốc WinCommerce Nguyễn Thị Phương, mô hình WinMart+ Rural (cửa hàng mini-mart) được WinCommerce phát triển để khai thác tiềm năng tiêu dùng của người dân khu vực nông thôn, nơi hệ thống mua sắm hiện đại chưa được đáp ứng đầy đủ. Thời gian tới WinCommerce sẽ mở rộng hệ thống cửa hàng tự chọn theo hướng mỗi xã/phường có một cửa hàng mini-mart, và mỗi thôn, tổ dân phố sẽ có một điểm bán WiN+. “VinCommerce đặt mục tiêu sẽ sở hữu 10.000 cửa hàng VinMart khắp các tỉnh thành trong cả nước, qua đó phục vụ nhu cầu tiêu dùng hàng ngày của người dân”-bà Phương khẳng định.

Tương tự, sau 30 năm phát triển Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại thành phố Hồ Chí Minh Saigon Co.op đã phát triển 800 điểm bán trên cả nước với các thương hiệu Co.opmart, Co.opXtra, Co.opFood, Co.op Smile… phục vụ 1 triệu lượt khách mỗi ngày, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường Việt Nam. Không chỉ những doanh nghiệp chuyên bán lẻ hàng tiêu dùng mới đầu tư khai thác thị trường này mà cả doanh nghiệp bán lẻ ngành hàng công nghệ cũng “nhảy” vào thị trường này. Năm 2015 Công ty CP Đầu tư Thế giới di động đã đầu tư hệ thống siêu thị cửa hàng tiện lợi Bách hóa xanh, đến nay Bách hóa xanh đã có 3.233 cửa hàng trên cả nước.

Lý giải nguyên nhân khiến doanh nghiệp nội đẩy mạnh mở rộng hệ thống cửa hàng tiện lợi phát triển mạnh mẽ, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Đoàn Thị Hương Thanh cho rằng để thu hút người tiêu dùng, doanh nghiệp Việt tập trung phục vụ thực phẩm tươi sống, tiêu dùng thiết yếu qua đó chiếm thị phần vì họ hiểu ý người tiêu dùng Việt. Để cạnh tranh với các thương hiệu nước ngoài, nhiều doanh nghiệp đã chủ động thay đổi cách thức phục vụ theo hướng hàng hóa phù hợp với xu thế tiêu dùng, nhu cầu mua sắm của người dân. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đẩy mạnh xây dựng hệ thống cửa hàng tiện lợi sát với khu dân cư kiểu "chợ gần nhà" trở thành điểm nhấn hút khách.

Trước hiện tượng các doanh nghiệp bán lẻ nội trở lại “đường đua” mở rộng hệ thống cửa hàng tiện lợi với doanh nghiệp nước ngoài chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng các doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài có đủ tiềm lực để đầu tư hàng loạt cửa hàng tiện lợi mở cửa 24/24 giờ. Để đủ sức cạnh tranh đòi hỏi các đơn vị bán lẻ Việt Nam cần tìm ra sự khác biệt trong quá trình phục vụ, nhưng vẫn phù hợp với yêu cầu người tiêu dùng. “Nếu các doanh nghiệp bán lẻ nội cứ phát triển mô hình cửa hàng tiện lợi “na ná” như nhau, không có sự khác biệt thì không dễ thành công”-ông Long cảnh báo.