Iran dọa đóng thêm tuyến hàng hải huyết mạch, giá dầu chịu sức ép

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 15-7 tuyên bố sẽ đóng "tất cả các hành lang xuất khẩu khác mang lại lợi ích cho Mỹ và các đồng minh".

Các nhà phân tích cho rằng Tehran đang phát tín hiệu có thể dựa vào lực lượng Houthi đồng minh tại Yemen để gây sức ép tại eo biển Bab el-Mandeb, cửa ngõ nối Biển Đỏ với vịnh Aden. Đây là tuyến đường vận chuyển dầu xuất khẩu của Saudi Arabia và một phần đáng kể hàng hóa thương mại toàn cầu.

Nếu kịch bản này xảy ra, Bab el-Mandeb và Hormuz, hai tuyến hàng hải và vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới, có nguy cơ cùng bị gián đoạn và đẩy giá dầu lên 200 USD/thùng.

Cảnh báo từ Iran được đưa ra sau khi quân đội Mỹ mở đợt không kích mới nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự gần eo biển Hormuz và dọc bờ biển Iran. Washington cho biết chiến dịch nhằm làm suy giảm khả năng của Tehran trong việc tấn công các tàu thương mại.

Trước đó, Mỹ đã cáo buộc Iran tấn công bảy tàu thương mại trong tuần qua, khiến gần 12 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng, mất tích hoặc bị thương.

Theo Chính phủ Iran, các cuộc tấn công của Mỹ vào miền nam nước này trong những ngày gần đây đã khiến ít nhất 30 dân thường thiệt mạng. Quân đội Iran cũng thông báo bảy quân nhân tử vong trong cuộc không kích nhằm vào căn cứ Bampur ở đông nam nước này.

Đáp trả, Iran tuyên bố tấn công các cơ sở chỉ huy, hậu cần, nhiên liệu và trang thiết bị quân sự của Hạm đội 5 Mỹ tại Bahrain cũng như một cơ sở hậu cần của Mỹ tại Mina Abdullah, Kuwait và một căn cứ tại Azraq, Jordan.

Giao tranh giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại từ tuần trước, đẩy lệnh ngừng bắn đạt được hồi tháng 6 vào tình thế mong manh sau nhiều tháng xung đột khiến hàng nghìn người thiệt mạng.

IRGC khẳng định eo biển Hormuz, tuyến đường từng vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu mỗi ngày trước khi chiến sự nổ ra, sẽ tiếp tục đóng cửa cho đến khi "những hành động của Mỹ chấm dứt".

Trong lúc căng thẳng tiếp tục leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tấn công các nhà máy điện và cầu của Iran vào tuần tới nếu Tehran không trở lại bàn đàm phán.

Tổng thống Mỹ cho biết Washington đã chuyển thông điệp yêu cầu Tehran đạt được thỏa thuận, đồng thời cảnh báo các mục tiêu năng lượng của Iran có thể bị tấn công nếu hai bên không nối lại đàm phán.

Mỹ cũng tái áp đặt lệnh phong tỏa đường biển đối với các cảng của Iran. Tehran cho rằng quyết định này đã làm tổn hại thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời khẳng định sức ép quân sự và kinh tế sẽ không buộc nước này trở lại bàn đàm phán.

Tổng thống Donald Trump đầu tuần này đã đưa ra đề xuất áp phí 20% đối với các tàu chở hàng và tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz và vấp phải chỉ trích của các tổ chức quốc tế.

Căng thẳng mới giữa Mỹ và Iran tiếp tục tác động đến thị trường năng lượng. Giá dầu thô thế giới tăng trong phiên 15-7, sau khi chốt phiên trước cao hơn 2% và lên mức cao nhất trong một tháng

(tổng hợp)