Dân vận khéo - “chìa khóa” trong công tác giải phóng mặt bằng

Lấy sự đồng thuận của người dân làm nền tảng

Giải phóng mặt bằng luôn là khâu khó, tác động trực tiếp đến quyền lợi của người dân và quyết định tiến độ của các dự án đầu tư. Nếu không tạo được sự đồng thuận, nhiều công trình sẽ bị kéo dài, làm tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai cũng như mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Trong số 1.428 dự án có liên quan tới giải phóng mặt bằng đang được triển khai, có 1.281 dự án sử dụng vốn ngân sách và 147 dự án ngoài ngân sách, trong đó có 27 công trình, dự án lớn, trọng điểm, như: Cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo, hồ điều hòa Phú Đô… Đây đều là những dự án có vai trò quan trọng trong kết nối hạ tầng, chỉnh trang đô thị và tạo động lực tăng trưởng cho Thủ đô.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều dự án bị chậm tiến độ do nút thắt lớn nhất là GPMB với nhiều nguyên nhân cần tập trung tháo gỡ. Chính vì vậy, Thành ủy Hà Nội xác định giải phóng mặt bằng không chỉ là nhiệm vụ hành chính mà còn là nhiệm vụ chính trị, trong đó công tác dân vận giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Việc Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Chỉ thị số 10-CT/TU ngày 25-3-2026 về nâng cao chất lượng, hiệu quả phong trào thi đua “Dân vận khéo” trong tình hình mới đã tạo thêm cơ sở để các địa phương đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động nhân dân.

Điểm nổi bật là công tác dân vận không còn dừng ở tuyên truyền chủ trương mà đi thẳng vào giải quyết những vấn đề cụ thể. Cán bộ xuống tận địa bàn, trực tiếp đối thoại, lắng nghe, giải thích chính sách, tháo gỡ từng vướng mắc phát sinh, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân. Khi người dân hiểu, tin và thấy quyền lợi được bảo đảm, sự đồng thuận được hình thành, tiến độ dự án cũng được đẩy nhanh.

Dân vận khéo tạo đột phá từ cơ sở

Phường Từ Liêm là một trong những địa phương có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn của thành phố. Từ ngày 1-7-2025 đến nay, địa phương triển khai 27 dự án, trong đó nhiều dự án trọng điểm liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Hiện nay, phường Từ Liêm đã hoàn thành giải phóng mặt bằng nhiều dự án. Kết quả này không đến từ những biện pháp hành chính đơn thuần mà được xây dựng trên nền tảng của công tác dân vận. Dự án Hồ điều hòa Phú Đô là minh chứng rõ nhất. Với phạm vi thu hồi đất rất lớn, hơn 367.552m², liên quan đến 6 tổ chức và 498 hộ gia đình, cá nhân, trong đó có 268 hộ sử dụng đất nông nghiệp và 230 hộ sử dụng đất có công trình xây dựng.

Dự án từng được đánh giá là nhiều khó khăn. Thế nhưng, nhờ lãnh đạo phường cùng cán bộ, đảng viên kiên trì gặp gỡ từng hộ dân, giải đáp từng nội dung còn băn khoăn, dự án đã hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng trước thời hạn thành phố giao.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Từ Liêm Lê Việt Bắc Anh, ngay từ đầu, Đảng ủy phường xác định muốn giải phóng mặt bằng thành công phải tạo được sự đồng thuận của người dân. Nhiều mô hình dân vận được triển khai đồng bộ như “Cấp ủy nắm chắc địa bàn - đảng viên phụ trách hộ dân”, “Tổ công tác đến từng ngõ, gõ từng nhà”, “Văn phòng điều hành giải phóng mặt bằng” và các tổ hỗ trợ người dân trong quá trình di chuyển, ổn định nơi ở mới.

Các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể thường xuyên bám sát địa bàn, tổ chức nhiều cuộc đối thoại trực tiếp với người dân trong vùng dự án. Mọi kiến nghị đều được ghi nhận, giải quyết hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý kịp thời. Việc thực hiện phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” được triển khai thực chất, góp phần tạo sự minh bạch trong toàn bộ quá trình giải phóng mặt bằng.

Cùng với Từ Liêm, phường Hồng Hà đang triển khai hai dự án giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng là cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo. Đây đều là những dự án có quy mô giải phóng mặt bằng lớn, trong khi khu vực ngoài bãi sông có lịch sử quản lý đất đai phức tạp.

Xác định muốn thành công phải bắt đầu từ người dân, cả hệ thống chính trị của phường đã vào cuộc với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Lãnh đạo phường, cán bộ, công chức, lực lượng công an, quân sự, bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố cùng tham gia tuyên truyền, vận động, giải thích chính sách và hỗ trợ người dân.

Theo Chủ tịch UBND phường Hồng Hà Lê Hồng Thắng, riêng đối với dự án cầu Tứ Liên, địa phương đã tổ chức họp với hơn 500 hộ dân, công khai đầy đủ hồ sơ pháp lý dự án, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để người dân nắm rõ.

Trong quá trình triển khai, mọi kiến nghị đều được tiếp nhận, đối thoại và giải quyết kịp thời. Nhờ đó, phường đã bàn giao 100% diện tích giải phóng mặt bằng với hơn 293.821m², đáp ứng tiến độ thi công dự án.

Đối với dự án cầu Trần Hưng Đạo, phường tiếp tục tổ chức họp với 326 hộ dân, công khai toàn bộ hồ sơ dự án, chính sách bồi thường và hỗ trợ tái định cư. Địa phương cũng chủ động đề xuất 40 nội dung với UBND thành phố nhằm tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Chủ tịch UBND phường Lê Hồng Thắng cho biết, thực tiễn triển khai hai dự án cho thấy, yếu tố quyết định không phải là các biện pháp hành chính mà chính là công tác dân vận. Khi người dân hiểu rõ mục tiêu dự án, được đối thoại công khai và quyền lợi được bảo đảm thì sẽ sẵn sàng đồng hành cùng chính quyền.

Từ các phường Từ Liêm, Hồng Hà và nhiều địa phương trên địa bàn Hà Nội cho thấy, công tác dân vận không chỉ là nhiệm vụ của MTTQ hay các đoàn thể mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển các tuyến giao thông chiến lược và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, yêu cầu đặt ra đối với công tác giải phóng mặt bằng ngày càng lớn. Vì vậy, tiếp tục nhân rộng các mô hình “Dân vận khéo”, phát huy vai trò của cán bộ cơ sở, tăng cường đối thoại, công khai, minh bạch trong thực hiện chính sách sẽ là giải pháp căn cơ để tạo đồng thuận xã hội.

Đó cũng chính là “chìa khóa” giúp Hà Nội tháo gỡ những điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực mới cho Thủ đô trong giai đoạn tăng tốc phát triển.