Hà Nội sắp xếp lại mạng lưới trường công lập: Bảo đảm quyền lợi học sinh, giữ ổn định hoạt động dạy học

Hà Nội sẽ triển khai sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường chuyên biệt công lập trên toàn thành phố theo hướng tinh gọn đầu mối quản lý, nâng cao hiệu quả quản trị nhưng không làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh. Đồng thời sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và các nguồn lực đầu tư.

Chuyển từ quản lý sang quản trị phát triển giáo dục

Theo Kế hoạch số 272/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội, việc sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường chuyên biệt công lập được triển khai nhằm đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục phù hợp với chủ trương chuyển mạnh từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục".

Thành phố xác định chuyển trọng tâm từ giảm đầu mối cơ học sang tái cấu trúc mạng lưới cơ sở giáo dục theo quy mô dân số, phân bố dân cư, tạo điều kiện thuận lợi cho người học, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục.

Việc sắp xếp cũng hướng đến đổi mới quản trị nhà trường, mở rộng quy mô trường, lớp, tăng số phòng học, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và các nguồn lực đầu tư. Cùng với đó, gắn việc sắp xếp cơ sở giáo dục với tinh gọn đầu mối quản lý, cơ cấu lại đội ngũ theo định hướng "giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy"; thực hiện mô hình một trường chính có các phân hiệu; hợp nhất các đầu mối quản lý để hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô lớn.

Kế hoạch cũng hướng tới mở rộng cơ hội học tập, đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân; tăng quy mô mạng lưới trường mầm non và trung học phổ thông, góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030 đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3, 4 tuổi; có ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành trung học phổ thông hoặc tương đương theo Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22-8-2025 của Bộ Chính trị.

UBND thành phố yêu cầu việc sắp xếp phải tuân thủ quy hoạch và các quy định pháp luật, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; bảo đảm thực hiện theo Luật Thủ đô năm 2026 và Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13-5-2026 của UBND thành phố về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao chất lượng giáo dục, hiệu quả đầu tư và năng lực quản trị, không thực hiện sắp xếp chỉ nhằm giảm đầu mối.

Quan điểm chỉ đạo của thành phố trong việc thực hiện sắp xếp lại mạng lưới trường học là lấy học sinh làm trung tâm. Thành phố yêu cầu bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục; không thay đổi địa điểm trường học, tạo thuận lợi cho học sinh đến trường và vẫn đáp ứng yêu cầu phổ cập giáo dục. Mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở.

Không sáp nhập cơ học, giữ ổn định hoạt động dạy học

Một trong những nguyên tắc quan trọng được thành phố đặt ra là tinh gọn tổ chức gắn với cơ cấu lại đội ngũ, thực hiện mục tiêu tinh gọn tối thiểu 50% đầu mối quản lý hành chính, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa và nâng mức tự chủ theo lộ trình.

Thành phố cũng quy định rõ, không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; không sắp xếp các cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông đại trà; không thực hiện sắp xếp các trường chất lượng cao hiện có và các trường đã đăng ký, được công nhận trường chất lượng cao trước ngày 30-7-2026.

Các trường đang xây dựng theo mô hình trường nhiều cấp học tiên tiến, hiện đại theo kế hoạch của thành phố cũng không thuộc diện phải sắp xếp.

Kế hoạch của UBND thành phố cũng nhấn mạnh việc giữ ổn định hoạt động dạy học, bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách đối với trẻ em, học sinh và nhà giáo; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, liên thông dữ liệu trong quản trị.

Việc rà soát, sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập phải tuân thủ các văn bản chỉ đạo của Trung ương và thành phố; căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị; bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả, không chồng chéo, không bỏ sót chức năng, nhiệm vụ và không làm ảnh hưởng đến chất lượng cung ứng dịch vụ sự nghiệp công.

Đối với các trường sau sắp xếp, định mức số lượng người làm việc được thực hiện theo quy định hiện hành của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ cùng chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố.

Quá trình tổ chức thực hiện phải bảo đảm nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch; triển khai bài bản, khoa học và thận trọng.

Đối với các trường mầm non, phổ thông và trường chuyên biệt, thành phố yêu cầu thực hiện tinh gọn tối thiểu 50% đầu mối quản lý hành chính, nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường, tăng số lượng giáo viên trực tiếp giảng dạy; hạn chế tối đa việc thay đổi địa điểm trường học; bảo đảm việc học của học sinh và việc giảng dạy của giáo viên diễn ra bình thường.

Ngoài việc duy trì mỗi xã có ít nhất một trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở, thành phố ưu tiên mô hình trường phổ thông nhiều cấp học tại khu vực dân cư thưa thớt hoặc nơi đi lại khó khăn; không thực hiện sáp nhập nếu khoảng cách địa lý hoặc điều kiện giao thông không phù hợp.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu từng bước phát triển thêm các trường chuyên biệt theo vùng để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh khuyết tật; bảo đảm giảm đầu mối quản lý hành chính nhưng không giảm số lớp, không làm giảm cơ hội học tập và vẫn bảo đảm an toàn cho học sinh.

Đáng chú ý, thành phố tạm dừng thành lập mới các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở. Các dự án đã được phê duyệt hoặc đang triển khai vẫn tiếp tục thực hiện nhằm bổ sung cơ sở vật chất, phòng học cho trường chính và các phân hiệu sau khi sắp xếp, đồng thời tiến hành rà soát, quy hoạch để từng bước xây dựng các trường liên cấp tiên tiến, hiện đại.

Hình thành các trường quy mô lớn, phát huy hiệu quả nguồn lực

Theo phương án sắp xếp, đối với các trường trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo, thành phố giữ nguyên 124 trường trung học phổ thông hiện có, đồng thời tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất để tăng số lớp, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh Thủ đô trong những năm tới.

Hai trường mầm non trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo được bàn giao nguyên trạng mô hình tổ chức, bộ máy và nhân lực về UBND phường nơi trường đóng. Trong đó, Trường Mầm non B được bàn giao về UBND phường Cửa Nam; Trường Mầm non Việt Triều Hữu nghị được bàn giao về UBND phường Kim Liên.

Đối với hệ thống trường chuyên biệt, Trường Phổ thông cơ sở Nguyễn Đình Chiểu được bổ sung cấp trung học phổ thông và tổ chức lại theo mô hình trường phổ thông nhiều cấp học có lớp chuyên biệt. Trường Phổ thông cơ sở Xã Đàn và Trường Tiểu học Bình Minh tiếp tục hoạt động theo mô hình trường phổ thông chuyên biệt và được tổ chức lại phù hợp với nhu cầu học tập của người khuyết tật trên địa bàn thành phố.

Đồng thời, bốn trường chuyên biệt hiện trực thuộc UBND cấp xã, phường sẽ được bàn giao nguyên trạng về trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý, gồm: Trường Phổ thông cơ sở Hy Vọng, Trường dạy trẻ khuyết tật xã Thanh Trì, Trường Giáo dục trẻ khuyết tật xã Sóc Sơn và Trường chuyên biệt Bình Minh.

Các trường thuộc cấp xã quản lý sắp xếp thế nào?

Đối với các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở thuộc UBND cấp xã quản lý, thành phố xây dựng hai mô hình chủ yếu là trường một cấp học đa cơ sở và trường nhiều cấp học.

Trong đó, trường một cấp học đa cơ sở được hình thành trên cơ sở sáp nhập từ hai trường cùng cấp học trở lên nhưng vẫn giữ nguyên các cơ sở hiện có theo mô hình một trường chính và các phân hiệu.

Đối với các trường tiểu học và trung học cơ sở có quy mô nhỏ, vị trí gần nhau nhưng không thuận lợi để tổ chức theo mô hình đa cơ sở, sẽ nghiên cứu tổ chức thành trường nhiều cấp học gồm một trường chính và các phân hiệu.

Riêng các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông tiên tiến, hiện đại tiếp tục triển khai theo kế hoạch và do Sở Giáo dục và Đào tạo trực tiếp quản lý.

Kế hoạch cũng quy định các tiêu chí quy mô sau sắp xếp. Trường mầm non có tối thiểu 30 lớp; trường tiểu học tối thiểu 40 lớp; trường trung học cơ sở tối thiểu 45 lớp; trường nhiều cấp học tiểu học - trung học cơ sở tối thiểu 50 lớp, đồng thời bảo đảm quy mô học sinh theo quy định đối với từng cấp học.

Việc tổ chức lại các đơn vị quy mô nhỏ theo mô hình đa cơ sở và trường nhiều cấp học nhằm hình thành các trường có quy mô phù hợp, tập trung nguồn lực đầu tư về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường, từng bước định hình bản sắc giáo dục Thủ đô và tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế.

Việc xây dựng đề án cụ thể tại từng địa phương sẽ căn cứ vào cơ sở dữ liệu ngành giáo dục năm học 2025-2026, kế hoạch tuyển sinh năm học 2026-2027 và phải lượng hóa đầy đủ các nhóm tiêu chí về quy hoạch phát triển lâu dài, khả năng tiếp cận giáo dục, chất lượng phục vụ, hiệu quả quản trị và sử dụng nguồn lực.