Từng bước chấm dứt nuôi nhốt gấu tại Hà Nội
Từ năm 2020 đến nay, số gấu nuôi nhốt trên địa bàn Hà Nội đã giảm 110 cá thể. Thành phố đang tích cực triển khai các giải pháp tuyên truyền, vận động nhằm sớm chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu tự phát trong các hộ dân.
Quản chặt hoạt động nuôi nhốt gấu
Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, hiện nay trên địa bàn thành phố có 19 cơ sở đang nuôi nhốt 93 cá thể gấu. Trong đó, Vườn thú Hà Nội nuôi nhốt 6 cá thể; Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội nuôi nhốt 21 cá thể.
Ngoài ra, 17 hộ dân trên địa bàn thành phố đang nuôi nhốt 66 cá thể gấu, trong đó địa bàn tập trung nhiều nhất là xã Phúc Thọ với 16 gia đình nuôi nhốt 64 cá thể gấu. Toàn bộ số gấu trên đều đã được lập hồ sơ, gắn chíp điện tử để quản lý theo quy định.
Trưởng phòng Quản lý bảo vệ rừng và bảo tồn thiên nhiên (Chi cục Kiểm lâm Hà Nội) Bùi Công Khương cho biết, trong những năm gần đây, số lượng gấu nuôi nhốt tại các hộ dân trên địa bàn Hà Nội đã giảm đáng kể. Thống kê từ năm 2020 đến ngày 30-6-2026, số gấu nuôi đã giảm 110 cá thể. Trong số này, có 42 cá thể được người dân tự nguyện giao nộp vào các trung tâm nuôi gấu do nhà nước quản lý.
Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã chỉ đạo các Hạt Kiểm lâm (đơn vị quản lý địa bàn) thường xuyên kiểm tra, giám sát các cơ sở nuôi gấu tuân thủ đúng quy định pháp luật; tổ chức ký cam kết với các cơ sở nuôi nhốt gấu không trích hút mật gấu, sử dụng các bộ phận của cá thể gấu và tuyên truyền vận động chủ cơ sở tự nguyện giao nộp gấu cho nhà nước.
Định kỳ hàng tháng, hàng quý, các đơn vị quản lý địa bàn kiểm tra chíp gấu, điều kiện chuồng trại tại các cơ sở nuôi nhốt gấu. Qua các đợt kiểm tra, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội không phát hiện vi phạm về nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán gấu trái phép, không có hiện tượng nuôi nhốt gấu không có chíp, không phát hiện hành vi chích hút mật gấu, giết mổ gấu trái quy định pháp luật.
Tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động
Căn cứ Quyết định số 95/2008/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), việc nuôi nhốt gấu tại các hộ dân trên địa bàn Hà Nội hiện nay vẫn tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật.
Thực tế cho thấy, việc chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu không chỉ ở Hà Nội, mà tại hầu hết các tỉnh, thành phố đều rất khó khăn, vướng mắc. Nguyên nhân là bởi không có văn bản quy phạm pháp luật nào quy định tịch thu các cá thể gấu đã gắn chíp.
Dù vậy, để phù hợp với thông lệ quốc tế trong quản lý, bảo vệ động vật hoang dã và bảo tồn thiên nhiên, thành phố đang tích cực triển khai các giải pháp nhằm từng bước chấm dứt nuôi nhốt gấu tự phát trên địa bàn Thủ đô.
Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội Lê Xuân Thắng cho biết, từ năm 2020 tới nay, Chi cục đã phối hợp với Tổ chức Động vật Châu Á thực hiện 10 chương trình tuyên truyền bảo vệ gấu; tổ chức các cuộc thi Vẽ tranh tường về bảo vệ loài gấu, và lắp đặt 13 bảng biển tuyên truyền phổ biến thảo dược thay thế mật gấu trên địa bàn nhiều xã, phường.
Vừa qua, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội tiếp tục phối hợp với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tổ chức đợt tuyên truyền, tập huấn nhằm thúc đẩy tiến trình chấm dứt nuôi nhốt gấu tại xã Phúc Thọ.
Thời gian tới, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với Tổ chức Động vật Châu Á, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền để người dân tự nguyện giao nộp gấu nhằm thúc đẩy tiến trình chấm dứt nuôi nhốt gấu trên địa bàn Thủ đô.
Tại khoản 2, khoản 4 Điều 2 Quyết định số 02/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và PTNT, quy định:
“Khoản 2: Sau khi lập hồ sơ quản lý, chủ hộ nuôi gấu có trách nhiệm tiếp tục chăm sóc nuôi dưỡng gấu cho đến hết đời của nó theo các quy định của pháp luật. Nhà nước chỉ tiếp nhận lại gấu trong những trường hợp đạc biệt và khi có đủ điều kiện.
Khoản 4: Việc lập hồ sơ quản lý và gắn chíp gấu nuôi nhốt không có nghĩa là nhà nước công nhận sự hợp pháp của chủ hộ nuôi gấu không có nguồn gốc hợp pháp, mà chỉ nhằm mục đích quản lý số lượng gấu đang nuôi nhốt, chấm dứt tình trạng săn bắt gấu từ tự nhiên”.