Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường:Truy xuất nguồn gốc điện tử để xây dựng thị trường nông sản minh bạch

Sau hơn 7 năm triển khai, hệ thống không chỉ hỗ trợ cơ quan quản lý giám sát chất lượng, an toàn thực phẩm mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Xung quanh vấn đề này, phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường.

Tạo nền tảng số cho quản lý an toàn thực phẩm

- Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc xây dựng Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản có ý nghĩa như thế nào đối với ngành nông nghiệp Hà Nội, thưa ông?

- Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong mọi lĩnh vực và ngành nông nghiệp cũng không nằm ngoài xu thế đó. Trong quá trình này, truy xuất nguồn gốc điện tử giữ vai trò đặc biệt quan trọng vì đây không chỉ là một công cụ quản lý mà còn là cầu nối giữa sản xuất với thị trường và người tiêu dùng. Thông qua hệ thống, toàn bộ thông tin về quá trình sản xuất, chế biến, lưu thông được số hóa và minh bạch. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc kiểm soát chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm cũng như nâng cao giá trị nông sản.

Đối với Hà Nội, truy xuất nguồn gốc còn giúp nâng cao hiệu quả quản lý đối với hệ thống 1.488 chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm từ các tỉnh, thành phố đang cung cấp hàng hóa cho thị trường Thủ đô. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp thay đổi nhận thức, chủ động minh bạch thông tin, nâng cao trách nhiệm trong bảo đảm an toàn thực phẩm.

- Xin ông cho biết, sau hơn 7 năm triển khai, Hà Nội đã đạt được những kết quả nổi bật nào trong xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc?

- Hà Nội bắt đầu xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản từ năm 2018. Đến nay, hệ thống đã phát triển khá đồng bộ và đạt được nhiều kết quả tích cực, đã có 12.382 sản phẩm nông, lâm, thủy sản của 3.299 doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản được cập nhật tham gia hệ thống.

Đáng chú ý, 100% số cơ sở sản xuất nông sản thực phẩm đã tham gia hệ thống của Hà Nội đều được đồng bộ dữ liệu với hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý trên môi trường số. Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tập huấn trực tuyến phổ biến kiến thức an toàn thực phẩm cho 12.806 lượt người sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản trên Hệ thống phần mềm trực tuyến kiểm tra, đánh giá kiến thức an toàn thực phẩm; kiểm tra, đánh giá kiến thức trực tuyến cho 12.806 lượt người, kết quả 11.986 người đạt, chiếm 93,5%.

Cần thiết truy xuất nguồn gốc theo lộ trình

- Theo ông, việc liên thông dữ liệu giữa thành phố Hà Nội và Bộ Nông nghiệp và Môi trường mang lại những lợi ích gì cho doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý?

- Đây là bước tiến rất quan trọng trong quá trình xây dựng chính quyền số và quản trị số ngành nông nghiệp. Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã phối hợp với các đơn vị của bộ hoàn thành việc chuẩn hóa, kết nối và đồng bộ dữ liệu thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API). Đến nay đã có 2.823 tài khoản và 10.147 mã sản phẩm được tích hợp lên hệ thống của bộ. Việc liên thông này giúp dữ liệu được kế thừa đồng bộ giữa các hệ thống. Doanh nghiệp không phải khai báo lại thông tin nhiều lần khi tham gia các chương trình quản lý khác nhau, qua đó giảm đáng kể thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.

Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực sẽ hỗ trợ rất nhiều cho công tác thống kê, giám sát và quản lý an toàn thực phẩm. Đây cũng là cơ sở quan trọng để chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu số.

- Theo ông, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử mang lại những giá trị thiết thực như thế nào đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng?

- Hiện nay, giá trị lớn nhất của hệ thống là tạo ra sự minh bạch. Đối với doanh nghiệp, đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền lợi. Đối với người tiêu dùng, chỉ cần quét mã QR là có thể biết được nguồn gốc sản phẩm, nơi sản xuất, quy trình canh tác cũng như nhiều thông tin liên quan khác. Khi thông tin được minh bạch, niềm tin của người tiêu dùng sẽ được củng cố và thị trường nông sản an toàn cũng sẽ phát triển bền vững hơn.

- Để hệ thống phát huy hiệu quả cao hơn trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tập trung vào những giải pháp nào, thưa ông?

- Hà Nội tiếp tục hoàn thiện hệ thống theo hướng hiện đại, thông minh hơn và tích hợp thêm nhiều dịch vụ công trực tuyến. Doanh nghiệp đã có tài khoản và ứng dụng riêng nên hoàn toàn có thể cập nhật dữ liệu ngay khi phát sinh. Mục tiêu là bảo đảm dữ liệu luôn “đúng, đủ, sạch, sống”, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý cũng như truy xuất thông tin. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng kiến nghị thành phố sớm xây dựng lộ trình bắt buộc áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử đối với từng nhóm sản phẩm thay vì chỉ dừng ở mức khuyến khích như hiện nay; đồng thời, cần ban hành danh mục các sản phẩm bắt buộc phải truy xuất nguồn gốc khi lưu thông trên thị trường. Ngoài ra, vấn đề an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo mật cơ sở dữ liệu cũng cần được các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ để hệ thống vận hành ổn định, an toàn và lâu dài.

- Trân trọng cảm ơn ông!