Gỡ điểm nghẽn trật tự đô thị từ cơ sở

Với phương châm phát hiện sớm, xử lý ngay từ cơ sở, nhiều tồn tại kéo dài từng bước được khắc phục, góp phần tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Năm 2026, Hà Nội xác định công tác quản lý trật tự đô thị là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng Thủ đô "Sáng - xanh - sạch - đẹp", hướng tới văn minh, hiện đại. Lãnh đạo thành phố nhiều lần yêu cầu các địa phương tập trung xử lý dứt điểm những tồn tại kéo dài như lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, chợ cóc, vi phạm hành lang giao thông... và tình trạng tái lấn chiếm sau xử lý.

Quán triệt tinh thần chỉ đạo đó, ngay từ đầu năm, nhiều địa phương ở ngoại thành Hà Nội đã tích cực vào cuộc, trong đó, các xã Hoài Đức và Dương Hòa đã xây dựng kế hoạch chuyên đề về bảo đảm trật tự đô thị, phân công rõ trách nhiệm cho từng lực lượng, từng địa bàn, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, coi đây là nhiệm vụ thường xuyên chứ không chỉ là các đợt cao điểm.

Là địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều dự án hạ tầng đang được triển khai, xã Hoài Đức chịu áp lực lớn trong công tác quản lý đô thị. Những vấn đề như lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh, họp chợ tự phát, tập kết vật liệu xây dựng, đổ rác không đúng nơi quy định từng là những "điểm nghẽn" ảnh hưởng đến mỹ quan và trật tự an toàn giao thông.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hoài Đức Nguyễn Quý Tuấn, trong 6 tháng đầu năm 2026, xã đã tổ chức nhiều đợt ra quân đồng bộ, huy động lực lượng công an, các ban, ngành, đoàn thể xử lý các trường hợp vi phạm. Nhiều tuyến đường được giải tỏa hành lang, tháo dỡ mái che, mái vẩy, biển quảng cáo lấn chiếm; các điểm tập kết rác phát sinh được xóa bỏ; các khu vực thường xuyên xảy ra họp chợ tự phát được duy trì kiểm tra, không để tái diễn.

Kết quả, lực lượng chức năng xã Hoài Đức đã phát hiện và lập biên bản xử lý đối với 582 trường hợp vi phạm về trật tự đô thị, trật tự công cộng (485 trường hợp vi phạm bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ khác trên lòng đường, trên vỉa hè; 39 trường hợp dùng xe đẩy bán hàng; 47 trường hợp sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán; 1 trường hợp sử dụng lòng đường vào mục đích khác; 1 trường hợp đỗ xe mô tô sai quy định, 9 trường hợp đỗ xe ô tô sai quy định). Tổng phạt tiền phạt là 256 triệu đồng.

Đồng thời, xã cũng tổ chức tháo dỡ 127 mái che, mái vẩy, lều bạt; 54 bục bệ, cầu dẫn; 44 khung sắt; 12 ô dù; 345 bảng biển quảng cáo các loại đặt sai quy định; di chuyển 206 chậu cây cảnh trên vỉa hè, cắt tỉa cành 43 cây, di chuyển 2m³ rác thải trên vỉa hè; kiểm tra, giải tỏa 2 chợ “cóc”; tuyên truyền, yêu cầu giải tỏa, cam kết dừng hoạt động đối với 11 điểm trông giữ phương tiện không phép.

Đáng chú ý, địa phương không chỉ tập trung xử lý vi phạm mà còn coi trọng công tác tuyên truyền, vận động. Các hộ kinh doanh được nhắc nhở, ký cam kết không lấn chiếm vỉa hè; người dân được hướng dẫn thực hiện nếp sống văn minh đô thị, giữ gìn vệ sinh môi trường và cùng giám sát việc chấp hành quy định tại khu dân cư.

Tương tự, tại xã Dương Hòa, tinh thần chỉ đạo của thành phố cũng được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp sát thực tế. Chính quyền xã tập trung rà soát các khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm, phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn, phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an và các tổ chức đoàn thể để kiểm tra thường xuyên, xử lý ngay khi phát hiện vi phạm.

Những trường hợp lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, đặt biển quảng cáo sai quy định, tập kết vật liệu không đúng nơi quy định hay xả rác gây mất mỹ quan đều được nhắc nhở, yêu cầu khắc phục hoặc xử lý theo quy định. Nhờ duy trì kiểm tra liên tục, nhiều khu vực trước đây thường xuyên xảy ra vi phạm đã có chuyển biến tích cực, góp phần bảo đảm giao thông thông suốt và xây dựng môi trường sống văn minh hơn.

Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Dương Hòa Ngô Xuân Biển cho biết, trong nửa đầu năm 2026, xã đã tiến hành vận động nhân dân tự giác tháo dỡ 30 biển hiệu, quảng cáo; 182 mái che, mái vảy; 11 khung ngang đường; di chuyển, dọn vệ sinh 230 chậu, cây cảnh lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; phối hợp tổ chức cắt tỉa cây xanh 3 tuyến đường ĐH05, Tỉnh lộ 422, đường cơ đê; cưỡng chế toàn diện để giải quyết giải toả đường bên trái mương Đan Hoài (ĐH05 và đường Kẻ Sấu).

Bên cạnh đó, lực lượng chức năng xã Dương Hòa cũng đã chủ động tuần tra kiểm soát phát hiện xử lý 227 trường hợp sử dụng trái phép vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, dùng xe đẩy làm quầy hàng lưu động...; xử phạt nguội (qua hình ảnh) đối với 66 trường hợp kinh doanh hàng hóa nhỏ lẻ; 11 trường hợp sử dụng trái phép vỉa hè, lòng đường để kinh doanh.

Ghi nhận của phóng viên cho thấy, điểm nổi bật trong công tác quản lý tại 2 địa phương là sự thay đổi trong phương thức điều hành. Thay vì xử lý theo từng vụ việc, chính quyền cơ sở chủ động nhận diện các "điểm nghẽn", xây dựng kế hoạch xử lý theo từng nhóm vấn đề, gắn trách nhiệm người đứng đầu và cán bộ phụ trách địa bàn với kết quả thực hiện. Việc tiếp nhận phản ánh của người dân cũng được thực hiện thường xuyên, giúp nhiều vi phạm được phát hiện và xử lý ngay từ khi mới phát sinh.

Lãnh đạo xã Dương Hòa cho biết, mục tiêu của địa phương là xây dựng trật tự đô thị bền vững, không để tình trạng "ra quân rầm rộ rồi tái vi phạm". Muốn làm được điều đó phải kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền, vận động với xử lý nghiêm, đồng thời phát huy vai trò giám sát của cộng đồng để tạo sự chuyển biến từ nhận thức đến hành động.

Kết quả đạt được tại xã Hoài Đức và Dương Hòa trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy, khi các chỉ đạo của thành phố được triển khai quyết liệt đến từng địa bàn và chính quyền cơ sở phát huy tinh thần chủ động, nhiều "điểm nghẽn" trong quản lý trật tự đô thị đã được tháo gỡ hiệu quả. Đây không chỉ là những chuyển biến về cảnh quan đô thị mà còn minh chứng cho hiệu quả của việc phân cấp, phân quyền, đưa chính quyền đến gần dân hơn, xử lý công việc nhanh hơn và đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.