Hoàn thiện quy định quản lý hoạt động tín ngưỡng trên môi trường số

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung cho biết, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đã được Quốc hội khóa 16 thông qua tại kỳ họp thứ nhất, luật có hiệu lực thi hành ngày 1-1-2027. Luật giao cho Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành khoảng 1/3 số điều khoản. Hiện Ban soạn thảo đã xây dựng dự thảo Nghị định gồm 7 chương và 78 điều.

Dẫn Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi năm 2026 bổ sung một điều mới quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, trong đó quy định cụ thể chủ thể thực hiện các hoạt động này và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Các đại biểu tham dự cho rằng, môi trường ảo phải tuân thủ quyền và nghĩa vụ như môi trường thực. Chỉ các tổ chức, cá nhân tôn giáo hợp pháp, được Nhà nước công nhận mới được phép hoạt động trên không gian mạng. Mọi hành vi nằm ngoài phạm vi hoặc lợi dụng không gian mạng để bôi nhọ, xuyên tạc sẽ bị xử lý nghiêm.

Đối với hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tôn giáo, nghị định cần tập trung nhận diện và mã hóa các hoạt động thuộc diện bắt buộc phải đăng ký (nơi công cộng, ảnh hưởng đến không gian chung và an ninh trật tự). Đồng thời có giải pháp ngăn chặn tình trạng biến tướng, "thương mại hóa" tâm linh, đặc biệt là hiện tượng núp bóng sau các khu du lịch nghỉ dưỡng để trục lợi bất chính.

Nghị định cũng cần phải bảo đảm đúng vai trò là văn bản hướng dẫn thi hành luật, cụ thể hóa trình tự, thủ tục thực hiện trên cơ sở bám sát thực tiễn; không đặt thêm điều kiện, thủ tục hành chính hoặc "hàng rào kỹ thuật" làm hạn chế quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo đã được Hiến pháp và pháp luật bảo đảm, đồng thời không vượt quá thẩm quyền giải thích luật của Quốc hội.

Trân trọng cảm ơn các ý kiến phát biểu rất thẳng thắn, tâm huyết và đầy trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học và các nhà quản lý, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung nhấn mạnh: “Ban soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu toàn bộ để phục vụ quá trình hoàn thiện dự thảo”.

Thứ trưởng cho rằng, bản thân Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 đã là một đạo luật rất khó, độ khó này lại tăng lên gấp bội khi xây dựng Nghị định quy định chi tiết.

Về hai tiêu chí “tính chất phức tạp” và “quy mô lớn” trong hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng phải đăng ký, theo Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung, việc đưa ra các tiêu chí nhận diện phải hướng thẳng vào mục tiêu tối cao là bảo đảm an ninh trật tự và an toàn xã hội.

“Các tiêu chí đưa ra (dù là quy mô lớn hay tính chất phức tạp) mục đích cuối cùng là để khoanh vùng, nhận diện các hoạt động phát sinh nguy cơ ảnh hưởng đến không gian chung, đến an ninh trật tự để yêu cầu đăng ký quản lý, từ đó hạn chế tối đa sự lạm dụng, trục lợi”, Thứ trưởng nhấn mạnh.