Gỡ "nút thắt" để công nhân hiện thực hóa giấc mơ an cư

Nỗi niềm an cư lạc nghiệp

Những năm gần đây, cùng với quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp, lượng lao động đến Hà Nội học tập, làm việc ngày càng tăng, kéo theo nhu cầu về chỗ ở không ngừng gia tăng.

Cách Khu công nghiệp Bắc Thăng Long khoảng 1,5km là lối vào xã Thiên Lộc (Hà Nội) - nơi được nhiều người ví như "thủ phủ" nhà trọ công nhân. Đây là chốn đi về của hàng nghìn lao động ngoại tỉnh sau mỗi ca làm kéo dài trong nhà máy. Với nhiều người, căn phòng trọ chỉ hơn chục mét vuông không đơn thuần là nơi nghỉ ngơi mà còn là nơi họ nuôi dưỡng hy vọng về một cuộc sống ổn định hơn.

Hơn 10 năm làm việc tại khu công nghiệp, chị Nguyễn Thị Mai (quê Ninh Bình) vẫn cùng chồng và hai con sống trong một căn phòng trọ thuộc khu nhà chung chủ với chi phí khoảng 1,2 triệu đồng mỗi tháng, đã bao gồm điện nước. Để tiết kiệm chi phí, cả gia đình vẫn sử dụng chung khu vệ sinh và phòng tắm với nhiều hộ khác.

Theo chị Mai, điều vợ chồng chị mong mỏi nhất là có một căn nhà nhỏ của riêng mình. Không cần rộng hay sang trọng, chỉ cần đủ để các con có không gian học tập, sinh hoạt và gia đình không còn phải thấp thỏm mỗi khi chủ nhà tăng giá thuê hay phải chuyển chỗ ở.

Giấc mơ ấy cũng là nỗi niềm chung của anh Trần Văn Nghĩa (quê Phú Thọ). Tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 19 triệu đồng mỗi tháng, nhưng sau khi chi hơn 2 triệu đồng tiền thuê nhà và điện nước, từ 4 đến 5 triệu đồng cho việc học của hai con cùng các khoản sinh hoạt thiết yếu khác, số tiền còn lại để tích lũy là không đáng kể. "Tháng nào không phát sinh việc đột xuất thì còn để dành được một ít, nhưng để tích góp mua nhà thì thực sự rất khó", anh Nghĩa chia sẻ.

Thực tế cho thấy, khi việc thuê trọ đã trở thành lựa chọn kéo dài nhiều năm, nhu cầu của công nhân cũng không còn dừng ở việc "có chỗ để ở". Họ mong muốn một không gian sống bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu để yên tâm làm việc và chăm lo cho gia đình.

Ông Hà Quang Kỉnh (chủ khu nhà trọ với 25 phòng cho hơn 50 công nhân thuê tại xã Thiên Lộc) cho biết: "Nhu cầu của người lao động hiện nay đã thay đổi đáng kể so với trước. Ngoài mức giá hợp lý, công nhân ngày càng quan tâm đến những tiện ích thiết yếu như phòng khép kín, chỗ để xe, sân chơi chung, bình nóng lạnh, quạt mát hay máy giặt. Đây cũng là lý do nhiều chủ nhà trọ phải từng bước cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu thực tế của người thuê".

Tuy nhiên, những nỗ lực từ các chủ nhà trọ chỉ giúp cải thiện phần nào điều kiện sinh hoạt trước mắt, chưa thể giải quyết căn cơ bài toán an cư của người lao động. Với nhiều công nhân, từ một căn phòng trọ chật hẹp đến một căn hộ vừa túi tiền vẫn là quãng đường rất dài.

Quyết liệt hiện thực hóa chủ trương

Khát vọng an cư của hàng triệu người lao động cũng đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước. Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24-5-2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới đã gỡ "nút thắt" quan trọng, đưa nhà ở xã hội đến gần hơn với công nhân lao động.

Ngay sau chỉ đạo này, Hà Nội đã nhanh chóng cụ thể hóa chủ trương bằng những bước đi quyết liệt. Ngày 6-7, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn đã ký ban hành Kế hoạch số 260/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết số 72/2026/NQ-HĐND ngày 15-6-2026 của HĐND thành phố quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở trên địa bàn thành phố Hà Nội (thực hiện điểm đ, điểm e khoản 2 Điều 12 và điểm b khoản 2 Điều 25 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16).

Theo Kế hoạch, thành phố tập trung triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo nền tảng cho thị trường nhà ở cho thuê phát triển bền vững. Trong đó, Hà Nội sẽ ban hành quy định về khung giá cho thuê nhà ở đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê trên địa bàn thành phố; xây dựng kế hoạch, phương án bố trí ngân sách thành phố để đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật khung và các công trình hạ tầng xã hội thiết yếu phục vụ công cộng tại các dự án nhà ở cho thuê...

Trước đó, ngày 22-6, thành phố đã đồng loạt khởi công ba dự án nhà ở cho thuê với tổng quy mô hơn 8.000 căn hộ. Các dự án gồm: Khu nhà ở hỗn hợp Him Lam Long Biên với tổng mức đầu tư khoảng 29.000 tỷ đồng; Khu nhà ở tại các ô đất A2, A3, A4 thuộc khu Pháp Vân - Tứ Hiệp có vốn đầu tư 1.396 tỷ đồng và dự án phát triển trên quỹ đất khu nhà ở giãn dân phố cổ tại phường Việt Hưng với tổng vốn hơn 3.563 tỷ đồng.

Việc đồng loạt triển khai các dự án được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn cung nhà ở cho thuê quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu an cư của người dân, đặc biệt là lực lượng lao động có thu nhập trung bình và thấp, đồng thời từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa nhà ở cho thuê trở thành một trụ cột trong chính sách phát triển nhà ở của Thủ đô.

Tuy nhiên, những dự án trên mới chỉ là bước khởi đầu. Trong bối cảnh nhu cầu thuê nhà của công nhân và người lao động ngày càng gia tăng, nhất là tại các đô thị và khu công nghiệp, nhiều chuyên gia cho rằng cần sớm xây dựng chiến lược phát triển nhà ở xã hội cho thuê với cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, qua đó đáp ứng nhu cầu thực tế của hàng triệu người lao động.

Ông Phan Thanh Hải (Ủy viên Ban Thường vụ Công đoàn các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Hà Nội) cho biết, từ thực tiễn hoạt động công đoàn, vấn đề chỗ ở vẫn là một trong những mối quan tâm lớn nhất của công nhân lao động. Theo ông Hải, chăm lo chỗ ở cho công nhân không chỉ là chính sách an sinh xã hội mà còn là khoản đầu tư cho phát triển bền vững. Khi có nơi ở ổn định, phù hợp với thu nhập, người lao động sẽ yên tâm làm việc, gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, góp phần bảo đảm nguồn nhân lực và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông Hải cho rằng cần triển khai đồng bộ cả giải pháp trước mắt và lâu dài. Trong đó, ưu tiên đẩy nhanh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và các thiết chế phục vụ công nhân tại khu vực gần các khu công nghiệp; đồng thời mở rộng các gói tín dụng ưu đãi để người lao động có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng tài chính.