Patriot đẩy căng thẳng Nga - NATO leo thang
Việc Mỹ cho phép Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot cùng các cam kết viện trợ mới của NATO đang đẩy cuộc đối đầu với Nga sang một giai đoạn căng thẳng hơn. Mátxcơva cảnh báo những quyết định này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Ukraine được tự sản xuất Patriot
Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong chính sách của Mỹ đối với Ukraine, khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ cấp phép để Kiev sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot. Đây là loại vũ khí phòng thủ mà Ukraine liên tục đề nghị trong nhiều năm nhằm đối phó với các cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo của Nga.
Tại cuộc gặp với Tổng thống Volodymyr Zelensky, ông Trump nhấn mạnh Patriot là "một vũ khí phòng thủ" và khẳng định Mỹ sẽ tạo điều kiện để Ukraine sớm làm chủ năng lực sản xuất. Ông cũng cho biết một số tên lửa đánh chặn có thể được chuyển giao ngay trong thời gian ngắn, đồng thời kỳ vọng các doanh nghiệp quốc phòng Mỹ sẽ nhanh chóng phối hợp với Ukraine triển khai kế hoạch này.
Đối với Kiev, đây được xem là bước tiến mang ý nghĩa chiến lược. Đại sứ Ukraine tại Washington, bà Olha Stefanishyna, nhận định cuộc gặp đã phát đi nhiều tín hiệu tích cực về hợp tác quốc phòng giữa hai nước, đồng thời bày tỏ mong muốn những cam kết này sớm trở thành hành động cụ thể.
Trong khi đó, Dân biểu Cộng hòa Don Bacon và Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal đều đánh giá việc Ukraine được phép sản xuất Patriot sẽ giúp bảo vệ dân thường và tăng cường năng lực phòng thủ lâu dài.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tác động trước mắt vẫn còn hạn chế. Cựu Đại sứ Mỹ tại Nga, ông Michael McFaul, nhận định việc chuyển giao công nghệ là bước tiến quan trọng, nhưng Ukraine cần tên lửa đánh chặn ngay lập tức thay vì phải chờ quá trình xây dựng năng lực sản xuất.
Reuters trích lời Phó Giám đốc Trung tâm Kinh tế Địa lý thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, Charles Lichfield, cho rằng quyết định này chủ yếu mang ý nghĩa biểu tượng, phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của chính quyền Trump đối với Kiev.
Moscow phản ứng gay gắt
Song song với các quyết định của Mỹ, hội nghị NATO còn thông qua gói viện trợ quân sự trị giá 80 tỷ USD dành cho Ukraine trong năm 2026, tái khẳng định cam kết phòng thủ tập thể theo Điều 5 và công bố thêm các thỏa thuận vũ khí trị giá ít nhất 50 tỷ USD. Những động thái này lập tức vấp phải phản ứng mạnh từ Moscow.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố các ưu tiên của NATO vẫn là quân sự hóa châu Âu, chuẩn bị cho xung đột với Nga và tiếp tục viện trợ cho Ukraine.
Trong tuyên bố liên quan, bà cho rằng các quyết định tại hội nghị là "thiếu trách nhiệm" và có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc đối với liên minh cũng như toàn thế giới. Bà cũng nhận định giữa Mỹ và các đồng minh NATO vẫn tồn tại những bất đồng chưa được giải quyết.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng cho rằng các quyết định tại hội nghị cho thấy NATO vẫn theo đuổi đường lối đối đầu thay vì tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột.
Theo ông, việc tiếp tục mở rộng viện trợ quân sự và tăng chi tiêu quốc phòng sẽ chỉ làm gia tăng căng thẳng an ninh tại châu Âu. Reuters dẫn lời các nhà phân tích nhận định Mátxcơva nhiều khả năng sẽ coi những cam kết mới của NATO là cơ sở để tiếp tục tăng cường năng lực quân sự, cũng như củng cố lập luận rằng phương Tây đang trực tiếp can dự sâu hơn vào cuộc xung đột tại Ukraine.
Ở chiều ngược lại, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte khẳng định những tranh luận nội bộ chính là biểu hiện của sức mạnh dân chủ trong liên minh và không làm thay đổi quyết tâm hỗ trợ Ukraine.
Tổng hợp