Phân cấp, phân quyền tạo chuyển biến rõ nét trong hoạt động của chính quyền cơ sở

Rút ngắn khoảng cách phục vụ người dân

Theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Hồng Hà Phùng Mỹ Ngà, việc phân cấp, phân quyền đã tạo ra sự thay đổi căn bản trong quy trình và tốc độ giải quyết công việc. Nếu như trước đây nhiều nội dung phải thực hiện theo cơ chế "xin - cho", phụ thuộc vào việc xin ý kiến và chờ phê duyệt của cấp trên thì nay chính quyền phường được chủ động quyết định, chịu trách nhiệm trực tiếp đối với những nhiệm vụ thuộc thẩm quyền.

Sự thay đổi này giúp rút ngắn đáng kể quy trình xử lý công việc. Thay vì phải lập tờ trình gửi cấp quận hoặc thành phố chờ phê duyệt, các công việc thuộc thẩm quyền được giải quyết ngay tại cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng nhanh hơn yêu cầu của người dân.

Không chỉ tạo thuận lợi trong giải quyết công việc, việc phân cấp, phân quyền còn góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức. Khi quyền hạn được mở rộng cũng đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn, buộc đội ngũ cán bộ phải nâng cao năng lực chuyên môn, đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ, hạn chế tình trạng tồn đọng.

Đặc biệt, bà Phùng Mỹ Ngà cho biết, với quyền chủ động được trao, nhiều vấn đề phát sinh trên địa bàn như trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, an sinh xã hội được chính quyền cơ sở xử lý nhanh hơn. Các quyết định được ban hành ngay tại địa phương giúp tăng tính linh hoạt và đáp ứng nhanh trước những yêu cầu thực tiễn.

Trong lĩnh vực quản lý đô thị và vệ sinh môi trường, việc xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, giải quyết các điểm tập kết rác tự phát cũng được triển khai quyết liệt và nhanh chóng hơn nhờ thẩm quyền được giao trực tiếp cho chính quyền cơ sở.

Những thay đổi này được người dân cảm nhận rõ nhất ở lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính. Thời gian giải quyết nhiều thủ tục như chứng thực, hộ tịch, cấp giấy phép xây dựng quy mô nhỏ... được rút ngắn đáng kể. Người dân không còn phải đi lại nhiều lần hoặc chuyển hồ sơ lên cấp trên như trước.

Cùng với đó, các phản ánh, kiến nghị của người dân về an sinh xã hội, đời sống dân sinh được tiếp nhận và xử lý nhanh hơn thông qua các kênh tiếp nhận thông tin, góp phần tạo sự đồng thuận và củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền.

Ông Lê Văn Hoàng, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố 2 Quảng An, phường Hồng Hà cho biết, sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân quyền cho địa phương đã tạo ra nhiều thay đổi trong việc thực hiện thủ tục hành chính của nhân dân, như thủ tục cấp giấy sử dụng đất, đăng ký kinh doanh, đăng ký khai sinh, khai tử...

Nhân dân đến trụ sở hành chính công được tiếp đón, hướng dẫn tận tình việc bổ sung các tài liệu liên quan, được hướng dẫn khai báo trực tuyến, thời gian trả lời và trả kết quả nhanh chóng. Theo ông Hoàng, việc thay đổi công nghệ, đưa khoa học kỹ thuật, cũng như không gian số vào cuộc sống giúp giảm được thời gian, công sức, cũng như tài chính nên người dân rất hài lòng.

Bên cạnh những kết quả tích cực, theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Hồng Hà, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc tăng lên đáng kể trong khi biên chế cán bộ, công chức còn hạn chế, dẫn đến áp lực công việc rất lớn. Khoảng cách địa lý cũng là một trở ngại vì trụ sở chính quyền cách khá xa một số khu dân cư, khiến việc cán bộ xuống trực tiếp hỗ trợ người dân mất nhiều thời gian…

"Việc đến phường là xong"

Từ ngày 1-7, khi Luật Thủ đô năm 2026 chính thức có hiệu lực, các xã, phường trên địa bàn Thủ đô tiếp tục chủ động triển khai các nhiệm vụ mới theo tinh thần phân cấp, phân quyền.

Phường Yên Sở đã thành lập tổ công tác chuyên trách theo dõi việc phân cấp, phân quyền; rà soát toàn bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền phường theo quy định mới; điều chỉnh kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 với mục tiêu rút ngắn từ 30-50% thời gian giải quyết đối với các thủ tục được phân cấp thêm.

Đồng thời, phường cũng triển khai tiếp nhận, giải quyết thử nghiệm một số hồ sơ thuộc thẩm quyền mới như cấp phép xây dựng quy mô nhỏ, chứng thực một số loại giấy tờ, hỗ trợ thủ tục cho hộ kinh doanh.

Bà Trần Thanh Nga, Phó Chủ tịch UBND phường Yên Sở cho rằng, với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, điểm khác biệt lớn nhất là chính quyền cơ sở được quyết định trực tiếp nhiều vấn đề sát thực tiễn địa phương thay vì phải chờ cấp trên.

“Với đặc thù là địa bàn ven đô có Công viên Yên Sở, các khu đô thị hiện đại xen kẽ khu dân cư cũ, cùng trung tâm logistics đang phát triển, việc được phân cấp mạnh hơn trong lĩnh vực quy hoạch chi tiết, cấp phép xây dựng, quản lý đất đai, môi trường, giải quyết khiếu nại và một số nội dung về tài chính - ngân sách giúp địa phương xử lý nhanh hơn các vấn đề về hạ tầng, môi trường và hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp.

Những ngày đầu triển khai, nhiều người dân đến làm thủ tục đã nhận được kết quả sớm hơn trước. Chính quyền địa phương đặt mục tiêu để phương châm "việc đến phường là xong" từng bước trở thành hiện thực, đáp ứng yêu cầu phục vụ người dân trong bối cảnh dân số đông và tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh”, Phó Chủ tịch UBND phường Yên Sở cho biết.

Để việc phân cấp, phân quyền phát huy hiệu quả cao, các địa phương cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện các điều kiện bảo đảm. Trong đó, ưu tiên xây dựng đội ngũ cán bộ tinh gọn, có năng lực, liêm chính, gần dân; đẩy mạnh số hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, công khai minh bạch các quy trình thực hiện và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ công.

Cùng với đó, việc kiểm soát quyền lực cần được thực hiện chặt chẽ thông qua sự giám sát của HĐND, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và đặc biệt là người dân. Khi quyền hạn được trao nhiều hơn cho cấp cơ sở thì trách nhiệm cũng phải được xác định rõ ràng, bảo đảm mọi hoạt động đều công khai, minh bạch và hướng tới mục tiêu phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.