Cần chính sách đột phá vượt trội để phát triển ngành dầu khí

Trình bày tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, xuất phát từ thực tiễn quản lý, thực trạng thi hành pháp luật và bối cảnh tình hình hiện nay, việc xây dựng Luật Dầu khí (sửa đổi) để thay thế Luật Dầu khí năm 2022 là hết sức cần thiết, nhằm nâng tầm của Luật, tăng cường hiệu quả, hiệu lực trong quản lý nhà nước, loại bỏ rào cản, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho nhà đầu tư, góp phần cải thiện mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí.

Luật Dầu khí (sửa đổi) thay thế Luật Dầu khí năm 2022 được soạn thảo trên cơ sở 5 chính sách, gồm 12 chương, 62 điều (so với Luật Dầu khí hiện hành gồm 11 chương, 69 điều).

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến nhất trí với sự cần thiết, cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn và mục tiêu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về dầu khí, tiếp tục sửa đổi để nâng tầm Luật Dầu khí, tiếp tục “mở đường cho sự phát triển”, đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế cao, giải phóng nhanh nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội bứt phá trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Phát biểu tại phiên họp, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, trong bối cảnh dầu khí hiện hữu đang suy giảm sản lượng tự nhiên, xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn biến mạnh mẽ, để thực sự giải phóng nguồn lực, thu hút nguồn vốn nước ngoài chất lượng cao, cần phải có những đột phá.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Luật này ban hành phải có đột phá vượt trội để ngành Dầu khí, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam hoạt động. Các cơ chế thu hút đầu tư phải được xây dựng theo hướng vừa thể hiện được sự ưu đãi, vừa đủ sức cạnh tranh toàn cầu. Mặc dù Luật sửa đổi bổ sung các chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt như: Giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp xuống 25%, thuế suất xuất khẩu dầu thô xuống 5%, tỷ lệ thu hồi chi phí lên đến 80%…, nhưng như vậy vẫn chưa đủ sức hấp dẫn tuyệt đối so với các quốc gia trong khu vực.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý phải định vị lại vai trò của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam vừa quản lý, vừa kinh doanh. Đồng thời, tăng cường phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn nữa cho Hội đồng thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam trong việc quyết định các dự án nhóm B, nhóm C để chủ động chịu trách nhiệm, giảm bớt việc xin ý kiến các cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Luật Dầu khí (sửa đổi) là khung, nội dung cụ thể thuộc về nghị định, thông tư, vì vậy, cần thiết kế sao cho luật ngắn gọn, tập trung, dễ làm trong điều kiện đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Các văn bản dưới Luật như nghị định, thông tư cần được liên tục cập nhật theo hướng thực tế, linh hoạt và mở cửa.

“Luật, nghị định, thông tư phải được xây dựng đồng bộ để việc sửa đổi Luật Dầu khí lần này có bước đột phá, tính vượt trội trong thực hiện, tạo ra sự phát triển mới cho ngành Dầu khí Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

* Cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.