Hà Nội phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Ngày 8-7, Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ trên địa bàn thành phố.

Hội nghị được tổ chức với hình thức trực tiếp tại điểm cầu UBND thành phố kết hợp trực tuyến tới điểm cầu 126 xã, phường. Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Phó Trưởng ban Chỉ đạo thành phố chủ trì hội nghị.

Thành lập 20 tổ lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ

Kế hoạch số 10/KH-BCĐ ngày 7-7 của Ban Chỉ đạo thành phố về tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ trên địa bàn thành phố Hà Nội được triển khai toàn diện, rõ ràng về mục đích, yêu cầu, nội dung, phương pháp, nhiệm vụ, đặc biệt là các mốc thời gian thực hiện.

Theo đó, nội dung lấy mẫu tập trung vào hai nhiệm vụ chính, gồm: Tổ chức lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ đối với 3 nghĩa trang liệt sĩ do thành phố quản lý, gồm Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn, Nghĩa trang liệt sĩ Mai Dịch, Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi; tổ chức lấy mẫu và bàn giao mẫu tại 337 nghĩa trang trên địa bàn 126 xã, phường.

Mục tiêu cụ thể của kế hoạch là hoàn thành chỉ tiêu lấy mẫu, bàn giao mẫu đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin an táng trong tổng số 340 nghĩa trang liệt sĩ; hoàn thành tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính đối với 14 mộ liệt sĩ trên địa bàn 4 xã: Suối Hai, Vật Lại, Bất Bạt, Cổ Đô theo kết luận đợt 1 năm 2025.

Công tác triển khai sẽ bao gồm việc xác minh, chuẩn hóa thông tin, hoàn thiện hồ sơ, đăng tải thông tin trên các kênh truyền thông, đánh giá địa chất, dò gỡ bom mìn (nếu có) và tiến hành khai quật khi có đầy đủ yếu tố pháp lý để lấy mẫu sinh phẩm giám định ADN.

Thời gian triển khai bắt đầu từ tháng 8-2026 và phải hoàn thành trước ngày 31-12-2026. Cụ thể, đối với Ban Chỉ đạo thành phố sẽ hoàn thành lấy mẫu tại 3 nghĩa trang liệt sĩ Nhổn, Mai Dịch, Ngọc Hồi trước tháng 11-2026. Đối với UBND các xã, phường, việc lấy mẫu tại các nghĩa trang địa phương phải hoàn thành trước tháng 12-2026.

Theo kế hoạch, thành phố sẽ thành lập 20 tổ lấy mẫu, bao gồm 16 tổ chính thức và 4 tổ dự phòng (mỗi tổ 5 đồng chí). Thành phần gồm các thành viên Ban Chỉ đạo, tổ công tác liên ngành, cán bộ y tế và chuyên gia công nghệ thông tin. Nhiệm vụ của các tổ này là trực tiếp lấy mẫu tại 3 nghĩa trang thành phố và hỗ trợ kỹ thuật cho các địa phương. Đối với các xã, phường, sẽ thành lập các tổ đội lấy mẫu để thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, số lượng không quá 35 người mỗi tổ.

Kế hoạch số 10 cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị, địa phương, gồm: Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo thành phố; Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội; Sở Nội vụ; Sở Y tế; Công an thành phố; Sở Khoa học và Công nghệ; Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy; Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố; Sở Văn hóa và Thể thao; Văn phòng UBND thành phố; UBND xã, phường và các đơn vị phối hợp thực hiện.

Những kinh nghiệm bước đầu

Chia sẻ về công tác triển khai thực hiện tại các xã phường thời gian qua, đại diện xã Phù Đổng - đơn vị đầu tiên triển khai lấy mẫu xác định danh tính liệt sĩ cho biết: Ngay sau khi nhận kế hoạch của thành phố, UBND xã đã xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận.

Địa phương đã chuẩn bị kỹ các khu vực lấy mẫu, khu vực số hóa và khu vực hậu cần; phân ra các quy trình cụ thể, từ khâu quản lý mộ, đào mộ đến khâu vận chuyển. Kết quả, trong số 81 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại nghĩa trang liệt sĩ của xã, có 11 mộ hoàn toàn chưa có danh tính, tổ công tác đã thu nhận được 7 mẫu đạt tiêu chuẩn.

Qua thực tế triển khai, đại diện xã Phù Đổng rút ra một số kinh nghiệm quan trọng, đó là sự quan tâm, chỉ đạo đặc biệt của lãnh đạo thành phố và các sở, ngành; công tác chuẩn bị phải hợp lý, kỹ lưỡng, phân công trách nhiệm rõ ràng để các khâu phối hợp nhịp nhàng, không bị chồng chéo và phải tuyệt đối tuân thủ quy trình hướng dẫn của các đội chuyên môn.

Một vấn đề đặc biệt quan trọng là tổ chức tốt công tác tuyên truyền đối với người dân và thân nhân liệt sĩ. Điều này giúp tạo sự đồng thuận, giúp mọi người thấy được ý nghĩa lớn lao của Đảng, Nhà nước trong “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” nhằm xác định danh tính, trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ.

Tại hội nghị, các xã, phường gồm: Trung Giã, Yên Lãng, Chương Mỹ, Ứng Hòa - các địa phương có nhiều nghĩa trang, trong đó có những ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính đã chia sẻ về quá trình triển khai thực hiện kế hoạch. Các ý kiến tập trung vào 3 vấn đề chính: Công tác tập huấn và lấy mẫu đối với thân nhân; bồi dưỡng nghiệm vụ cho các lực lượng tham gia triển khai lấy mẫu và những khó khăn trong quá trình khai quật, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Đại diện một số đơn vị, sở, ngành - thành viên Ban Chỉ đạo: Công an thành phố, Sở Tài chính, Sở Y tế, Sở Nội vụ cũng đưa ra những trao đổi để gợi mở cho các đơn vị trong việc thực hiện kế hoạch trong thời gian tới.

Không để xảy ra sai sót trong xác định danh tính liệt sĩ

Kết luận tại hội nghị, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Phó Trưởng ban Chỉ đạo thành phố nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác chuẩn bị và sự phối hợp giữa các cơ quan thường trực với địa phương để đảm bảo tính thống nhất, thông suốt trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, các sở, ngành và địa phương phải nghiên cứu kỹ, quán triệt sâu sắc nội dung kế hoạch. Việc triển khai phải bám sát chức năng, nhiệm vụ được phân công, đồng thời tăng cường công tác theo dõi, đôn đốc và hướng dẫn để các địa phương thực hiện hiệu quả nội dung của ngành mình.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là việc lấy mẫu ADN đối với thân nhân liệt sĩ. Công an thành phố đã có chỉ đạo cụ thể, do vậy, Phó Trưởng ban Chỉ đạo thành phố đề nghị công an các xã, phường linh hoạt trong quá trình thực hiện, bố trí nhân lực và thời gian phục vụ thân nhân liệt sĩ một cách tốt nhất.

Song song với việc lấy mẫu, công tác tìm kiếm thông tin liệt sĩ tại các địa bàn trọng điểm cũng được đẩy mạnh. Dựa trên kết đợt 1 năm 2025 với thông tin về 14 liệt sĩ hy sinh trên địa bàn 4 xã thuộc huyện Ba Vì cũ, Ban Chỉ đạo thành phố yêu cầu các xã này tập trung rà soát, nắm bắt thông tin và phát động sâu rộng trong nhân dân để có thêm các cơ sở dữ liệu chính xác trước khi tiến hành các bước tìm kiếm thực địa.

Đối với việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang, lãnh đạo Ban Chỉ đạo thành phố yêu cầu các bước triển khai phải được thực hiện cẩn trọng và chặt chẽ. Theo kế hoạch, từ nay đến hết tháng 7-2026, các địa phương phải hoàn thành toàn bộ văn bản chỉ đạo, kế hoạch thực hiện và tổ chức tập huấn cho các lực lượng tham gia.

Việc lấy mẫu và đối chiếu ADN là quy trình phức tạp, chỉ một sai sót nhỏ ở bất kỳ khâu nào cũng sẽ dẫn đến kết quả không chính xác, gây ảnh hưởng lớn đến công tác tri ân; do đó, Ban Chỉ đạo thành phố khẳng định nguyên tắc hàng đầu là thận trọng, chính xác và không để xảy ra sai sót. Các địa phương chịu trách nhiệm tổ chức tập huấn, nếu gặp khó khăn về chuyên môn cần báo cáo ngay về cơ quan thường trực để được hỗ trợ kịp thời.

Liên quan đến những khó khăn trong quá trình triển khai trên thực tế, trong đó có vấn đề kinh phí, Ban Chỉ đạo yêu cầu các sở, ngành có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa; đặc biệt Sở Tài chính tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các chính sách đặc thù.

Nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của chiến dịch, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân đề nghị mỗi thành viên trong Ban Chỉ đạo, các tổ công tác và lãnh đạo địa phương cần vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thiêng liêng này.