Tổng thống Mỹ cam kết dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ
Ngày 7-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt theo Đạo luật Chống lại các đối thủ của Mỹ thông qua Biện pháp trừng phạt (CAATSA) đối với Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời để ngỏ khả năng khôi phục thương vụ bán tiêm kích F-35 cho Ankara.
Những phát biểu được đưa ra trong cuộc gặp với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO, phát đi tín hiệu về một bước chuyển đáng kể trong quan hệ giữa hai nước.
Phát biểu với báo giới sau cuộc gặp, ông Trump khẳng định: "Chúng tôi sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Chúng tôi không muốn trừng phạt bạn bè". Ông cho biết đang phối hợp với Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth để hoàn tất quyết định.
Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật Mỹ, tổng thống không thể đơn phương chấm dứt hoàn toàn các lệnh trừng phạt CAATSA mà phải tuân thủ các thủ tục do Quốc hội quy định. Washington áp đặt các biện pháp trừng phạt này đối với Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2020 sau khi Ankara mua hệ thống phòng không S-400 của Nga.
Liên quan đến chương trình tiêm kích F-35, ông Trump cho biết sẽ " xem xét" việc nối lại hoạt động bán máy bay cho Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời mô tả Ankara là đối tác "trung thành hơn nhiều so với các nước khác". Ông gọi F-35 là "máy bay chiến đấu tốt nhất từng được chế tạo" và nhấn mạnh Mỹ có "nghĩa vụ" bảo trì các khí tài đã bán cho các đồng minh.
Tổng thống Mỹ cũng bác bỏ những lo ngại liên quan đến việc Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu hệ thống S-400 của Nga, vốn lâu nay được xem là rào cản lớn đối với việc Ankara tham gia chương trình F-35. Theo ông, quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ hiện " tốt hơn bao giờ hết".
Trong cuộc gặp, ông Trump dành nhiều lời khen ngợi dành cho Tổng thống Erdogan. Ông cho rằng dưới sự lãnh đạo của ông Erdogan, Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành một cường quốc quân sự đáng gờm và nhấn mạnh hai nhà lãnh đạo luôn duy trì quan hệ tốt đẹp kể từ nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình.
Ngoài quan hệ song phương với Thổ Nhĩ Kỳ, ông Trump cũng đề cập đến hàng loạt vấn đề quốc tế. Về xung đột Nga - Ukraine, ông cho biết cả Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đều mong muốn đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Ông bày tỏ lo ngại về số lượng thương vong ngày càng lớn, nhận định cuộc xung đột là một "cuộc chiến máy bay không người lái" với mức độ tàn phá nghiêm trọng, đồng thời bày tỏ hy vọng một thỏa thuận hòa bình có thể đạt được trong thời gian tới với sự hỗ trợ trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ.
Tổng hợp