NATO chuẩn bị công bố loạt thỏa thuận quốc phòng tại Ankara

Ngày 7-7, trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), liên minh đã tổ chức diễn đàn công nghiệp quốc phòng với sự tham dự của quan chức các nước thành viên, đối tác và đại diện nhiều doanh nghiệp quốc phòng. Đây là sự kiện bên lề quan trọng, nơi các đồng minh dự kiến sẽ công bố một loạt kế hoạch mua sắm, hợp tác sản xuất và hiện đại hóa năng lực quân sự.

Trong bối cảnh Washington nhiều lần kêu gọi châu Âu chia sẻ thêm gánh nặng an ninh, hội nghị Ankara được xem là dịp để các thành viên NATO chuyển các cam kết tăng ngân sách quốc phòng thành những dự án cụ thể.

Trọng tâm của các kế hoạch mới là củng cố năng lực phòng thủ, nhất là trong các lĩnh vực phòng không, tàu chiến, giám sát trên không, mua sắm chung và công nghiệp quốc phòng. Đây là những năng lực được NATO coi là cần thiết khi môi trường an ninh tại châu Âu thay đổi mạnh sau xung đột Nga - Ukraine.

Một trong những thông báo đáng chú ý dự kiến đến từ Hà Lan. Bộ trưởng Quốc phòng nước này Dilan Yesilgoz nói với Reuters rằng sẽ công bố các thỏa thuận và kế hoạch trị giá hơn 3 tỷ euro, trong đó có hợp tác với Bỉ về phòng không và với Anh về tàu chiến. Các dự án này phản ánh xu hướng các nước NATO tăng cường phối hợp trong mua sắm, chia sẻ năng lực và kết nối sâu hơn giữa các ngành công nghiệp quốc phòng.

NATO cũng dự kiến công bố kế hoạch thay thế phi đội máy bay cảnh báo sớm (AWACS) đã sử dụng trong nhiều thập kỷ. Phương án được nhắc tới là GlobalEye, dòng máy bay giám sát do hãng Saab của Thụy Điển phát triển. Hệ thống này giúp NATO theo dõi không phận, phát hiện sớm các nguy cơ từ trên không và hỗ trợ chỉ huy, điều phối hoạt động quân sự.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các đồng minh châu Âu và Canada đã tăng mạnh chi tiêu quốc phòng trong thời gian qua. Theo số liệu NATO công bố, khối này đã chi thêm khoảng 90 tỷ USD trong năm 2025 so với năm 2024, nâng tổng chi tiêu quốc phòng lên hơn 570 tỷ USD.

Theo ông Rutte, việc tăng chi tiêu quốc phòng phản ánh hai yếu tố chính, đó là lo ngại rủi ro an ninh gia tăng sau xung đột Nga - Ukraine và yêu cầu từ Mỹ về việc các đồng minh đóng góp nhiều hơn cho phòng thủ chung. Mục tiêu của NATO là xây dựng một liên minh bền vững hơn, trong đó trách nhiệm an ninh được chia sẻ cân bằng hơn giữa châu Âu, Canada và Mỹ.

Bên cạnh mua sắm quốc phòng, chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh còn có các nội dung liên quan đến hỗ trợ Ukraine, hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu và quan hệ của NATO với các đối tác ngoài khu vực. Đây đều là những vấn đề có tác động trực tiếp tới định hướng an ninh của liên minh trong thời gian tới.

Việc Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai hội nghị cũng giúp Ankara khẳng định vai trò trong NATO. Là thành viên có vị trí chiến lược giữa châu Âu, Trung Đông và Biển Đen, Thổ Nhĩ Kỳ giữ vai trò đáng kể trong nhiều lĩnh vực an ninh của liên minh.

Tổng hợp