Hà Nội: Đầu tư công, đòn bẩy cho tăng trưởng 2 con số
Hà Nội đặt mục tiêu quyết tâm đạt tốc độ tăng trưởng GRDP cả năm 2026 từ 11% trở lên, trong đó đầu tư công là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tổng cầu và lan tỏa tăng trưởng sang các khu vực kinh tế khác. Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm không chỉ hỗ trợ tăng trưởng trong ngắn hạn mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và dư địa phát triển trong dài hạn.
Lập kỷ lục giải ngân đầu tư công
6 tháng đầu năm, giải ngân vốn đầu tư công của Hà Nội đạt 64.000 tỷ đồng, trên 53% kế hoạch Thủ tướng giao. Đây là mức giải ngân cao nhất của Hà Nội trong cùng kỳ nhiều năm trở lại đây, cho thấy tiến độ triển khai các dự án đầu tư công đang được cải thiện rõ rệt.
Nếu như hết tháng 5-2026, thành phố mới giải ngân khoảng 47.718 tỷ đồng, tương đương 39,77% kế hoạch, thì chỉ sau một tháng, giá trị giải ngân đã tăng thêm hơn 16.000 tỷ đồng, phản ánh nỗ lực rất lớn của các sở, ngành, địa phương trong việc tháo gỡ khó khăn về thủ tục, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công.
Thời gian qua, Hà Nội đã đẩy mạnh tháo gỡ "điểm nghẽn" giải phóng mặt bằng (GPMB). Các nút thắt lớn về xác định nguồn gốc đất và bồi thường đang được tháo gỡ quyết liệt nhờ áp dụng cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô. Nhiều địa phương như Kiến Hưng, Dương Nội, Phú Lương đã hoàn thành 100% bàn giao mặt bằng cho các dự án.
Bên cạnh giải quyết điểm nghẽn về GPMB, Hà Nội còn đồng thời đẩy mạnh triển khai tái định cư. Thành phố hiện triển khai 93 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 85.700 căn hộ; trong đó 13 dự án đã khởi công và dự kiến khoảng 14.000 căn sẽ hoàn thành ngay trong năm 2026.
Đặc biệt, Hà Nội chủ động bố trí quỹ nhà ở xã hội phục vụ tái định cư cho các dự án trọng điểm như Vành đai 1, Vành đai 2,5, cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo. Việc chuẩn bị sẵn quỹ nhà không chỉ bảo đảm quyền lợi người dân mà còn tạo sự đồng thuận trong công tác GPMB, giúp rút ngắn thời gian triển khai các dự án đầu tư công.
Dòng vốn đầu tư công đang tập trung tối đa vào các dự án hạ tầng giao thông và đô thị có sức lan tỏa lớn. Trong đó, tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công các trục giao thông huyết mạch bao gồm đường Vành đai 2,5, Vành đai 3,Vành đai 3,5. Hệ thống cầu vượt sông: Đẩy tốc độ triển khai xây dựng các cây cầu lớn như cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, và Thượng Cát; Đường sắt đô thị: Tập trung các giải pháp thúc đẩy tiến độ thi công và hoàn ứng vốn cho các tuyến đường sắt đô thị (Metro) cùng các dự án ODA để tránh gián đoạn.
Các chuyên gia đánh giá, không chỉ giải quyết bài toán giao thông, các công trình này còn tạo ra không gian phát triển mới cho cả khu vực phía Bắc và phía Nam sông Hồng, mở rộng quỹ đất phát triển đô thị, dịch vụ, thương mại, công nghiệp và logistics. Đây chính là hiệu ứng lan tỏa của đầu tư công. Khi hạ tầng được hoàn thiện, chi phí logistics giảm xuống, khả năng kết nối giữa các khu vực được nâng lên, giá trị sử dụng đất gia tăng và nhiều khu vực mới trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư tư nhân trong và ngoài nước.
Tổng kế hoạch vốn Thủ tướng giao cho Hà Nội khoảng 126.000 tỷ đồng, trong khi thành phố chủ động giao tới 156.000 tỷ đồng để tạo đà bứt phá. Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, thành phố sẽ tập trung khơi thông mọi nguồn lực đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm, đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, hạ tầng số, khu công nghệ cao và các dự án phát triển đô thị theo định hướng TOD.
Thành phố tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư và tăng cường phân cấp, phân quyền cho các chủ đầu tư.
Thành phố yêu cầu các địa phương thực hiện đúng cam kết, đúng tiến độ; đồng thời kiên quyết điều chuyển vốn đối với các dự án chậm triển khai, không có khả năng giải ngân, khắc phục tình trạng "vốn chờ dự án, dự án chờ thủ tục". Song song với đó, cơ chế kiểm soát tiến độ được siết chặt bằng việc giao KPI giải ngân theo từng tháng cho từng chủ đầu tư và địa phương, yêu cầu báo cáo kết quả hàng tuần lên Thường trực và Ban Thường vụ Thành ủy. Việc phân công trách nhiệm được làm rõ đến từng đơn vị, từng cá nhân, đồng thời tiến độ giải phóng mặt bằng sẽ là thước đo trực tiếp để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.
Tiếp tục tạo "vốn mồi" để kích hoạt tăng trưởng
Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP ở mức hai con số trong năm 2026, đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực quan trọng để khơi thông các nguồn lực phát triển. Không chỉ tạo việc làm, kích thích tổng cầu, đầu tư công còn được kỳ vọng mở đường cho dòng vốn tư nhân, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng không gian phát triển của Thủ đô.
Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội của Hà Nội 6 tháng đầu năm ước đạt gần 257.000 tỷ đồng, tăng 15,2%. Điều này cho thấy khi Nhà nước tăng tốc đầu tư hạ tầng, khu vực doanh nghiệp cũng mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư, tạo nên hiệu ứng cộng hưởng đối với nền kinh tế.
Nguồn vốn đầu tư công đã kích hoạt mạnh mẽ khu vực tư nhân, giúp số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng 21% và thu hút khoảng 3,2 tỷ USD vốn FDI trong 6 tháng.
Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm gắn với Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026 thành công với việc ký kết biên bản ghi nhớ hay thu hút thêm nhiều tỷ USD vốn đăng ký. Thông qua Hội nghị đầu tư “2 trong 1”, Hà Nội đã ký hợp tác thúc đẩy hàng hoạt dự án chiến lược, biến quy hoạch thành cơ hội thực tế cho khối tư nhân (công nghệ cao, kinh tế số, đô thị thông minh). Không chỉ là nơi khởi động những dự án mới, giá trị lớn hơn nằm ở chỗ tạo dựng niềm tin chiến lược của cộng đồng doanh nghiệp đối với tương lai phát triển của Hà Nội.
Trọng tâm lớn của Hà Nội trong thời gian tới là cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, Nghị quyết của Bộ Chính trị và Quy hoạch tổng thể Thủ đô thành các chương trình, dự án phát triển cụ thể; tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm; thúc đẩy các hành lang tăng trưởng mới, đô thị thông minh, đô thị xanh, kinh tế số, kinh tế đêm và công nghiệp văn hóa.
Luật Thủ đô 2026 đã đưa ra nhiều cơ chế tài chính đặc thù nhằm tạo điều kiện cho Hà Nội huy động nguồn vốn cho các dự án chiến lược; trong đó, Luật trao cho Thành phố quyền phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tín dụng và huy động vốn thông qua khai thác giá trị quỹ đất theo quy hoạch…
Bên cạnh đó, Hà Nội ban hành các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và hỗ trợ đầu tư nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực ưu tiên của Thủ đô.
Những cơ chế này được xem là đòn bẩy tài chính giúp Hà Nội triển khai các dự án hạ tầng và phát triển đô thị quy mô lớn; thu hút nguồn lực đầu tư, từ đó góp phần vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Thủ đô trong những năm tiếp theo.