Iran tổ chức quốc tang tiễn biệt cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei
Quốc tang của cố lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei diễn ra trong thời điểm đặc biệt nhạy cảm, khi Iran vừa chuyển giao quyền lực, vừa phải khẳng định sự ổn định trước những sức ép từ bên trong và bên ngoài.
Thi hài cố lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei được quàn tại Đại giáo đường Grand Mosalla ở Tehran trong ngày 3-7, mở đầu chuỗi nghi lễ quốc tang kéo dài từ Iran sang Iraq. Đông đảo giáo sĩ, quan chức, các phái đoàn nước ngoài cùng người dân đã đến tiễn biệt nhà lãnh đạo giữ cương vị tối cao của Iran suốt gần bốn thập kỷ.
Theo kế hoạch, các nghi lễ bắt đầu tại Tehran trước khi linh cữu được đưa tới thành phố thánh Qom, rồi tiếp tục qua Najaf và Karbala của Iraq trước khi an táng tại Mashhad - nơi có đền Imam Reza, một trong những địa điểm linh thiêng nhất của người Hồi giáo Shia.
Hành trình này cho thấy lễ tang được tổ chức không chỉ như một nghi thức tiễn biệt, mà còn mang ý nghĩa chính trị và tôn giáo.
Với Iran, Ayatollah Ali Khamenei không chỉ là người đứng đầu hệ thống quyền lực mà còn là biểu tượng của nền Cộng hòa Hồi giáo kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Việc lựa chọn nhiều địa điểm linh thiêng trong khu vực cũng góp phần nhấn mạnh tính liên tục của hệ thống lãnh đạo và vị thế của Iran trong cộng đồng Hồi giáo Shia.
Nhiều biểu tượng tôn giáo xuất hiện xuyên suốt các nghi lễ, từ cờ tang màu đen, khăn xếp của các giáo sĩ đến những khẩu hiệu tưởng niệm và hình ảnh gắn với truyền thống tử đạo của người Shia.
Việc ông Khamenei thiệt mạng sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel hồi tháng 2 càng khiến thông điệp về sự hy sinh và tinh thần kháng cự được nhấn mạnh trong lễ tang.
Quốc tang diễn ra trong bối cảnh Iran vẫn đối mặt với nhiều sức ép sau nhiều tháng chiến tranh, các lệnh trừng phạt và những khó khăn trong nước. An ninh tại Tehran được siết chặt với sự hiện diện dày đặc của cảnh sát, quân đội và lực lượng Basij trên các tuyến phố lớn. Tehran cũng cảnh báo Mỹ và Israel không tiến hành thêm các hoạt động quân sự trong thời gian diễn ra tang lễ.
Quy mô của lễ tang đồng thời phản ánh nỗ lực duy trì hình ảnh ổn định của bộ máy nhà nước trong giai đoạn nhiều biến động. Việc huy động đông đảo người dân tham gia các hoạt động tưởng niệm được kỳ vọng sẽ góp phần khẳng định sự đoàn kết và tính liên tục của hệ thống chính trị. Tuy nhiên, sau quốc tang, Iran vẫn phải giải quyết nhiều thách thức, từ sức ép kinh tế do các lệnh trừng phạt kéo dài đến yêu cầu ổn định đời sống xã hội.
Bên cạnh các nghi lễ, quá trình chuyển giao quyền lực cũng tiếp tục thu hút sự quan tâm. Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ tối cao, đã được đưa lên giữ cương vị lãnh đạo mới. Dù vậy, ông là nhân vật khá kín tiếng và chưa có nhiều dấu ấn chính trị độc lập, khiến quá trình kế nhiệm vẫn được giới quan sát theo dõi sát sao trong bối cảnh Iran phải đồng thời duy trì ổn định trong nước và ứng phó với sức ép từ bên ngoài.
Lễ tang cũng phản ánh mạng lưới quan hệ mà Iran duy trì trong khu vực. Các phái đoàn từ Iraq, Lebanon, Yemen cùng nhiều quốc gia khác đã tới Tehran, bên cạnh đại diện của Trung Quốc, Ấn Độ, Armenia, Pakistan và một số nước khác. Sự hiện diện này cho thấy Iran vẫn duy trì được các kênh ngoại giao và ảnh hưởng nhất định bất chấp những biến động thời gian qua.
Việc quốc tang kéo dài qua nhiều địa điểm và được bảo vệ nghiêm ngặt cũng phản ánh hoàn cảnh đặc biệt hiện nay. Theo truyền thống Hồi giáo, người qua đời thường được an táng trong thời gian ngắn, nhưng lễ tang của ông Khamenei phải lùi lại do xung đột và yêu cầu bảo đảm an ninh.
Tổng hợp