Hà Nội tìm cách giải “cơn khát” siêu thị khu vực ngoại thành

Hệ thống siêu thị hiện đại vừa thừa vừa thiếu

Thông tin từ Sở Công Thương Hà Nội cho thấy, hiện trên địa bàn Hà Nội 141 siêu thị, hơn 2.000 cửa hàng tiện ích. Mặc dù, số lượng siêu thị lớn, nhưng chủ yếu tập trung tại các quận nội thành.

Thực tế cho thấy, mặc dù ngành công thương Hà Nội đã tích cực kêu gọi đầu tư xây dựng hệ thống bán lẻ hiện đại nhưng tiến độ xây dựng hệ thống siêu thị trên địa bàn vẫn chậm, nhất là khu vực ngoại thành. Đây là một trong những lý do khiến trên địa bàn Hà Nội vẫn tồn tại 251 chợ tạm, chợ cóc.

Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) Đỗ Tuệ Tâm cho biết: Nguyên nhân khiến DN bán lẻ chưa chú trọng đầu tư hệ thống siêu thị tại khu vực ngoại thành là do sự tồn tại của các cơ chế quản lý cũ đã để lại nhiều vướng mắc về pháp lý khiến DN không thể đầu tư cải tạo, nâng cấp hay thay đổi mô hình kinh doanh.

Bên cạnh đó, sự yếu kém về hệ thống hạ tầng thương mại như kho bãi, giao thông, nguồn hàng và khó tiếp cận nguồn vốn vay lãi suất ưu đãi đã làm hạn chế tính chủ động của DN bán lẻ trong việc đầu tư xây mới hệ thống siêu thị. “Hiện quỹ đất dành cho việc phát triển hệ thống bán lẻ hiện đại tại khu vực ngoại thành không nhiều nên DN khó xây dựng siêu thị, trung tâm thương mại (TTTM) tại khu vực trung tâm của các xã ngoại thành”, bà Tâm chia sẻ.

Dưới góc độ cơ quan quản lý, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp cho biết: Thành phố Hà Nội có tốc độ đô thị hóa cao, tốc độ tăng dân số cơ học nhanh khiến nhu cầu tiêu dùng thiết yếu hàng ngày của người tăng mạnh. Trong khi hệ thống siêu thị, TTTM trên địa bàn chủ yếu là trung tâm mua sắm tổng hợp, phục vụ bán lẻ, chưa có trung tâm bán buôn và trung tâm logistics quy mô lớn.

Hà Nội song hành cùng doanh nghiệp

Để phát triển hệ thống bán lẻ, các chuyên gia kinh tế cho rằng, UBND thành phố Hà Nội cần có quy hoạch chi tiết hệ thống bán buôn bán lẻ kết hợp với quy hoạch phát triển tổng thể đô thị Thủ đô.

Thực tế cho thấy, để kêu gọi vốn đầu tư nhà nước đã phần nào luật hóa những quy định ưu đãi cho DN đầu tư vào lĩnh vực bán lẻ. Thế nhưng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh Võ Trí Thành cho rằng: Những quy định ưu đãi cho DN trong lĩnh vực bán lẻ chủ yếu tập trung vào một số loại hình hạ tầng thương mại khiến DN phân phối khó tiếp cận chính sách động lực.

“Để hiện thực hóa Quyết định 2326/QĐ-TTg, về chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước - doanh nghiệp - hiệp hội ngành hàng. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, cải cách thủ tục, hoàn thiện pháp lý và đầu tư hạ tầng. DN chủ động chuyển đổi số, nâng cao quản trị, tăng liên kết chuỗi; Hiệp hội cần phát huy vai trò kết nối và phản biện chính sách”, ông Võ Trí Thành nhấn mạnh.

Để khuyến khích DN phát triển hệ thống siêu thị, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan đề xuất: Nhà nước cần tạo điều kiện cho DN phân phối tiếp cận mặt bằng kinh doanh có vị trí thuận lợi. Thông qua nhiều hình thức như thuê, mượn, trả dần tiền thuê; Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quá trình cấp giấy phép hoạt động, ưu đãi về thuế, cung cấp thông tin liên quan đến thị trường địa phương. Kéo dài chính sách giảm 2% thuế VAT qua đó kích cầu tiêu dùng; đẩy nhanh sửa đổi Luật Thương mại, phát triển mô hình outlet, cửa hàng miễn thuế nội đô phục vụ khách quốc tế.

Giám đốc Siêu thị Co.opmart Hà Nội Nguyễn Thị Kim Dung kiến nghị: Thời gian tới ngành công thương Hà Nội tăng cường kết nối cung - cầu giữa các địa phương và hệ thống phân phối hiện đại, từ đó rút ngắn khâu trung gian, giảm chi phí logistics và mở rộng đầu ra cho nông sản. “Thành phố quan tâm phát triển các vùng nguyên liệu nông sản quy mô lớn, nâng cao năng lực sản xuất của hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các hệ thống phân phối hiện đại”, bà Dung đề xuất.

Thông tin về việc phát triển hệ thống siêu thị đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân Thủ đô, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết: Theo Quy hoạch hệ thống thương mại trên địa bàn thành phố Hà Nội định hướng đến năm 2030, Hà Nội sẽ hình thành trên 1.000 siêu thị, TTTM.

Để thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư hệ thống siêu thị, thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ DN tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng thương mại trên địa bàn, xem xét cơ chế hỗ trợ, giúp đỡ các DN phân phối phát triển mạng lưới kinh doanh thương mại, nhất là phát triển về khu vực ngoại thành. Trong đó, tích cực kêu gọi xã hội hóa đầu tư, phát triển hạ tầng thương mại, tạo đột phá trong phát triển thương mại - dịch vụ trên cơ sở mở rộng quy mô, đa dạng hóa loại hình, nâng cao chất lượng nhằm hoàn thiện kết cấu hạ tầng thương mại theo hướng đồng bộ, văn minh.

Thành phố Hà Nội cũng ưu tiên phát triển hạ tầng logistics hiện đại, đẩy nhanh tiến độ đưa vào hoạt động 2 cảng cạn ICD Cổ Bi và Đức Thượng; thúc đẩy logistics thương mại điện tử, logistics xanh và logistics thông minh thông qua số hóa hoạt động kho vận, giao nhận.

“Nối tiếp thành công của 2 dự án trung tâm thương mại lớn là Aeon Mall Long Biên và Hà Đông, Tập đoàn AEON (Nhật Bản) đang có kế hoạch tìm kiếm các địa điểm xây dựng thêm đại siêu thị quy mô lớn tại khu vực ngoại thành. Điều này cho thấy thành phố Hà Nội đang song hành với DN trong việc phát triển hệ thống bán lẻ", ông Phong nhấn mạnh.