Xây dựng nền quản trị hiện đại, liêm chính và kiến tạo

Cuộc cải cách có phạm vi rất rộng và toàn diện đang hướng tới xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, kiến tạo và phục vụ nhân dân; khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển đất nước của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong kỷ nguyên mới.

1. Trước hết phải nhấn mạnh chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước.

Kết quả nổi bật đạt được là bộ máy của hệ thống chính trị 3 cấp từ Trung ương đến địa phương đã được sắp xếp, kiện toàn theo hướng tinh gọn, đồng bộ, đạt hiệu quả thực chất. Bên cạnh đó, việc hoàn thiện thể chế pháp luật, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cải cách thủ tục hành chính và môi trường kinh doanh, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu đã được đẩy mạnh, bảo đảm phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Đáng chú ý, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện có nhiều đổi mới. Công tác sắp xếp, bố trí, đánh giá cán bộ có nhiều đổi mới, chú trọng năng lực, trình độ gắn với vị trí việc làm, quản trị gắn với dữ liệu, tiến độ và kết quả công việc. Đặc biệt, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong cả nước dần đi vào ổn định, thông suốt và hiệu quả. Trong đó, các hoạt động quản lý nhà nước, cung ứng dịch vụ công từ cấp tỉnh đến cấp xã không để xảy ra khoảng trống trong quản lý.

Nhìn chung, đội ngũ công chức, viên chức, người lao động có tư tưởng ổn định, chấp hành nghiêm sự phân công của tổ chức, góp phần vận hành hiệu quả bộ máy từ Trung ương đến địa phương. Cùng với đó, công tác tuyên truyền từ Trung ương đến địa phương được triển khai bài bản, hiệu quả đến tận cơ sở thôn, tổ dân phố. Nhờ vậy, cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng thuận cao và ủng hộ chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Trong bài phát biểu chỉ đạo tại hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp (diễn ra ngày 1-7 vừa qua), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan Đảng, cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các bộ, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cả nước. Trong điều kiện công việc rất lớn, thời gian rất gấp, yêu cầu rất cao, đội ngũ cán bộ, đảng viên đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm, ý thức tổ chức kỷ luật và quyết tâm vượt khó rất đáng trân trọng.

Với tinh thần luôn vượt qua mọi khó khăn, trở ngại, toàn Đảng, Nhà nước và toàn dân ta xác định công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” đạt được mới là bước đầu. Cuộc cải cách này còn nhiều việc phải tiếp tục thực hiện với quyết tâm cao hơn, cách làm khoa học hơn và tinh thần đổi mới mạnh mẽ hơn.

2. Quan điểm nhất quán được Đảng ta xác định là cuộc cải cách tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là nhiệm vụ vô cùng hệ trọng vì tương lai phát triển đất nước. Vì vậy, công việc này phải được tiến hành kiên trì, bài bản, khoa học. Chúng ta không thể nóng vội, chủ quan, song cũng không thể dừng lại hoặc chần chừ trước những bất cập được thực tiễn chỉ ra.

Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật để làm tốt hơn và quyết liệt hơn nữa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ 7 vấn đề lớn cần tập trung khắc phục. Đó là: Thể chế liên quan đến tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cơ chế vận hành mới ở một số lĩnh vực chưa thật sự đồng bộ; thể chế pháp luật hiện hành còn chưa đồng bộ, thống nhất, nhiều quy định còn chưa rõ ràng, nhất là pháp luật liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương trong một số lĩnh vực, như: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đất đai, tài nguyên, khoáng sản, tài nguyên rừng, tài chính, ngân sách...

Đặc biệt, năng lực thực thi ở cơ sở, nhất là cấp xã, chưa theo kịp yêu cầu mới; định mức biên chế, tổ chức bộ máy và cơ chế phân bổ nguồn lực ở một số nơi còn mang tính bình quân, chưa phản ánh đầy đủ sự khác biệt rất lớn về quy mô dân số, diện tích, tính chất đô thị, điều kiện miền núi, biên giới, hải đảo, mức độ phát triển và khối lượng công việc thực tế.

Bên cạnh đó, hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số còn hạn chế; việc chuyển đổi số còn chậm và chưa thật sự đồng bộ. Việc xử lý tài sản công dôi dư, bố trí trụ sở làm việc, chỉnh lý và số hóa hồ sơ, tài liệu lưu trữ còn chậm ở nhiều nơi.

Một khó khăn nữa là sau khi không còn cấp huyện, yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát giữa cấp tỉnh với cấp cơ sở đặt ra nhiều vấn đề mới. Nếu không đổi mới mạnh mẽ phương thức chỉ đạo, dễ dẫn đến hai nguy cơ: Hoặc cấp trên không nắm chắc cơ sở, hoặc cấp dưới lại phải xin ý kiến quá nhiều, làm giảm tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm.

Chúng ta đã đi qua những khó khăn, thách thức của giai đoạn sắp xếp tổ chức ban đầu với những kết quả đã được khẳng định. Nhiệm vụ tiếp theo đặc biệt quan trọng là phải chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới. Đây vừa là đòi hỏi từ thực tiễn của cuộc cách mạng cải cách bộ máy của hệ thống chính trị đang đặt ra sau một năm hoạt động đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ ra; vừa là yêu cầu từ thực tiễn phát triển đất nước với những mục tiêu, nhiệm vụ đang đặt ra rất cao và kỳ vọng rất lớn ở phía trước.

3. Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tiếp tục kiên định thực hiện hiệu quả công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” trên tinh thần không chủ quan, không thỏa mãn với kết quả đạt được, mà đi từng bước thận trọng, vững chắc, bám sát thực tiễn và làm hiệu quả đến cùng. Đây là nền tảng quan trọng góp phần củng cố niềm tin xã hội, khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển đất nước của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong kỷ nguyên mới.

Với yêu cầu đó, toàn hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương cần bắt tay ngay vào việc thực hiện 10 nhiệm vụ được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ để tiếp tục nâng cao chất lượng vận hành mô hình chính quyền 3 cấp trong giai đoạn tới.

Cụ thể là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về pháp luật và tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội; hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới.

Cùng với đó là nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị; phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội; xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở và hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp; đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát và phương thức chỉ đạo, điều hành. Đối với các lĩnh vực liên ngành còn giao thoa, cần khẩn trương rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo nguyên tắc: Một việc phải có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính; một nguồn dữ liệu dùng chung; một quy trình phối hợp liên thông; đồng thời có cơ chế kiểm tra, giám sát và quy trách nhiệm rõ ràng.

Phải khẳng định, việc Bộ Chính trị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổng thể hệ thống chính trị 3 cấp tiếp tục khẳng định quyết tâm đưa chủ trương cải cách tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn nữa. Nhiệm vụ quan trọng là các cấp, các ngành cần nhanh chóng cụ thể hóa các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, từ đó tiếp tục hoàn thiện, bổ sung, đổi mới phương thức hoạt động, phát huy kết quả, khơi thông mọi khó khăn, vướng mắc để hệ thống chính trị 3 cấp phát huy tốt hơn hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, tạo nền tảng, động lực đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới. Yêu cầu cao nhất đặt ra là mỗi nhiệm vụ phải rõ nội dung, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ thời hạn, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm. Đúng như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Tinh thần nhất quán là: Tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới, cơ chế phân cấp, phân quyền mới phải song hành với trách nhiệm mới, dữ liệu mới phải tạo ra phương thức quản trị mới, và bộ máy mới phải đem lại chất lượng phục vụ mới cho người dân và doanh nghiệp”.

Với sự vào cuộc đồng bộ, hiệu quả từ Trung ương đến địa phương, tin tưởng rằng, mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp sẽ tiếp tục được hoàn thiện, vận hành hiệu quả, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, kiến tạo và phục vụ nhân dân.