Hà Nội hoàn thành khảo sát 340 nghĩa trang liệt sĩ, triển khai lấy mẫu ADN xác định danh tính liệt sĩ

Mệnh lệnh từ trái tim và chuyển động thần tốc

Công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng đại, mang giá trị nhân văn sâu sắc được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Quán triệt nghiêm túc các chỉ thị của Trung ương và kết luận của Chính phủ, Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã phát động Chiến dịch 500 ngày đêm trên địa bàn như một mệnh lệnh từ trái tim, tạo ra một làn sóng chuyển động mạnh mẽ trong toàn hệ thống chính trị.

Chỉ trong một thời gian ngắn, Hà Nội đã ban hành đồng bộ hệ thống văn bản pháp lý, từ Quy chế hoạt động, Chương trình hành động cho đến các kế hoạch chuyên biệt về khảo sát, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN.

Đặc biệt, việc thành lập Tổ công tác liên ngành giúp việc trực tiếp và hướng dẫn cụ thể cho 126 xã, phường thiết lập các Tổ lấy mẫu, bàn giao mẫu, số hóa thông tin đã tạo ra một bộ máy vận hành thông suốt từ cấp thành phố đến cơ sở.

Sự quyết liệt trong chỉ đạo đã nhanh chóng chuyển hóa thành những kết quả định lượng vô cùng ấn tượng trên thực địa. Tính đến ngày 20-6-2026, UBND của 126 xã, phường trên địa bàn thành phố đã hoàn thành công tác khảo sát và "gắn định danh" cho 340 nghĩa trang liệt sĩ, bao gồm 3 nghĩa trang cấp thành phố và 337 nghĩa trang cấp xã, phường.

Kết quả rà soát, phân loại khoa học đã đem lại một cơ sở dữ liệu chi tiết, "biết nói" về thực trạng 54.200 mộ liệt sĩ hiện đang được an táng tại Thủ đô. Trong tổng số 54.200 mộ liệt sĩ này, chiếm đại đa số là mộ đơn với 54.191 ngôi và có 9 ngôi mộ tập thể. Khi đi sâu vào chi tiết thông tin, dữ liệu được chia thành ba nhóm rõ rệt để có phương án xử lý chính xác.

Nhóm mộ đã có đầy đủ thông tin: Hiện có 23.202 mộ. Đây là những phần mộ đã định danh rõ ràng, giúp thân nhân và cơ quan chức năng dễ dàng thăm viếng, quản lý.

Nhóm mộ mới chỉ có một phần thông tin: Chiếm số lượng lớn nhất với 25.808 mộ. Những phần mộ này vẫn đang khuyết một vài dữ liệu cốt lõi, đòi hỏi phải tiếp tục rà soát, đối chiếu thêm từ các nguồn minh chứng lịch sử hoặc nhân chứng.

Nhóm mộ chưa xác định được thông tin: Gồm 8.059 mộ, đây là nhóm mộ trọng điểm cần tập trung khai quật và lấy mẫu sinh phẩm trong giai đoạn tiếp theo của chiến dịch, nhằm phối hợp khớp nối với dữ liệu ADN của thân nhân, trả lại tên cho các anh.

Cùng với việc phân loại mộ, mặt trận thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ cũng được triển khai thần tốc. Công an thành phố đã thiết lập 5 Đoàn công tác lưu động với gần 100 cán bộ, chiến sĩ, không quản ngại ngày đêm rà soát, lấy mẫu sinh phẩm cho thân nhân của các liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 126 xã, phường. Tính đến nay, dữ liệu của 22.901 trường hợp thân nhân đã được cập nhật thành công lên Hệ thống dữ liệu dân cư Quốc gia.

Vượt qua thách thức, quyết tâm về đích sớm

Bên cạnh những chuyển biến tích cực, Ban Chỉ đạo thành phố cũng thẳng thắn chỉ ra những rào cản mang tính đặc thù khi bước vào giai đoạn chuyên sâu. Phần lớn các phần mộ chưa xác định được thông tin chủ yếu thuộc thời kỳ kháng chiến chống Pháp, có thời gian chôn cất đã rất lâu. Trải qua nhiều thập kỷ, kết cấu phần mộ đã có sự thay đổi phức tạp, nhiều mộ được sửa sang, tôn tạo kiên cố nhiều lần, gây khó khăn cho công tác khai quật, lấy mẫu và làm phát sinh chi phí nhân công đáng kể.

Trước tình hình đó, đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo nhấn mạnh: Khối lượng công việc còn lại của Hà Nội là rất lớn với hơn 8.000 mộ cần lấy mẫu sinh phẩm. Để hiện thực hóa quyết tâm chính trị cao nhất, Ban Chỉ đạo thành phố đã đặt ra mục tiêu quyết tâm hoàn thành “Chiến dịch 500 ngày đêm” trước 2 tháng so với Kế hoạch của Ban Chỉ đạo quốc gia.

Để đạt được mục tiêu này, Hà Nội đã vạch ra các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp quyết liệt cho giai đoạn tăng tốc sắp tới.

Về công tác quy tập: Tập trung lực lượng tìm kiếm, quy tập 14 mộ liệt sĩ (theo kết luận đợt 1 năm 2025) tại địa bàn 4 xã gồm Suối Hai, Vật Lại, Bất Bạt, Cổ Đô, triển khai từ tháng 7-2026 đến tháng 4-2027.

Về công tác lấy mẫu: Chỉ đạo, hướng dẫn 126 xã, phường tổ chức đồng loạt lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 78 xã, phường có nghĩa trang liệt sĩ và Nghĩa trang liệt sĩ thành phố Hà Nội. Thành phố giao Sở Y tế phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Thủ đô thống nhất áp dụng phương pháp xác định ADN chính xác nhất.

Về hạ tầng đón nhận: Triển khai nhanh dự án cải tạo Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn (phường Tây Tựu), bố trí quỹ đất, quỹ mộ chu đáo tại các nghĩa trang do thành phố quản lý để sẵn sàng đón nhận, an táng các hài cốt liệt sĩ được tìm thấy và xác định danh tính.

Thành phố cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng triệt để công nghệ thông tin; giám sát toàn diện, khép kín từ khâu lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển cho đến khâu giám định ADN để bảo đảm tính bảo mật và sự tôn nghiêm tuyệt đối.

Trưởng ban Chỉ đạo yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở phải khẩn trương bắt tay vào việc, hoàn thành mọi công tác chuẩn bị ngay trong tuần đầu của tháng 7-2026. Bộ Tư lệnh Thủ đô - cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo phải thực thi nghiêm túc nguyên tắc “6 rõ” trong điều hành lực lượng: Rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền.