Chuyển đổi số từ những việc gần dân nhất

Không chỉ tập trung ở các cơ quan, đơn vị, chuyển đổi số tại Thủ đô đang từng bước lan tỏa từ cơ sở, nơi chính quyền, tổ chức đoàn thể và người dân cùng tham gia vào quá trình hình thành những phương thức làm việc, sinh hoạt mới.

Lấy sự hài lòng làm thước đo

Đầu giờ sáng tại Điểm hỗ trợ dịch vụ công xã Thanh Trì, không khí làm việc diễn ra khẩn trương nhưng nền nếp. Những người dân đến giải quyết thủ tục hành chính được cán bộ hướng dẫn từng bước, từ lấy số thứ tự, kê khai hồ sơ trực tuyến đến thanh toán không dùng tiền mặt. Không còn cảnh chờ đợi, đi lại nhiều lần, công nghệ đang dần trở thành “cánh tay nối dài” giúp chính quyền phục vụ người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Bà Nguyễn Thị Hoa (thôn Cổ Điển A, xã Thanh Trì) chia sẻ, điều bà cảm nhận rõ nhất trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính hiện nay là sự thuận tiện và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Nếu trước đây, có những thủ tục người dân phải mất nhiều thời gian đi lại, bổ sung hồ sơ nhiều lần, thì nay được hướng dẫn cụ thể ngay từ đầu, hồ sơ được tiếp nhận nhanh chóng, giải quyết đúng hẹn. Việc nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán qua mã QR cũng giúp người dân tiết kiệm đáng kể thời gian, công sức.

Tại phường Tùng Thiện, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được gắn chặt với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Chẳng hạn, trong khối Đảng, 100% chi bộ duy trì thực hiện thu nộp đảng phí trực tuyến; toàn bộ văn bản điện tử được phát hành toàn trình trên môi trường mạng; tỷ lệ sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử đạt 99,53%. Những con số này cho thấy chuyển đổi số không chỉ diễn ra ở bộ máy hành chính mà đang trở thành phương thức làm việc mới trong toàn hệ thống chính trị.

Ở khối chính quyền, phường Tùng Thiện tập trung chuẩn hóa, khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ quản lý và hỗ trợ người dân. Địa phương đã hoàn thành chuẩn hóa dữ liệu đối với 1.336 đối tượng bảo trợ xã hội, 405 lượt người có công và 24 đối tượng hưởng chính sách theo Nghị quyết số 13/2023/NQ-HĐND, đạt tỷ lệ 100%. Trong lĩnh vực giáo dục, chuyển đổi số tiếp tục tạo ra những thay đổi rõ nét khi 100% giáo viên sử dụng thành thạo học liệu số, bài giảng điện tử; toàn bộ học bạ điện tử được cập nhật đầy đủ…

Những chuyển biến từ từng điểm hỗ trợ dịch vụ công, từng cơ quan, đơn vị đến mỗi tổ chức, đoàn thể đang cho thấy một diện mạo mới của chính quyền cơ sở trong kỷ nguyên số gần dân hơn, minh bạch hơn và phục vụ hiệu quả hơn.

Nhân rộng hiệu quả

Nếu chuyển đổi số muốn đi vào chiều sâu, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở hạ tầng hay công nghệ, mà trước hết là năng lực của đội ngũ thực thi. Nhận thức rõ điều đó, nhiều địa phương đã chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức, từng bước hình thành phương thức làm việc mới trên nền tảng công nghệ.

Tại xã Bình Minh, việc nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Địa phương đã tổ chức lớp tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động công vụ, giúp cán bộ tiếp cận những công cụ mới phục vụ quá trình xử lý công việc hằng ngày.

Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Đăng Việt cho biết, trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc ngày càng lớn, yêu cầu về tiến độ, chất lượng giải quyết nhiệm vụ ngày càng cao, việc trang bị kỹ năng ứng dụng AI cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là yêu cầu cần thiết. Công nghệ không thay thế vai trò của cán bộ, nhưng đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực giúp nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.

Từ những công việc tưởng như đơn giản nhưng chiếm nhiều thời gian như soạn thảo văn bản hành chính, xây dựng đề cương báo cáo, rà soát lỗi chính tả, chuẩn hóa nội dung đến các nhiệm vụ phức tạp hơn như phân tích dữ liệu kinh tế - xã hội, tổng hợp thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, các công cụ AI đang mở ra nhiều phương thức làm việc linh hoạt, khoa học hơn. Bên cạnh đó, việc ứng dụng AI trong thiết kế nội dung tuyên truyền, xây dựng hình ảnh minh họa cũng góp phần giúp thông tin đến với người dân sinh động, dễ tiếp cận hơn.

Tại xã Hoài Đức, không chỉ phục vụ công tác quản lý, chuyển đổi số đang trở thành động lực thúc đẩy kinh tế địa phương. Những sản phẩm OCOP, nông sản và hàng hóa đặc trưng của Hoài Đức đang từng bước hiện diện trên các sàn thương mại điện tử, mở rộng thị trường tiêu thụ thay vì chỉ phụ thuộc vào các kênh bán hàng truyền thống. Nhiều hộ kinh doanh nhỏ đã bắt đầu sử dụng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm, tiếp cận khách hàng và ứng dụng hợp đồng điện tử trong giao dịch.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hoài Đức Đồng Thị Nga, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng các chỉ đạo của thành phố về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, địa phương xác định đây là nhiệm vụ xuyên suốt, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số đang được lan tỏa trong các lĩnh vực, từ hoạt động quản lý nhà nước đến sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội.

Không dừng lại trong phạm vi cơ quan Nhà nước, chuyển đổi số đang từng bước mở rộng sang các lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo thêm cơ hội phát triển cho người dân, doanh nghiệp và các nhóm cộng đồng.

Trong lĩnh vực hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, nền tảng số đang được xem là một “bà đỡ” quan trọng, giúp thu hẹp khoảng cách giữa ý tưởng kinh doanh và thị trường. Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2035 có 90-95% hội viên phụ nữ và người dân được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế, khởi nghiệp; 90-100% cán bộ Hội chuyên trách các cấp được đào tạo, nâng cao kỹ năng để tổ chức hiệu quả các hoạt động hỗ trợ phụ nữ phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác.

Điểm mới trong cách tiếp cận hiện nay là các mô hình khởi nghiệp không còn phát triển theo hướng riêng lẻ mà được kết nối trên môi trường số. Thông qua các nền tảng trực tuyến, phụ nữ khởi nghiệp có thể tiếp cận chuyên gia, nhà đầu tư, đơn vị tư vấn, tìm hiểu thị trường, cập nhật xu hướng tiêu dùng, tiêu chuẩn sản xuất xanh cũng như nâng cao kỹ năng quản trị hiện đại. Công nghệ vì thế trở thành cầu nối đưa những ý tưởng kinh doanh từ quy mô nhỏ tiếp cận với những cơ hội lớn hơn.

Từ Bình Minh đến Hoài Đức, từ cán bộ công chức đến hộ kinh doanh, hội viên phụ nữ và từng người dân, chuyển đổi số đang cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ khi được triển khai từ những nhu cầu thực tế. Đó không chỉ là câu chuyện đưa công nghệ vào công việc, mà là quá trình thay đổi cách nghĩ, cách làm, tạo nên một xã hội số gần dân, phục vụ dân và phát triển cùng người dân.