Nâng cao hiệu quả quản lý sau sắp xếp

Phía sau những thay đổi về địa giới hay tên gọi là yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ của nhân dân và xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Tinh gọn từ cơ sở

Thủ đô Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. Trong tiến trình đó, việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ngay từ cơ sở. Để triển khai chủ trương này, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 222/KH-UBND về sắp xếp, tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố; đồng thời quy định rõ chức danh, số lượng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách.

Theo kế hoạch, việc rà soát, sắp xếp được thực hiện trên cơ sở quy mô hộ gia đình, đặc điểm địa bàn, mức độ đô thị hóa, các yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán cũng như yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Điểm đáng chú ý là quá trình triển khai không chỉ hướng tới mục tiêu tinh gọn bộ máy, mà còn bảo đảm quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân, phát huy tính tự quản của cộng đồng dân cư. Song song với đó là việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Thành phố cũng giao các sở, ngành hướng dẫn thống nhất quy trình thành lập, sắp xếp, đặt tên, đổi tên, giải thể thôn, tổ dân phố; tổ chức lấy ý kiến nhân dân; hướng dẫn kiện toàn đội ngũ cán bộ cơ sở, bảo đảm hoạt động liên tục, thông suốt sau khi sắp xếp. Việc bố trí nhân sự cũng được thực hiện linh hoạt, căn cứ vào quy mô dân cư, tính chất địa bàn và khối lượng công việc, bảo đảm không quá 5 người hoạt động không chuyên trách tại mỗi thôn, tổ dân phố và không thực hiện bình quân, cào bằng.

Một trong những điểm nổi bật của quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố tại Hà Nội là việc lấy ý kiến nhân dân được thực hiện công khai, dân chủ và đến từng hộ dân. Chính sự lắng nghe, đối thoại và giải thích thấu đáo đã tạo nên sự đồng thuận cao trong cộng đồng.

Tại phường Khương Đình, việc sắp xếp tổ dân phố được triển khai nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương và thành phố về tổ chức lại tổ dân phố theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân trong giai đoạn mới. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Võ Đăng Dũng khẳng định, ngay sau khi phương án được triển khai, Khương Đình đã công bố quyết định cử tổ trưởng, tổ phó lâm thời đối với 37 tổ dân phố mới. Những cán bộ được giao nhiệm vụ đều là những người có phẩm chất chính trị, năng lực, tinh thần trách nhiệm và uy tín trong nhân dân. Việc kiện toàn nhân sự kịp thời giúp các tổ dân phố nhanh chóng ổn định tổ chức, duy trì hoạt động liên tục và nâng cao hiệu quả quản lý ngay từ những ngày đầu.

Không chỉ riêng Khương Đình, nhiều địa phương khác cũng ghi nhận sự đồng thuận rất cao của người dân. Tại nhiều tổ dân phố, việc tuyên truyền được thực hiện từ sớm thông qua các cuộc họp, nhóm Zalo cộng đồng và những buổi gặp gỡ trực tiếp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin đã góp phần giúp người dân tiếp cận đầy đủ, hiểu rõ mục tiêu và lợi ích của việc sắp xếp. Chủ tịch UBND phường Kim Liên Lê Thị Kim Huệ thông tin, phường tổ chức nhiều hội nghị, các cuộc làm việc với cán bộ cơ sở để hoàn thiện phương án; đồng thời xây dựng cẩm nang địa giới hành chính phục vụ công tác tuyên truyền và dự kiến triển khai bản đồ tổ dân phố bằng mã QR để người dân thuận tiện tra cứu sau khi sắp xếp. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng đó đã tạo nền tảng quan trọng để bộ máy mới hoạt động ổn định ngay sau khi được kiện toàn.

Quy mô mới, kỳ vọng mới

Việc sắp xếp tổ dân phố không dừng lại ở việc giảm đầu mối mà hướng đến mục tiêu xây dựng mô hình quản trị cơ sở hiệu quả hơn, phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới. Điều này được thể hiện rõ qua kết quả triển khai tại nhiều phường, xã.

Tại phường Giảng Võ, HĐND phường đã thông qua Đề án sắp xếp từ 71 tổ dân phố thành 25 tổ dân phố. Kết quả lấy ý kiến nhân dân đạt tỷ lệ đồng thuận 99,2%. Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Giảng Võ Tống Học Nghĩa, đề án nhận được sự thống nhất rất cao của đại biểu và nhân dân, tạo cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý và phát huy vai trò tự quản ở khu dân cư.

Tại phường Ngọc Hà, từ 77 tổ dân phố được sắp xếp còn 30 tổ dân phố, giảm hơn 61%. Quá trình lấy ý kiến ghi nhận sự tham gia của hơn 27.000 hộ dân, gần 99% số hộ tham gia bày tỏ sự đồng thuận. Bí thư Đảng ủy phường Ngọc Hà Đỗ Thị Lan Hương đánh giá, kết quả này thể hiện sự tin tưởng của nhân dân đối với chủ trương tinh gọn bộ máy, đồng thời tạo tiền đề thuận lợi để địa phương tiếp tục triển khai các bước đổi tên tổ dân phố, kiện toàn tổ chức và nâng cao hiệu quả quản lý sau sắp xếp.

Có thể thấy, phía sau việc giảm số lượng thôn, tổ dân phố là yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của từng đơn vị. Quy mô lớn hơn đồng nghĩa với khối lượng công việc nhiều hơn, đòi hỏi đội ngũ cán bộ cơ sở phải có năng lực quản trị tốt hơn, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và phương thức điều hành hiện đại. Con đường đổi mới luôn có những khó khăn ban đầu. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của thành phố, sự chuẩn bị bài bản của chính quyền các địa phương, sự đồng thuận của nhân dân cùng sự hỗ trợ của chuyển đổi số, quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố đang từng bước tạo nên nền tảng mới cho quản trị cơ sở.