Vì sao 18 dự án của Vingroup, Sun Group, Masterise được miễn room tín dụng?
Theo lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), việc đưa ra cơ chế tín dụng đặc biệt đối với 18 dự án trọng điểm của Vingroup, Sun Group và Masterise xuất phát từ yêu cầu vừa đảm bảo tăng trưởng tín dụng phục vụ nền kinh tế, vừa kiểm soát an toàn thanh khoản của hệ thống ngân hàng.
Theo đó, dư nợ cho vay phát sinh tại các dự án thuộc diện ưu tiên sẽ được loại trừ khi tính toán hạn mức tăng trưởng tín dụng của các tổ chức tín dụng tham gia tài trợ.
Ưu tiên dòng vốn cho các dự án mang tính động lực
Tổng nhu cầu vốn của 18 dự án này ước tính hơn 752.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 27% mục tiêu tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống trong năm 2026. Đây được xem là một động thái điều hành đáng chú ý của NHNN trong bối cảnh áp lực cung ứng vốn cho nền kinh tế ngày càng gia tăng.
Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), việc đưa ra cơ chế đặc biệt lần này xuất phát từ yêu cầu vừa đảm bảo tăng trưởng tín dụng phục vụ nền kinh tế, vừa kiểm soát an toàn thanh khoản của hệ thống ngân hàng.
Trong 5 năm qua, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động vốn. Bình quân giai đoạn này, chênh lệch giữa hai chỉ số ở mức 3,8%.
Hiện nay, chỉ số LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động) của toàn hệ thống đã lên mức 111% - 112%. Điều này đồng nghĩa với việc ngân hàng cho vay ra 112 đồng nhưng chỉ huy động được 100 đồng, phần chênh lệch phải bù đắp từ các nguồn vốn khác.
Theo NHNN, dù hệ thống ngân hàng vẫn đảm bảo 100% khả năng chi trả và duy trì ổn định thanh khoản, áp lực huy động vốn đang ngày càng lớn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến lãi suất có xu hướng tăng mạnh từ cuối năm 2025 đến nay.
Tính đến ngày 15-6-2026, tăng trưởng tín dụng vẫn cao hơn tăng trưởng huy động vốn khoảng 2%.
Lý giải việc lựa chọn 18 dự án của Vingroup, Sun Group và Masterise để áp dụng cơ chế đặc biệt, lãnh đạo NHNN cho biết các dự án này đều là những dự án quy mô lớn, có tính lan tỏa cao, khả năng liên kết vùng mạnh và được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.
Theo đánh giá của cơ quan quản lý, đây là nhóm dự án có khả năng tác động tích cực đến cả tổng cung lẫn tổng cầu, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong trung và dài hạn.
Việc loại trừ phần dư nợ của 18 dự án khỏi room tín dụng giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay mà không bị giới hạn bởi hạn mức tăng trưởng tín dụng đã được phân bổ từ đầu năm.
Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng có thể mạnh dạn tham gia tài trợ vốn cho các dự án trọng điểm mà không chịu áp lực thu hẹp tín dụng ở các lĩnh vực khác.
Theo giới phân tích, cơ chế này không chỉ tạo thuận lợi cho các chủ đầu tư lớn như Vingroup, Sun Group và Masterise tiếp cận nguồn vốn, mà còn phát đi tín hiệu rõ ràng về định hướng điều hành tín dụng của NHNN trong năm 2026: Ưu tiên dòng vốn cho các dự án mang tính động lực.
Mở van vốn nhưng không hạ chuẩn tín dụng
Dù mở rộng dư địa tín dụng cho 18 dự án trọng điểm, NHNN nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là không đánh đổi an toàn hệ thống lấy tăng trưởng.
Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà khẳng định việc tăng thêm dư địa cung ứng vốn cho các ngân hàng không có nghĩa là nới lỏng chất lượng tín dụng hay giảm chuẩn quản trị rủi ro. “Không đánh đổi rủi ro lấy tăng trưởng,” lãnh đạo NHNN nhấn mạnh.
Theo đó, dù được hưởng cơ chế đặc thù, các khoản vay tài trợ cho 18 dự án vẫn phải tuân thủ đầy đủ quy trình thẩm định, đánh giá rủi ro và kiểm soát tín dụng theo quy định hiện hành.
Song song với việc điều hành room tín dụng, NHNN cũng cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng thông qua các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở (OMO), hoán đổi ngoại tệ và các giải pháp tái cấp vốn phù hợp.
Động thái miễn room tín dụng cho 18 dự án của Vingroup, Sun Group và Masterise cho thấy NHNN đang theo đuổi chiến lược điều tiết tín dụng theo hướng chọn lọc hơn.
Thay vì nới lỏng diện rộng, dòng vốn đang được điều hướng tập trung vào các dự án quy mô lớn, có sức lan tỏa và đóng vai trò như những cực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Đây được xem là bước đi đáng chú ý trong điều hành tín dụng năm 2026, khi mục tiêu tăng trưởng vẫn được đặt song hành với yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống tài chính - ngân hàng.
Theo ông Trần Trọng Đức, CEO Virtus Prosperity, động thái miễn room tín dụng cho 18 dự án trọng điểm của Vingroup, Sun Group và Masterise cho thấy quyết tâm rất rõ của NHNN trong việc đẩy nhanh dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên của nền kinh tế.
Theo ông Đức, việc ban hành cơ chế đặc thù với tốc độ nhanh là điều hiếm thấy, cho thấy nhà điều hành đang chủ động sử dụng các công cụ chính sách để tháo gỡ điểm nghẽn về vốn cho các dự án quy mô lớn, có khả năng tạo sức lan tỏa mạnh tới tăng trưởng kinh tế.
Trong khi đó, chuyên gia VPBankS đánh giá, việc loại trừ dư nợ của 18 dự án trọng điểm khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay, từ đó mạnh dạn hơn trong việc tài trợ vốn cho các dự án lớn.
Chính sách này được kỳ vọng không chỉ hỗ trợ thúc đẩy tiến độ các dự án trọng điểm, mà còn góp phần giảm áp lực huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi giữa các nhà băng sẽ có sự phân hóa, phụ thuộc vào năng lực tài chính, khả năng cân đối vốn và quản trị rủi ro của từng đơn vị.