Một năm vận hành chính quyền 2 cấp tại Thủ đô: Tinh gọn bộ máy, thông suốt lòng dân

* Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương:

Đưa dịch vụ tư pháp đến gần người dân hơn

Triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân. Đối với ngành tư pháp Thủ đô, đây vừa là cơ hội, vừa đặt ra những yêu cầu mới, nhất là trong các lĩnh vực hộ tịch, chứng thực.

Ngay từ khi có các quy định của Trung ương, Bộ Tư pháp, của thành phố, Sở Tư pháp Hà Nội đã chủ động rà soát các lĩnh vực quản lý nhà nước thuộc ngành, tham mưu thành phố ban hành kế hoạch triển khai, đồng thời hướng dẫn các địa phương chuẩn bị đầy đủ điều kiện để tiếp nhận nhiệm vụ mới cùng hồ sơ tài liệu, bảo đảm việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân được thông suốt, không bị gián đoạn. Chúng tôi xác định việc chuyển giao nhiệm vụ phải đi đôi với hướng dẫn đầy đủ, hỗ trợ và giải đáp vướng mắc kịp thời để không ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

Để làm được điều đó, Sở đã tổ chức quán triệt, tập huấn và ban hành văn bản hướng dẫn nghiệp vụ cho đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch tại các xã, phường. Đơn vị đã hướng dẫn cụ thể về quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, cập nhật dữ liệu điện tử, quản lý sổ sách và thực hiện các nhiệm vụ được chuyển giao từ cấp huyện về cấp xã theo đúng quy định. Đồng thời, chúng tôi cũng chỉ đạo lập nhóm Zalo cập nhật, giải đáp vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để bảo đảm công chức và người dân không gặp khó khăn khi giải quyết thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở được đổi mới cả nội dung và phương thức tuyên truyền thông qua ứng dụng công nghệ thông tin giúp người dân dễ tiếp cận pháp luật hơn.

Cùng với việc đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, các địa phương đã duy trì nhiều hình thức hỗ trợ trực tiếp, nhất là đối với người cao tuổi, người khuyết tật và những người còn hạn chế trong tiếp cận công nghệ thông tin. Nhiều tổ hỗ trợ dịch vụ công, đoàn thanh niên, tổ chuyển đổi số cộng đồng đã tích cực hướng dẫn người dân kê khai hồ sơ, tạo tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến và tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Sở cũng phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số cơ bản cho người dân, đề xuất cấp có thẩm quyền đơn giản hóa quy trình và cách thức thực hiện dịch vụ công theo hướng dễ hiểu, dễ sử dụng hơn.

Tôi tin tưởng rằng, với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, của thành phố Hà Nội cùng sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

*Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Những người lao động sáng tạo Việt Nam Nguyễn Thế Thiệu:

Chính quyền hai cấp mở ra cơ hội để người lao động bắt nhịp với thời đại số

Bộ máy gọn hơn, thủ tục nhanh hơn, chuyển đổi số mạnh mẽ hơn là những thay đổi mà người lao động đang cảm nhận sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Từ góc độ của một người nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực lao động và đổi mới sáng tạo, tôi cho rằng mô hình chính quyền địa phương hai cấp là chủ trương phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong thời đại công nghệ số. Việc tinh gọn bộ máy không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với người lao động, những thay đổi này được thể hiện rõ qua việc tiếp cận các dịch vụ công thuận tiện hơn. Nhiều thủ tục liên quan đến việc làm, an sinh xã hội hay các nhu cầu thiết yếu được thực hiện trên môi trường số, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Đồng thời, quá trình chuyển đổi số cũng mở ra cơ hội để người lao động tiếp cận khoa học công nghệ mới, nâng cao kỹ năng và năng suất lao động.

Tuy nhiên, chuyển đổi số chỉ thực sự hiệu quả khi người lao động có đủ khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ. Vì vậy, bên cạnh đầu tư hạ tầng số, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đào tạo kỹ năng số cho người lao động. Các lớp “bình dân học vụ số” cần được triển khai rộng rãi hơn, với nội dung phù hợp cho từng nhóm đối tượng, đặc biệt là người cao tuổi và những người còn hạn chế về kỹ năng công nghệ.

Tôi tin rằng mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả nếu gắn với việc nâng cao trình độ số cho người lao động và khuyến khích các hoạt động đổi mới sáng tạo tại cơ sở. Khi người lao động làm chủ công nghệ và được tạo điều kiện phát huy sáng kiến, họ sẽ đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của doanh nghiệp và đất nước.

*Chủ tịch UBND xã Đại Xuyên Hoàng Tuân:

Đưa chính quyền đến gần dân bằng chuyển đổi số

Sau gần 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Đại Xuyên đã nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động thông suốt, đồng bộ và hiệu quả. Thực tiễn triển khai cho thấy, chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp là hoàn toàn đúng đắn, đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị địa phương trong giai đoạn hiện nay. Khi bộ máy được tinh gọn, giảm bớt các khâu trung gian, chính quyền cấp xã có điều kiện gần dân hơn, sát dân hơn, qua đó nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng và giải quyết công việc cho người dân nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Một trong những chuyển biến rõ nét nhất là việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ từ thành phố về cơ sở. Nhiều thủ tục hành chính trước đây phải thực hiện ở cấp huyện thì nay được giải quyết ngay tại xã, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại cho người dân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường; tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức từng bước được nâng cao.

Xã Đại Xuyên được hình thành trên cơ sở sắp xếp, hợp nhất 7 xã trước đây, địa bàn rộng, dân số đông. Vì vậy, ngay từ đầu nhiệm kỳ, chúng tôi xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để thu hẹp khoảng cách địa lý, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân. Xã đã chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn của thành phố và Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai nhiều mô hình mới như nhà văn hóa số, họp trực tuyến với các thôn, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành. Chuyển đổi số cũng được đẩy mạnh trong các lĩnh vực y tế, giáo dục và văn hóa nhằm mang các dịch vụ thiết yếu đến gần người dân hơn. Đặc biệt, việc ký kết hợp tác với Bệnh viện hữu nghị Việt Đức đã mở ra cơ hội để người dân địa phương tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại cơ sở. Trong lĩnh vực giáo dục, các mô hình lớp học thông minh, ứng dụng STEM và công nghệ số đang từng bước được triển khai, tạo môi trường học tập hiện đại cho học sinh.

Song song với việc đổi mới phương thức quản lý, xã tập trung xử lý những tồn tại, hạn chế kéo dài liên quan đến đất đai, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm. Đây là những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Hiện nay, địa phương đang xúc tiến xây dựng khu giết mổ gia súc tập trung nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường, nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm và hướng tới phát triển bền vững.

*Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Thượng Cát Văn Thúy Hoa:

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại phường Thượng Cát, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường cùng các tổ chức chính trị - xã hội và hội quần chúng đã phát huy vai trò nòng cốt trong tập hợp, đoàn kết nhân dân, góp phần thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Ngay khi chính quyền mới đi vào hoạt động, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường và hệ thống khu dân cư đã đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Công tác vận động, lắng nghe ý kiến nhân dân được triển khai sâu rộng từ khu dân cư đến từng hộ gia đình, tạo sự đồng thuận xã hội cao. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường đã phát huy tốt vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, kịp thời định hướng dư luận, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Các cuộc vận động, phong trào thi đua cùng các hoạt động an sinh xã hội, giải phóng mặt bằng được triển khai hiệu quả, đạt nhiều kết quả tích cực. Đơn vị và lực lượng thanh niên cũng tích cực hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, căn cước và định danh điện tử; duy trì hiệu quả các kênh thông tin số như Fanpage, Zalo để phục vụ người dân.

Bên cạnh đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường đã thực hiện tốt chức năng giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng và chính quyền. Đơn vị đã phối hợp tổ chức 46 hội nghị tiếp xúc cử tri phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; triển khai giám sát việc thực hiện các chính sách về bồi thường giải phóng mặt bằng, quản lý đất đai, trật tự xây dựng, đạo đức công vụ và công tác bầu cử. Mô hình “Ngày thứ Tư nghe dân nói” được triển khai hiệu quả, góp phần tiếp nhận, tổng hợp và phản ánh kịp thời ý kiến nhân dân đến cấp ủy, chính quyền. Đồng thời, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường chủ động sắp xếp tổ chức bộ máy, ổn định nhân sự sau sáp nhập, bảo đảm hệ thống chính trị cơ sở hoạt động thông suốt, hiệu quả.

*Phó Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ phường Ba Đình Nguyễn Tuyết Trinh:

Hội Liên hiệp phụ nữ phường là cầu nối vững chắc giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và mục tiêu xây dựng phường Ba Đình trở thành phường điểm về trật tự văn minh đô thị, trong năm qua, Hội Liên hiệp phụ nữ phường Ba Đình đã khẳng định vai trò nòng cốt bằng sự nhạy bén trong chuyển đổi số, những công trình thiết thực và các hoạt động nhân ái, góp phần xây dựng Thủ đô hiện đại, văn minh, hạnh phúc.

Trong chuyển đổi số, Hội tiên phong ứng dụng công nghệ vào công tác hội với nhiều kết quả nổi bật như chuẩn hóa dữ liệu hội viên đạt 99%, vận động 98% hội viên cài đặt ứng dụng iHanoi. Hội cũng sáng tạo đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào sản phẩm truyền thông, phát hành sổ tay số hóa gắn mã QR hướng dẫn phân loại rác trong mô hình “Ba Đình số hóa, tuyến phố không rác”. Các mô hình như “Thư viện số” tại Nhà sinh hoạt cộng đồng 31 ngõ 99 phố Lê Hồng Phong và Câu lạc bộ “Phụ nữ kết nối số” đã tạo không gian tương tác mới, giúp hội viên tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện.

Trong quá trình thực hiện chính quyền hai cấp và sắp xếp lại các tổ dân phố, Hội chủ động nắm bắt tâm tư, phản ánh kịp thời những khó khăn của người dân để chính quyền hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính. Hội cũng ghi dấu ấn trong công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp với cuộc thi ảnh trực tuyến “Duyên dáng Ba Đình - Lá phiếu trách nhiệm”, góp phần lan tỏa không khí ngày hội toàn dân. Cán bộ Hội tích cực giới thiệu nhân sự nữ ứng cử, tham gia các tổ bầu cử, góp phần bảo đảm dân chủ và an ninh trật tự tại cơ sở.

Gắn với mục tiêu xây dựng phường điểm về trật tự văn minh đô thị, Hội đã triển khai nhiều công trình, phần việc thiết thực. Bên cạnh đó, công tác chăm lo phụ nữ và trẻ em luôn được quan tâm. Hội đã huy động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ xây, sửa 3 mái ấm tình thương cho phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn và nhận đỡ đầu 8 trẻ mồ côi có hoàn cảnh khó khăn, với tổng kinh phí hơn 200 triệu đồng.

Bằng sự đổi mới, trách nhiệm và tinh thần cống hiến, Hội LHPN phường Ba Đình tiếp tục khẳng định vị thế của tổ chức Hội, xứng đáng là lực lượng tiên phong đồng hành cùng chính quyền địa phương xây dựng Thủ đô ngày càng giàu đẹp, văn minh và hạnh phúc.

*Bí thư Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phường Vĩnh Hưng Vũ Ngọc Cương:

Thanh niên phải là chủ thể tham gia, đồng hành cùng chính quyền trong phục vụ nhân dân

Sau 1 năm triển khai, điều tôi cảm nhận rõ nét nhất là cơ chế mới với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đã thực sự đưa chính quyền đến gần dân, sát dân hơn. Khi bộ máy được tinh gọn, các quyết sách và chỉ đạo từ cấp trên được triển khai nhanh chóng, đồng bộ và hiệu quả hơn, giúp địa phương chủ động tiếp nhận, giải quyết kịp thời những vấn đề dân sinh bức thiết ngay từ cơ sở.

Tại phường Vĩnh Hưng, nhiều nội dung liên quan đến hạ tầng giao thông, hệ thống chiếu sáng ngõ phố, vệ sinh môi trường hay các kiến nghị của nhân dân đều đã được xử lý nhanh hơn trước đây. Người dân không chỉ cảm nhận được sự thay đổi về tốc độ giải quyết công việc mà còn thấy rõ tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ ngày càng chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức.

Với tổ chức Đoàn Thanh niên, đây cũng là môi trường thực tiễn rất lớn để tuổi trẻ khẳng định vai trò, trách nhiệm của mình. Xuyên suốt trong các hoạt động, Ban Chấp hành Đoàn phường xác định nâng cao kỹ năng số cho nhân dân là nhiệm vụ xung kích hàng đầu của tuổi trẻ trong giai đoạn hiện nay. Chúng tôi lựa chọn phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người” để cùng đưa công nghệ đến gần hơn với người dân. Sự tận tình, kiên trì của các đoàn viên thanh niên theo phương thức “bình dân học vụ số” đã giúp nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi trên địa bàn, từng bước vượt qua tâm lý e ngại công nghệ, chủ động tiếp cận và sử dụng các tiện ích số trong cuộc sống hằng ngày.

Trong thời gian tới, Đoàn phường Vĩnh Hưng sẽ tiếp tùng đồng hành thực hiện các công trình, phần việc thanh niên tham gia chỉnh trang đô thị, góp phần xây dựng phường Vĩnh Hưng ngày càng sáng - xanh - sạch - đẹp - văn minh. Bên cạnh đó, Đoàn Thanh niên phường sẽ tích cực tham mưu tổ chức các diễn đàn đối thoại giữa lãnh đạo chính quyền với thanh niên; tạo môi trường để người trẻ tham gia góp ý, hiến kế các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số, cải cách hành chính và xây dựng chính quyền đô thị hiện đại.

Chúng tôi xác định rõ rằng, trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải là chủ thể tham gia, đồng hành cùng chính quyền trong phục vụ nhân dân.