Hà Nội vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Đồng bộ tổ chức bộ máy, tạo nền tảng cho mô hình mới

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng, thành phố thống nhất với báo cáo sơ kết trình bày tại hội nghị. Những kết quả đạt được, các hạn chế, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm cũng như phương hướng, nhiệm vụ thời gian tới đã phản ánh đúng thực tiễn của Hà Nội.

Để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ sắp xếp địa giới hành chính, kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đến đào tạo đội ngũ cán bộ và thúc đẩy chuyển đổi số. Đây được xác định là những nền tảng quan trọng giúp bộ máy mới nhanh chóng ổn định, đáp ứng yêu cầu quản lý và phục vụ người dân.

Một trong những dấu ấn nổi bật là việc hoàn thành sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính theo mô hình mới. Thành phố đã kết thúc hoạt động của 30 đơn vị hành chính cấp huyện, tổ chức lại 526 đơn vị hành chính cấp xã còn 126 xã, phường, giảm hơn 76% số đơn vị hành chính cấp xã.

Song song với việc sắp xếp tổ chức, Hà Nội khẩn trương kiện toàn đội ngũ lãnh đạo chủ chốt, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhằm củng cố năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở. Quá trình chuyển đổi được thực hiện bài bản, chặt chẽ và khoa học, góp phần sớm ổn định tổ chức, bảo đảm hoạt động của hệ thống chính quyền cơ bản thông suốt ngay sau khi mô hình mới đi vào vận hành.

Cùng với kiện toàn tổ chức bộ máy, Hà Nội đặc biệt chú trọng thực hiện phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc "việc gì cấp dưới làm tốt thì giao triệt để"; giao việc phải đi đôi với giao quyền, giao nguồn lực, hướng dẫn và đồng hành, không khoán trắng.

Hiện thành phố đang thực hiện 1.311 nhiệm vụ được Trung ương phân cấp, phân quyền, trong đó giao cấp xã thực hiện 1.070 nhiệm vụ. Toàn bộ các nhiệm vụ sau phân cấp đều được chuẩn hóa quy trình, góp phần nâng cao tính thống nhất trong tổ chức thực hiện và tạo điều kiện để cấp cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc.

Bên cạnh đó, xây dựng nền hành chính hiện đại trên nền tảng chuyển đổi số và dữ liệu được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Thành phố đã thiết lập hệ thống quản lý, giải quyết nhiệm vụ tập trung, thống nhất, xuyên suốt từ thành phố đến cơ sở theo bốn khối, đồng thời kết nối với Trung ương.

Hà Nội cũng triển khai đồng bộ hệ thống không gian làm việc HanoiWork và nền tảng tương tác số iHanoi, tạo kênh để chính quyền tiếp nhận ý kiến, phản ánh của người dân. Song song với đó, thành phố ưu tiên xây dựng các cơ sở dữ liệu về đất đai, quy hoạch, dân cư, hộ tịch, y tế và giáo dục nhằm phục vụ công tác quản lý cũng như cung cấp dịch vụ công.

Đến nay, thành phố đã cung cấp 2.077 dịch vụ công, trong đó có 1.118 thủ tục đủ điều kiện thực hiện trực tuyến toàn trình và 34 thủ tục cung cấp thông tin trực tuyến. Những kết quả này góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Phát huy hiệu quả mô hình, hướng tới nền hành chính kiến tạo

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cũng cho biết, cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy và đẩy mạnh chuyển đổi số, thành phố đã đổi mới công tác cán bộ theo hướng quản lý, phát triển đội ngũ dựa trên năng lực thực thi thay cho tư duy chuẩn hóa theo điều kiện. Việc đánh giá cán bộ, công chức được thực hiện theo KPI, OKR; công tác đào tạo, bồi dưỡng khung năng lực gắn với yêu cầu của từng vị trí việc làm, từng bước hình thành cơ chế liên thông giữa đánh giá, đào tạo, sử dụng và sàng lọc cán bộ.

Thành phố cũng coi trọng công tác giám sát thường xuyên đối với những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, các việc mới, việc khó và những vấn đề còn tồn đọng. Qua giám sát, nhiều khó khăn, vướng mắc được chỉ đạo tháo gỡ kịp thời, chấn chỉnh từ sớm, từ xa, không để tích tụ thành vi phạm. Đây đồng thời là căn cứ để cấp ủy đánh giá đầy đủ tinh thần trách nhiệm, năng lực tổ chức thực hiện, khả năng phối hợp và hiệu quả công tác của từng tập thể, cá nhân.

Từ thực tiễn một năm vận hành, Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương đúng đắn, bước đầu phát huy hiệu quả trên nhiều phương diện.

Về năng lực quản trị, việc phân cấp, phân quyền cùng mô hình mới đã tạo điều kiện để thành phố chủ động quyết định nhiều vấn đề quan trọng của Thủ đô, như ban hành các văn bản quy định chi tiết Luật Thủ đô năm 2026, xây dựng quy hoạch tầm nhìn 100 năm, từng bước giải quyết những tồn tại kéo dài về giải phóng mặt bằng, các dự án chậm tiến độ, khắc phục các điểm nghẽn và triển khai nhiều dự án quy mô lớn.

Đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, việc xóa bỏ tầng nấc trung gian, đẩy mạnh cải cách hành chính đã góp phần tạo lập môi trường thuận lợi cho đầu tư và phát triển. Tổng sản phẩm trên địa bàn thành phố năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 đạt mức cao nhất trong nhiều năm qua. Kinh tế số tiếp tục chiếm tỷ trọng cao; chỉ số thương mại điện tử, thu ngân sách 6 tháng đầu năm đều đạt kết quả tích cực, trong khi tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt trên 50%.

Hiệu quả của mô hình mới cũng được thể hiện rõ trong cải cách hành chính và chất lượng phục vụ người dân. Theo số liệu được nêu tại hội nghị, tỷ lệ hồ sơ quá hạn giảm mạnh từ 44,63% của năm 2025 xuống còn 4,2% trong 6 tháng đầu năm 2026. Kết quả khảo sát qua các kênh theo thời gian thực cho thấy tỷ lệ người dân hài lòng và rất hài lòng đạt 98,95%.

Từ những kết quả bước đầu, đồng chí Trần Đức Thắng cho rằng chính quyền địa phương 2 cấp đã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, để mô hình thực sự trở thành trung tâm kiến tạo phát triển, cần tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong thời gian tới.

Trong đó, thành phố xác định cần rà soát, đánh giá và phân loại đơn vị hành chính cấp xã theo đặc thù từng khu vực, gồm vùng lõi đô thị, vùng đô thị hóa nhanh, vùng ven đô và vùng nông thôn xa trung tâm để xác định khung bộ máy chuyên môn phù hợp; đồng thời nghiên cứu xây dựng các đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm nhằm tạo động lực dẫn dắt, lan tỏa.

Cùng với đó, việc tiếp tục phân cấp, ủy quyền cần được thực hiện trên cơ sở năng lực thực thi của từng địa phương, gắn với phân bổ nguồn lực, nhất là nguồn thu và nhiệm vụ chi phù hợp với không gian, dư địa phát triển.

Thành phố cũng sẽ tiếp tục rà soát, sắp xếp đầu mối các tổ chức bên trong theo hướng tinh gọn, không còn khâu trung gian; hoàn thiện mô hình tổ chức Đảng đồng bộ với hệ thống hành chính nhà nước, đồng thời chuyển giao một số dịch vụ công cho doanh nghiệp và các tổ chức xã hội thực hiện.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là nâng cao năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cơ sở; khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; tăng cường kỷ luật, kỷ cương, kiểm soát quyền lực và kiên quyết xử lý những trường hợp chậm trễ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với các bộ, ngành Trung ương, Hà Nội đề nghị tập trung xây dựng, sớm hoàn thiện nền tảng dữ liệu dùng chung. Về phía thành phố, trong năm 2026 sẽ hoàn thành việc xây dựng, vận hành các cơ sở dữ liệu thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của thành phố và hệ thống quản lý, điều hành theo kiến trúc chung của Chính phủ cùng các tiêu chuẩn dữ liệu thống nhất.

Khẳng định quyết tâm của Thủ đô trong giai đoạn tiếp theo, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cho biết, sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hà Nội đã và đang chủ động giải quyết ngay những vấn đề đặt ra thuộc thẩm quyền của thành phố và phấn đấu đến hết năm 2026 cơ bản giải quyết vướng mắc từ thực tiễn đặt ra.