Xã Đông Anh: Đi tìm tên cho những người đã ngã xuống

Gửi trọn niềm hi vọng qua từng giọt máu

Theo kế hoạch của UBND xã Đông Anh, đợt thu nhận mẫu ADN năm 2026 được triển khai đối với khoảng 453 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Mẫu sinh phẩm được lấy bằng máu hoặc tế bào niêm mạc miệng theo quy trình thống nhất, sau đó lưu trữ trong ngân hàng dữ liệu ADN quốc gia để phục vụ đối sánh lâu dài với các hài cốt liệt sĩ được quy tập trên cả nước.

Đối với nhiều người, vài giọt máu được lấy trong buổi sáng hôm ấy không chỉ là dữ liệu khoa học, mà còn là sự gửi gắm của cả một hành trình chờ đợi.

Ông Lại Duy Bạo, thân nhân liệt sĩ Lại Duy Mạnh, xúc động chia sẻ: "Gia đình tôi đi tìm bác đã hơn 50 năm. Đã nhiều lần theo thông tin từ đồng đội, từ những người dân từng sống ở chiến trường nhưng đều chưa có kết quả. Hôm nay được lấy mẫu ADN, tôi thấy như có thêm một cánh cửa mới mở ra. Dù chỉ còn một tia hy vọng, gia đình vẫn sẽ chờ đến cùng".

Ở một góc khác của điểm lấy mẫu, ông Trương Quang Dinh (sinh năm 1947, thôn Hương, xã Đông Anh) cũng cẩn thận cầm trên tay hồ sơ của người anh trai là liệt sĩ Trương Quang Dung. Anh của ông nhập ngũ năm 1965, chiến đấu tại chiến trường miền Nam rồi hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Giọng ông chùng xuống khi nhắc lại những ký ức đã hơn nửa thế kỷ: "Ngày anh lên đường, tôi còn nhỏ. Sau thời gian huấn luyện ở Thái Nguyên, anh vẫn gửi thư về nhà. Rồi thư thưa dần, sau đó gia đình nhận giấy báo tử. Mấy chục năm nay, chúng tôi đi tìm khắp nơi, có lúc nhờ đồng đội cũ, có lúc tìm theo thông tin người dân, thậm chí nhờ cả tâm linh nhưng vẫn chưa biết anh nằm ở đâu. Bây giờ khoa học phát triển, tôi chỉ mong ADN sẽ giúp gia đình biết được nơi anh yên nghỉ."

Câu chuyện của ông Bạo, ông Dinh cũng là nỗi niềm chung của hàng trăm gia đình có mặt trong ngày lấy mẫu. Sau nhiều thập kỷ mòn mỏi tìm kiếm, họ vẫn không từ bỏ hy vọng được một lần thắp nén hương trước đúng phần mộ người thân.

Để các anh được trở về với tên mình

Để những giọt máu hôm nay trở thành niềm hy vọng tìm lại danh tính cho các liệt sĩ, phía sau là nhiều tháng chuẩn bị âm thầm của chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng. Từ việc rà soát hồ sơ, đối chiếu thông tin thân nhân đến liên hệ những trường hợp đang sinh sống ngoài địa phương, tất cả đều được thực hiện cẩn trọng với mong muốn không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội đối sánh nào.

Theo Trung tá Hoàng Minh Hải, Phó Trưởng Công an xã Đông Anh, công tác chuẩn bị được triển khai kỹ lưỡng từ khâu xác minh thông tin, làm sạch dữ liệu đến hướng dẫn thân nhân hoàn thiện hồ sơ. "Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay đều có thể trở thành cơ sở để xác định danh tính một liệt sĩ trong tương lai, vì vậy, mục tiêu là không để sót bất kỳ gia đình nào đủ điều kiện tham gia", Trung tá Hải cho biết.

Không chỉ có lực lượng công an, hơn 30 đoàn viên thanh niên xã Đông Anh cũng có mặt từ sớm để hướng dẫn người dân kê khai thông tin, phân luồng, hỗ trợ những cụ già, thân nhân lớn tuổi hoàn thành các thủ tục. Những việc làm tưởng chừng rất nhỏ như dìu các cụ đến khu vực lấy mẫu, đọc giúp từng biểu mẫu hay động viên những người lần đầu tham gia chương trình đã góp phần làm vơi đi phần nào sự hồi hộp, xúc động của các gia đình.

Bí thư Đoàn xã Đông Anh Nguyễn Thị Thảo chia sẻ: "Phần lớn thân nhân đến lấy mẫu đều đã cao tuổi. Chúng tôi coi đây không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm của thế hệ trẻ trong hành trình tri ân. Mỗi lần nghe các cụ kể về người thân đã hy sinh, chúng tôi càng thấm thía giá trị của hòa bình hôm nay."

Theo kế hoạch, toàn bộ dữ liệu ADN sau khi thu nhận sẽ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu theo quy định để phục vụ đối sánh lâu dài. Điều đó đồng nghĩa, dù kết quả chưa thể có ngay, mỗi mẫu ADN được lưu giữ hôm nay đều mở thêm một cơ hội để những phần mộ vô danh được gọi đúng tên, góp phần thực hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và đưa những người con đã ngã xuống trở về trong vòng tay gia đình.