Từ phong trào đến văn hóa an toàn lao động

Trước mỗi ca làm việc, việc kiểm tra dây đai an toàn, mũ bảo hộ, găng tay, thiết bị bảo vệ cá nhân được thực hiện như một quy trình bắt buộc. Hình ảnh ấy cho thấy an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) đang dần vượt khỏi khuôn khổ những đợt phát động theo mùa để trở thành nếp làm việc thường ngày trên nhiều công trường, nhà máy.

An toàn bắt đầu từ hiện trường

Tháng hành động về ATVSLĐ được Thủ tướng Chính phủ phát động từ năm 2017 nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và người lao động.

Sau gần 10 năm triển khai, điều dễ nhận thấy là cách tiếp cận của nhiều doanh nghiệp đã thay đổi. Thay vì chú trọng tuyên truyền hình thức, nguồn lực được tập trung cho huấn luyện thực hành, diễn tập ứng phó sự cố, kiểm tra hiện trường và đầu tư trang thiết bị bảo hộ. An toàn không còn là khẩu hiệu treo trên bảng tin mà trở thành yêu cầu xuyên suốt trong tổ chức sản xuất.

Ghi nhận của phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, giữa nhịp thi công khẩn trương trên công trường hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 (xã An Khánh, Hà Nội) các mũi thi công triển khai đồng loạt, hàng trăm kỹ sư, công nhân miệt mài làm việc xuyên lễ. Những chiếc máy xúc hoạt động không ngơi nghỉ, từng lớp đất lòng hồ được bóc tách, từng cọc bê tông ép sâu xuống nền đất… thể hiện quyết tâm đẩy nhanh tiến độ công trình.

Theo Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC Đỗ Tiến Lợi, dự án hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 là công trình khẩn cấp, có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện hệ thống thoát nước của thành phố. Áp lực tiến độ lớn đòi hỏi toàn bộ lực lượng trên công trường phải làm việc với cường độ cao, liên tục, khoa học và kỷ luật. Cán bộ chuyên trách thường xuyên kiểm tra hiện trường; máy móc, thiết bị được kiểm định trước khi vận hành và kiểm tra hằng ngày nhằm phát hiện sớm các nguy cơ rủi ro.

Tại Dự án đầu tư xây dựng hầm chui nút giao Cổ Linh, công trình dài khoảng 600m với tổng mức đầu tư gần 748 tỷ đồng đang được các nhà thầu triển khai đồng thời 6 mũi thi công, khối lượng thực hiện đạt khoảng 75%. Bên cạnh yêu cầu rút ngắn tiến độ, công tác ATVSLĐ được đặt ở vị trí ưu tiên. Toàn bộ người lao động trước khi vào công trường đều được phổ biến quy trình kỹ thuật, nhận diện các nguy cơ mất an toàn và trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ

Ở Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Hà Đông - Xuân Mai - tuyến giao thông hướng tâm quan trọng của Thủ đô dài gần 22km - các nhà thầu cũng duy trì quy trình kiểm soát an toàn nghiêm ngặt. Người lao động chỉ được vào ca sau khi hoàn thành đầy đủ các yêu cầu về huấn luyện và kiểm tra an toàn.

Trên công trường dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, những khu vực thi công trên cao, vận hành thiết bị cơ giới hay tập kết vật liệu đều được phân luồng, cắm biển cảnh báo rõ ràng. Cán bộ an toàn túc trực tại hiện trường để giám sát việc tuân thủ quy trình kỹ thuật. Điều đáng mừng là nhiều công nhân đã chủ động thực hiện các quy định thay vì chỉ làm theo sự nhắc nhở. Việc đeo dây an toàn, sử dụng đầy đủ bảo hộ cá nhân hay kiểm tra thiết bị trước khi làm việc dần trở thành phản xạ nghề nghiệp. Đó là dấu hiệu cho thấy văn hóa an toàn đang từng bước hình thành.

Xây dựng "lá chắn" từ doanh nghiệp đến Công đoàn

Không chỉ trên công trường, nhiều doanh nghiệp đang chuyển từ quản lý an toàn theo kinh nghiệm sang quản trị bằng công nghệ.

Tại Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội số 52 (Handico 52), doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư bất động sản và xây lắp với hơn 10 xí nghiệp trực thuộc và 2 chi nhánh, quan điểm "không đánh đổi an toàn lấy tiến độ hay sản lượng" được xác định là nguyên tắc xuyên suốt.

Ông Hoàng Văn Tuyến, Phó Tổng giám đốc Handico 52 cho biết: "Một sơ suất nhỏ trong quá trình thi công có thể dẫn đến hậu quả lớn đối với con người và uy tín doanh nghiệp". Để hiện thực hóa mục tiêu này, công ty thành lập Ban Bảo hộ lao động, phân công rõ trách nhiệm từng bộ phận, xây dựng kế hoạch huấn luyện, tuyên truyền và kiểm tra định kỳ tại các công trường.

Đáng chú ý, doanh nghiệp đã triển khai phần mềm quản lý an toàn lao động, theo dõi nguy cơ rủi ro theo thời gian thực; đồng thời áp dụng hệ thống báo cáo sự cố trực tuyến, giúp phát hiện sớm và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Chuyển đổi số đang giúp công tác ATVSLĐ trở nên chủ động, minh bạch và hiệu quả hơn.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, tổ chức Công đoàn tiếp tục khẳng định vai trò là "lá chắn" bảo vệ người lao động. Theo Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội, giá trị lớn nhất của Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 không nằm ở số lượng hoạt động hưởng ứng mà ở sự thay đổi trong nhận thức của cả người sử dụng lao động và người lao động.

Thực hiện Quyết định số 2200-QĐ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, các cấp Công đoàn đã phối hợp tổ chức 8 cuộc đối thoại về lao động, công đoàn, bảo hiểm xã hội và ATVSLĐ giữa công nhân với các cơ quan quản lý nhà nước. Qua đối thoại, nhiều kiến nghị liên quan đến điều kiện làm việc, trang bị bảo hộ, môi trường lao động được tiếp thu và giải quyết, đồng thời giúp cơ quan chức năng kịp thời nắm bắt những vướng mắc phát sinh trong quan hệ lao động.

Song song với đó, Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội chỉ đạo các cấp Công đoàn đẩy mạnh thương lượng, ký kết và nâng cao chất lượng thỏa ước lao động tập thể. Trong tháng 5-2026, toàn thành phố có 562 bản thỏa ước lao động tập thể được ký mới, nhiều bản có điều khoản có lợi hơn quy định pháp luật về tiền lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, ATVSLĐ và phúc lợi.

Hoạt động của mạng lưới an toàn vệ sinh viên tại cơ sở cũng ngày càng thực chất hơn. Không chỉ tuyên truyền, lực lượng này trực tiếp phát hiện, kiến nghị xử lý các nguy cơ mất an toàn ngay tại hiện trường sản xuất. Đích đến là văn hóa an toàn được duy trì không chỉ trong Tháng hành động mà suốt 365 ngày của năm, xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh và bền vững. Bởi đích đến cuối cùng của mọi quy trình, thiết bị hay giải pháp quản trị vẫn là để mỗi người lao động sau một ngày làm việc đều được trở về nhà bình an.