Kiến tạo tương lai phát triển cho nhiều thế hệ

Hà Nội sẽ khác gì trong 100 năm tới?

Nếu như trước đây, hình ảnh Hà Nội thường gắn với khu vực nội đô lịch sử, những trục đường hướng tâm hay các khu đô thị mở rộng về phía Tây thì trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, cách tổ chức không gian đã có sự thay đổi căn bản. Thành phố không phát triển theo một trung tâm duy nhất mà chuyển sang mô hình “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, mở rộng không gian theo nhiều hướng và khai thác đồng thời cả mặt đất, trên cao và dưới lòng đất. Điều đó có nghĩa, trong tương lai, Hà Nội sẽ không chỉ có một “trung tâm” như hiện nay. Nhiều cực tăng trưởng mới sẽ được hình thành, tạo thêm việc làm, dịch vụ, trường học, bệnh viện và các tiện ích công cộng ngay tại nơi người dân sinh sống.

Điểm nhấn đặc biệt của Quy hoạch là đưa sông Hồng trở thành trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo của Thủ đô. Nếu nhiều năm qua, dòng sông chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ phòng, chống lũ hoặc là ranh giới tự nhiên của đô thị thì trong định hướng mới, sông Hồng sẽ trở thành không gian trung tâm kết nối các khu vực phát triển, hệ thống công viên, quảng trường, không gian công cộng và các hoạt động văn hóa. Đây sẽ là “trục xanh” tạo nên bản sắc riêng của Hà Nội trong tương lai.

Một thay đổi dễ hình dung hơn với người dân là cách thành phố sử dụng không gian. Quỹ đất ngày càng hạn hẹp khiến Hà Nội không thể tiếp tục phát triển theo chiều ngang như trước. Vì vậy, Quy hoạch mở rộng đô thị theo cả ba chiều. Không gian ngầm sẽ được khai thác cho hệ thống metro, hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe, công trình công cộng và cả các không gian lưu trữ nước nhằm tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Trên cao, các khu vực phát triển theo mô hình TOD sẽ hình thành những tổ hợp nhà ở, thương mại, dịch vụ gắn với các nhà ga đường sắt đô thị, giúp sử dụng hiệu quả quỹ đất và giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Giao thông cũng sẽ thay đổi theo cách tiếp cận hoàn toàn mới. Nếu như hiện nay phần lớn người dân vẫn phụ thuộc vào xe máy và ô tô cá nhân thì trong tương lai, mạng lưới đường sắt đô thị sẽ trở thành “xương sống” của hệ thống giao thông công cộng. Các tuyến metro không chỉ kết nối các phường nội thành mà còn mở rộng tới các địa phương trong Vùng Thủ đô như: Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên...

Song song với phát triển hiện đại, Quy hoạch vẫn dành một vị trí đặc biệt cho văn hóa. Hà Nội xác định “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” là giá trị cốt lõi xuyên suốt quá trình phát triển. Những di sản như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Cổ Loa, Bát Tràng hay cầu Long Biên sẽ tiếp tục được bảo tồn, phát huy giá trị và kết nối với các không gian sáng tạo mới.

Một bản thiết kế cho nhiều thế hệ

Điểm đặc biệt nhất của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm nằm ở chính tầm nhìn thế kỷ. Khác với những quy hoạch thường chỉ giải quyết các nhu cầu trước mắt, đồ án được xây dựng để trả lời câu hỏi: Hà Nội sẽ phát triển như thế nào trong nhiều thế hệ tới?

Đó cũng là lý do Quy hoạch không chỉ nói về đường sá, nhà cửa hay các chỉ tiêu sử dụng đất. Đằng sau mỗi định hướng đều là tư duy phát triển dài hạn, trong đó con người được đặt ở vị trí trung tâm và văn hóa được xác định là nền tảng. Phát triển kinh tế phải đi cùng bảo vệ môi trường; mở rộng đô thị phải gắn với gìn giữ hành lang xanh và hệ sinh thái; hiện đại hóa phải song hành với bảo tồn bản sắc; tăng trưởng phải dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Đối với người dân, những định hướng đó sẽ từng bước được hiện thực hóa bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống hằng ngày như giao thông công cộng thuận tiện hơn, không gian xanh nhiều hơn, chất lượng môi trường được cải thiện, các dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa được phân bố đồng đều hơn giữa các khu vực. Quan trọng hơn, Quy hoạch sẽ trở thành căn cứ để xây dựng và điều chỉnh toàn bộ các quy hoạch ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn trong thời gian tới. Đây chính là “khung xương” định hướng cho mọi quyết sách phát triển của Thủ đô, từ đầu tư hạ tầng, thu hút nguồn lực đến quản lý đất đai và phát triển không gian đô thị.

Một bản quy hoạch tốt không chỉ vẽ nên diện mạo của thành phố, mà còn mở đường cho những cơ hội phát triển của nhiều thế hệ. Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được kỳ vọng sẽ là nền tảng để Hà Nội hiện thực hóa khát vọng đó.