Đúng sai tỏ tường

Thực tế cho thấy, không ít vụ việc bản quyền ở nước ta thời gian qua thường được giải quyết theo hướng tranh luận trên truyền thông hoặc kêu gọi sự phán xét của dư luận. Điều này có thể tạo ra áp lực xã hội nhưng không thể thay thế các kết luận pháp lý. Nhiều trường hợp, công chúng chỉ tiếp cận được một phần thông tin, trong khi bản chất của tranh chấp lại nằm ở các hợp đồng, hồ sơ chuyển nhượng, quyền sở hữu, quyền khai thác hay các quy định chuyên ngành khá phức tạp.

Bởi vậy, việc các bên đưa tranh chấp ra tòa cần được nhìn nhận như một biểu hiện của sự văn minh và thượng tôn pháp luật. Tòa án không chỉ giải quyết quyền lợi của những người trong cuộc mà còn góp phần làm rõ cách hiểu và cách áp dụng pháp luật đối với những vấn đề còn có nhiều cách diễn giải khác nhau. Một phán quyết rõ ràng sẽ tạo cơ sở tham chiếu cho các chủ thể khác trong ngành, giúp hạn chế những tranh chấp tương tự trong tương lai.

Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức sáng tạo, phân phối và khai thác các sản phẩm văn hóa. Chỉ một thao tác trên nền tảng số cũng có thể liên quan đến nhiều loại quyền khác nhau. Nếu thiếu các chuẩn mực pháp lý rõ ràng, cả nghệ sĩ lẫn doanh nghiệp đều có thể rơi vào những tranh cãi kéo dài, gây tổn thất về thời gian, chi phí và uy tín.

Việt Nam đang đặt mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng mới. Muốn vậy, môi trường sáng tạo phải được xây dựng trên nền tảng tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và giải quyết tranh chấp bằng pháp luật. Khi quyền lợi được bảo vệ bằng những cơ chế minh bạch, người sáng tạo mới yên tâm đầu tư cho các tác phẩm mới, còn doanh nghiệp cũng có cơ sở để khai thác và kinh doanh một cách hợp pháp.

Nghệ sĩ không chỉ cần một lời xin lỗi mà cần một phán quyết, còn điều một nền công nghiệp văn hóa hiện đại cần là những quy tắc rõ ràng, sự tôn trọng pháp luật và những phán quyết đủ sức tạo dựng niềm tin cho toàn bộ thị trường sáng tạo.