Một cửa số - Hành chính công thông minh - Chính quyền phục vụ nhìn từ Cầu Giấy
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường Cầu Giấy đã từng bước thay đổi căn bản phương thức quản lý, chuyển mạnh từ tư duy hành chính đơn thuần sang quản trị đô thị hiện đại. Những kết quả tích cực trong cải cách thủ tục và số hóa đã khẳng định mục tiêu nhất quán: lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Từ tư duy "hành chính" sang phục vụ, kiến tạo
Nhìn vào bức tranh toàn cảnh sau một năm chuyển đổi, thay đổi lớn nhất ở chính quyền phường Cầu Giấy không chỉ dừng lại ở mô hình tổ chức tinh gọn mà nằm ở bước chuyển mạnh mẽ về hệ tư duy. Tư duy “quản lý hành chính” cũ kỹ với những quy trình xem xét, phê duyệt theo lối mòn dần được thay thế bằng tư duy “quản trị, kiến tạo phát triển”. Mục tiêu cuối cùng được định lượng rõ ràng bằng hiệu quả thực tiễn và chỉ số hài lòng của người dân.
Tại Điểm phục vụ hành chính công Cầu Giấy, tính từ ngày 01-07-2025 đến ngày 30-05-2026, cơ quan chức năng tại địa phương đã tiếp nhận tổng cộng 23.314 hồ sơ thủ tục hành chính. Trong đó, tỷ lệ giải quyết thành công đạt tới 98,83% (tương đương 23.041 hồ sơ). Số hồ sơ quá hạn chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ (30 hồ sơ) và hầu hết xuất phát từ lỗi kỹ thuật của hệ thống phần mềm chuyên ngành hoặc hồ sơ thử nghiệm của các bộ.
Đánh giá về chặng đường triển khai vừa qua, đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy khẳng định, việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền hai cấp đòi hỏi mỗi cán bộ, công chức phải tự làm mới tư duy làm việc cá nhân. “Chúng tôi không ngồi chờ người dân mang hồ sơ đến để phê duyệt theo lối mòn hành chính cũ, mà chủ động xây dựng quy trình phục vụ từ sớm, từ xa. Thành công lớn nhất sau một năm vận hành chính là việc cắt giảm tối đa các thủ tục trung gian dườm rà, giải quyết dứt điểm các vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở và nâng cao tỷ lệ hài lòng thực chất của người dân lên mức 95%", đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà chia sẻ.
Sự thông thoáng này có được nhờ việc rà soát, đơn giản hóa tối đa các khâu xử lý, giảm thành phần hồ sơ giấy và tăng cường phân công trách nhiệm theo nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”. Không dừng lại ở việc ngồi tại bàn giấy, chính quyền địa phương đã chủ động triển khai hàng loạt mô hình sáng tạo mang tính tương tác cao. Tiêu biểu như mô hình “Tuyên truyền đa kênh-Niêm yết công khai-Tra cứu thuận tiện”, “Hòm thư số lắng nghe nhân dân nói” hay “3 Tổ xung kích hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính cho người yếu thế”. Những sáng kiến này đã kéo gần khoảng cách giữa người dân và chính quyền, biến các dịch vụ công vốn khô khan thành những trải nghiệm tiện ích, nhân văn cho các đối tượng yếu thế, người cao tuổi tại địa bàn đô thị đông dân.
Công nghệ số tháo gỡ "điểm nghẽn" đô thị
Một cửa số hay hành chính công thông minh sẽ không thể vận hành trơn tru nếu thiếu đi bệ đỡ vững chắc từ hạ tầng công nghệ và chiến lược chuyển đổi số toàn diện. Tại phường Cầu Giấy, hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành được đầu tư tương đối đồng bộ. Hiện tại, 100% cán bộ, công chức được trang bị máy tính kết nối Internet tốc độ cao với hai đường truyền song song của VNPT và FPT nhằm bảo đảm tính thông suốt, không bị gián đoạn trong xử lý công việc.
Hiệu quả từ "văn phòng số" được minh chứng qua việc áp dụng chữ ký số đồng bộ cho 100% lãnh đạo và công chức chuyên môn. Nhờ đó, 100% văn bản đi và đến của phường đều được xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử. Các nền tảng hiện đại như VNeID, iHanoi, phần mềm quản lý cuộc họp i-Cabinet hay Sổ tay đảng viên điện tử đã trở thành công cụ làm việc hằng ngày. Mức độ số hóa hồ sơ trực tuyến liên thông trực tiếp với Cổng Dịch vụ công quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về dân cư, hộ tịch, thuế, đất đai. Phường cũng đi đầu trong việc triển khai Chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai nhằm tạo nền tảng quản lý số minh bạch lâu dài.
Đặc biệt, tư duy quản trị thông minh của Cầu Giấy được thể hiện rõ nét qua việc thành lập Trung tâm điều hành, giám sát thực hiện “5 điểm nghẽn đô thị”. Trung tâm này sử dụng dữ liệu số và hệ thống camera giám sát để theo dõi theo thời gian thực các vấn đề nóng gồm: ùn tắc giao thông, úng ngập, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.
Theo Phó Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy Nguyễn Thị Thu Hà, thay vì thụ động chờ báo cáo hay ra quân theo đợt, chính quyền có thể phát hiện vi phạm, lấn chiếm vỉa hè, lòng đường hoặc các điểm đen rác thải để chỉ đạo các lực lượng chức năng xử lý kịp thời. Sự vào cuộc của công nghệ đã mang lại cái nhìn trực quan, giúp phương thức điều hành đô thị đạt được hiệu quả thực chất và bền vững hơn.
Dù đạt được những kết quả rất đáng khích lệ sau một năm vận hành, thực tiễn tại phường Cầu Giấy cũng chỉ ra những bài học kinh nghiệm và thách thức không nhỏ cần tiếp tục hoàn thiện trong giai đoạn 2026-2030, như: Khối lượng công việc tăng đột biến trong khi biên chế được giao chưa thực sự tương xứng với quy mô dân số và tính chất phức tạp của một khu vực đô thị trung tâm. Một số phần mềm dùng chung giữa các cấp đôi lúc còn phát sinh lỗi kỹ thuật, hệ thống chia sẻ dữ liệu chuyên ngành chưa hoàn toàn đồng bộ. Kỹ năng ứng dụng công nghệ hiện đại của một bộ phận cán bộ và khả năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến của người cao tuổi vẫn cần thời gian để bồi dưỡng, thích ứng.
Từ thực tế của Cầu Giấy, bài học then chốt chính là việc bám sát chỉ đạo của cấp trên để cụ thể hóa thành chương trình hành động sát thực tế, duy trì sự đoàn kết và phát huy tối đa trách nhiệm của người đứng đầu. Việc chuyển đổi mô hình quản lý phải đi đôi với đầu tư tương xứng cho hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa các quy trình nội bộ theo hướng liên thông dữ liệu.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp nhìn từ thực tiễn một năm qua tại phường Cầu Giấy đã chứng minh tính đúng đắn của một chủ trương lớn. Với tư duy quản trị hiện đại, sự hỗ trợ mạnh mẽ của công nghệ và tinh thần kiến tạo, phục vụ, mục tiêu xây dựng một nền hành chính thông minh, hiện đại và lấy người dân làm gốc chắc chắn sẽ tiếp tục gặt hái được nhiều thành công hơn nữa trong giai đoạn tới.