Việt Nam có Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đầu tiên

Phát biểu tại lễ ra mắt, ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ, khẳng định, trong thời gian qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chủ trương, chính sách quan trọng để thúc đẩy phát triển công nghiệp bán dẫn.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược. Ngày 30-4-2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg, đưa “công nghệ chip bán dẫn” và “chip chuyên dụng” vào Danh mục công nghệ chiến lược. Cùng với Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam tại Quyết định số 1018/QĐ-TTg, ngành bán dẫn đã có định hướng rõ ràng, hành lang chính sách ngày càng đồng bộ và quyết tâm chính trị mạnh mẽ để phát triển.

Trong bối cảnh đó, Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được thành lập nhằm góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về sản xuất thử nghiệm, tạo cầu nối giữa thiết kế, chế tạo thử, đo kiểm, đánh giá và từng bước thương mại hóa sản phẩm chip.

Trung tâm có sứ mệnh tổng hợp, điều phối các dự án nghiên cứu, thiết kế chip của viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nhóm khởi nghiệp; kết nối với các nhà máy sản xuất wafer, các đơn vị đóng gói, kiểm thử trong và ngoài nước; hỗ trợ triển khai sản xuất thử nghiệm theo mô hình Multi-Project Wafer, qua đó giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian, tăng cơ hội kiểm chứng thiết kế và tạo điều kiện để các sản phẩm chip Make in Viet Nam từng bước hình thành.

“Trung tâm sẽ là một mắt xích mới nhưng rất quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, giúp các ý tưởng không chỉ dừng lại ở bản vẽ thiết kế, mô phỏng hay phòng thí nghiệm, mà có thể tiến thêm một bước quyết định để trở thành sản phẩm chip thật, được đo kiểm, đánh giá, hoàn thiện và từng bước đưa ra thị trường”, ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện nay, Việt Nam chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử trong nước còn hạn chế. Các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp thiết kế chip chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài, làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) hiện dao động từ 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 - 24 tháng. Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và lĩnh vực liên quan. Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.

Được thành lập theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin. Trung tâm sẽ cung cấp hạ tầng dùng chung phục vụ toàn bộ chuỗi giá trị từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm. Đặc biệt, thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW), nhiều thiết kế chip sẽ được gộp trên cùng một đợt chế tạo nhằm giảm đáng kể chi phí và rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm.

Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử chip cho các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhóm thiết kế. Giai đoạn 2028-2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần kinh phí, đồng thời hoàn thiện hệ thống phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế và môi trường kiểm thử. Sau năm 2030, Trung tâm hướng tới làm chủ các công nghệ tiên tiến và trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín trong khu vực Đông Nam Á.

Trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, gồm nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, TSMC, GlobalFoundries cùng các trường đại học và doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Hà Nội, Viettel, FPT, VSAP Lab...

Dịp này, Trung tâm cũng công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 chuyên gia trong và ngoài nước; đồng thời tổ chức không gian trưng bày với 9 gian hàng giới thiệu các sản phẩm, giải pháp và kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, góp phần tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các cơ sở đào tạo.