Chủ động phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi trong mùa nắng nóng

Chủ động ứng phó với thời tiết cực đoan

Mùa hè năm nay được dự báo có nhiều đợt nắng nóng gay gắt với tần suất cao hơn những năm trước. Đây là điều kiện bất lợi đối với hoạt động chăn nuôi, bởi nhiệt độ cao kéo dài không chỉ làm giảm sức đề kháng của vật nuôi mà còn tạo điều kiện thuận lợi để các loại dịch bệnh nguy hiểm phát sinh, lây lan. Để hạn chế thiệt hại, nhiều cơ sở chăn nuôi trên địa bàn Hà Nội đã chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống dịch bệnh ngay từ đầu vụ.

Theo Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Long (xã Dân Hòa) Nguyễn Trọng Long, mùa nắng nóng luôn là thời điểm khiến người chăn nuôi lo ngại nhất. Do đó, Hợp tác xã đã chủ động kiểm tra, bảo dưỡng toàn bộ hệ thống làm mát chuồng trại ngay từ đầu mùa. Trong các yếu tố bảo đảm an toàn chăn nuôi mùa nắng nóng, hệ thống điện và nước phục vụ làm mát chuồng trại đóng vai trò quyết định. Vì vậy, mọi điều kiện phải được chuẩn bị đầy đủ trước khi bước vào cao điểm nắng nóng. Hợp tác xã thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, bảo đảm nguồn điện ổn định, an toàn và cấp đủ nước phục vụ sản xuất.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Lâm, chủ trang trại chăn nuôi tại xã Kiều Phú cho biết, trang trại luôn thực hiện nghiêm túc lịch tiêm phòng vắc xin cho đàn gia cầm theo quy định. “Trong những đợt nắng nóng kéo dài, các trang trại cần bổ sung điện giải vào nước uống với liều lượng phù hợp, đồng thời điều chỉnh khẩu phần ăn, tăng cường vitamin nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn gà. Vào những ngày nhiệt độ ngoài trời vượt 40 độ C, công nhân phải trực 24/24 giờ để theo dõi hoạt động của hệ thống máy móc và tình trạng sức khỏe của đàn vật nuôi để kịp thời xử lý khi có sự cố”, ông Lâm chia sẻ.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trong 6 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn thành phố không ghi nhận các ổ dịch đối với bệnh tai xanh, lở mồm long móng trên gia súc, viêm da nổi cục trên trâu bò và cúm gia cầm.

Đối với bệnh Dịch tả lợn châu Phi và bệnh dại trên chó, mèo, các ổ dịch phát sinh đều được phát hiện, xử lý kịp thời, đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống theo quy định. Mặc dù tình hình dịch bệnh cơ bản được kiểm soát, song ngành chức năng nhận định, nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong thời gian tới vẫn rất lớn do thời tiết nắng nóng tạo điều kiện thuận lợi cho vi rút phát triển, đe dọa đến sinh kế của hàng nghìn hộ chăn nuôi. Người chăn nuôi đã chủ động phòng chống dịch bệnh bằng những việc che chắn chuồng trại, bổ sung thức ăn, nước uống, tiêm phòng bệnh vật nuôi đúng lịch.

Siết chặt quản lý, bảo vệ an toàn đàn vật nuôi

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, bên cạnh việc tiêm phòng đầy đủ, người chăn nuôi cần đặc biệt quan tâm đến chuồng trại. Chuồng nuôi phải bảo đảm thông thoáng, được nâng cấp hệ thống làm mát phù hợp. Đối với các chuồng trại đã cũ, cần có giải pháp phun nước làm mát mái chuồng, lắp đặt hệ thống phun sương, đồng thời kiểm tra thường xuyên hệ thống điện, máy phát điện dự phòng. Ngoài ra, người chăn nuôi cần thực hiện nghiêm túc việc vệ sinh, tiêu độc khử trùng trong và ngoài khu vực chăn nuôi; khơi thông cống rãnh, phát quang bụi rậm, xử lý nơi cư trú và sinh sản của muỗi, côn trùng nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh dịch bệnh.

Cơ quan chuyên môn cũng khuyến cáo việc tiêm phòng vắc xin cần thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều tối, tránh tiêm quá nhiều loại vắc xin trong cùng một thời điểm và bổ sung vitamin, chất điện giải sau tiêm để tăng hiệu quả bảo hộ; đồng thời điều chỉnh khẩu phần ăn theo hướng tăng chất béo, giảm tinh bột, bổ sung vitamin C và chất điện giải. Đối với gia cầm đẻ trứng, cần giảm lượng thức ăn giàu tinh bột, tăng cường rau xanh và thức ăn bổ sung nhằm duy trì năng suất.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tạ Văn Tường, cần tiếp tục tăng cường giám sát dịch bệnh tại những khu vực có nguy cơ cao như chợ buôn bán động vật sống, cơ sở giết mổ, điểm trung chuyển, cơ sở giống, vùng chăn nuôi mật độ cao, địa bàn từng xuất hiện ổ dịch và vùng đệm xung quanh các cơ sở an toàn dịch bệnh.

Các địa phương tổ chức tiêm nhắc lại, tiêm bổ sung, bảo đảm tỷ lệ tiêm phòng đạt trên 80% tổng đàn thuộc diện phải tiêm, tránh tình trạng giao chỉ tiêu hành chính không bám sát quy mô đàn vật nuôi. Cùng với đó là đẩy mạnh tuyên truyền đến người dân về lợi ích của tiêm phòng cũng như những tác hại, thiệt hại do dịch bệnh gây ra. Trọng tâm đánh giá cần chuyển từ số lượng liều vắc xin đã tiêm sang tỷ lệ bao phủ thực tế, đúng đối tượng, đúng thời điểm và hiệu quả bảo hộ.

Cùng với đó là tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như giấu dịch, chậm khai báo, bán chạy động vật mắc bệnh, không chấp hành tiêu hủy, không thực hiện tiêm phòng bắt buộc hoặc vận chuyển, giết mổ, buôn bán động vật trái quy định. Việc xử lý phải bảo đảm đủ sức răn đe, công khai kết quả và gắn trách nhiệm người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc xử lý không nghiêm.

Trong bối cảnh thời tiết diễn biến ngày càng cực đoan, việc chủ động phòng, chống dịch bệnh không chỉ góp phần bảo vệ đàn vật nuôi, giảm thiểu thiệt hại kinh tế mà còn là yếu tố then chốt để duy trì sản xuất chăn nuôi ổn định, bảo đảm nguồn cung thực phẩm và hướng tới phát triển ngành chăn nuôi bền vững.

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội