Lebanon trở thành nút thắt mới trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Theo ông Katz, Israel sẵn sàng duy trì hiện diện quân sự tại khu vực và đến nay chưa nhận được bất kỳ yêu cầu nào từ Washington về việc rút quân.

Tuyên bố trên được đưa ra trong lúc Lebanon và Israel đang thảo luận tại Washington về một đề xuất do Mỹ hậu thuẫn. Theo đề xuất này, Israel sẽ rút khỏi một số khu vực kiểm soát được trong chiến tranh và bàn giao lại cho quân đội Lebanon.

Israel cho rằng việc duy trì hiện diện tại miền Nam Lebanon là cần thiết để bảo vệ cư dân ở khu vực phía Bắc nước này. Trong khi đó, Iran coi việc chấm dứt xung đột tại Lebanon là một trong những nội dung quan trọng của tiến trình hòa bình với Mỹ.

Phát biểu tại Baku, thủ đô Azerbaijan, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho biết Tehran đánh giá việc chấm dứt chiến sự tại Lebanon có ý nghĩa không kém việc chấm dứt cuộc xung đột với Iran.

Mỹ và Iran tuần trước đã ký một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc chiến gây biến động lớn tại Trung Đông và tạo sức ép lên kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều nội dung quan trọng vẫn đang được hai bên tiếp tục đàm phán.

Những bất đồng còn lại tập trung vào tình hình Lebanon, cơ chế quản lý hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz, việc sử dụng các tài sản của Iran được giải phóng và các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hiện đang công du Trung Đông nhằm trấn an các đồng minh khu vực về nội dung của thỏa thuận sơ bộ. Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), ông đã hội đàm với Tổng thống Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan và dự kiến tiếp tục tới Kuwait cùng Bahrain trong những ngày tới.

Một trong những điểm còn gây tranh cãi là cách sử dụng nguồn tài sản của Iran được giải phóng theo thỏa thuận. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết số tiền này sẽ được sử dụng để mua vật tư y tế và thực phẩm từ Mỹ. Tuy nhiên, phía Iran bác bỏ cách diễn giải này.

Vấn đề hạt nhân cũng tiếp tục là nội dung đàm phán khó khăn. Ông Trump cho biết Iran đã đồng ý cho phép thanh sát "vô thời hạn" theo thỏa thuận ban đầu. Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định Tehran hiện chưa có kế hoạch cho phép tiếp cận các cơ sở hạt nhân bị tấn công hoặc các vật liệu hạt nhân liên quan.

Theo quan chức Iran, các nội dung về thanh sát chỉ có thể được xem xét trong khuôn khổ một thỏa thuận cuối cùng, sau khi phía Mỹ có những bước đi cụ thể về dỡ bỏ trừng phạt.

Tại Eo biển Hormuz, hoạt động vận tải biển đã bắt đầu phục hồi sau khi thỏa thuận sơ bộ được ký kết, góp phần kéo giá dầu thế giới đi xuống. Tuy nhiên, cơ chế vận hành lâu dài của tuyến hàng hải chiến lược này vẫn đang được Iran, Oman và các nước vùng Vịnh tiếp tục thảo luận.

Theo một nhà ngoại giao nắm nội dung trao đổi, Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani đã tới Muscat để làm việc với giới chức Oman về khả năng khởi động các cuộc đàm phán liên quan đến Hormuz.

Các nước vùng Vịnh được cho là đang thúc đẩy phương án không thu phí quá cảnh, trong khi Iran có thể đề xuất một số khoản phí liên quan đến môi trường, hàng hải và an ninh. Tuy nhiên, Tổng thống Trump sau đó cho biết Iran đã thông báo với Mỹ rằng sẽ không áp dụng bất kỳ khoản phí hay phụ phí nào đối với tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz.

Tại Washington, thỏa thuận cũng đang đối mặt với sức ép chính trị trong nước. Một số nghị sĩ Cộng hòa cho rằng chính quyền Tổng thống Trump đã nhượng bộ quá nhiều cho Iran.

Những tranh luận này cho thấy con đường hướng tới một thỏa thuận cuối cùng vẫn còn nhiều trở ngại, bất chấp những tiến triển ngoại giao đạt được trong thời gian qua.

Tổng hợp