Quốc lộ 21B - Hành trình tháo nút thắt để mở không gian phát triểnBài 4: Hành trình tháo gỡ điểm nghẽn

Chạy đua để về đích ngày 30-6

Sau chuyến kiểm tra thực địa trên tuyến quốc lộ 21B ngày 19-4-2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các địa phương hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trong quý II-2026. Đây được xem là “mốc cứng” nhằm tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất đã kéo dài nhiều năm qua, tạo điều kiện để các dự án tăng tốc thi công và sớm phát huy hiệu quả đầu tư.

Chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo thành phố đã tạo chuyển động rõ nét tại các địa phương. Những ngày đầu tháng 6 này, không khí làm việc khẩn trương hiện hữu từ trụ sở UBND các xã đến từng thôn, xóm. Các tổ công tác liên tục xuống cơ sở rà soát hồ sơ, xác minh nguồn gốc đất, đo đạc hiện trạng, gặp gỡ người dân để tuyên truyền, vận động bàn giao mặt bằng.

Nếu như ở giai đoạn trước, những khó khăn chủ yếu xuất phát từ việc xử lý các hồ sơ đất đai phức tạp, thì nay trọng tâm là giải quyết dứt điểm những tồn tại, bảo đảm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng theo đúng tiến độ mà lãnh đạo thành phố đã đề ra.

Tại xã Dân Hòa, công tác giải phóng mặt bằng đang bước vào giai đoạn quyết định. Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 21B qua địa bàn xã có chiều dài khoảng 2km với tổng diện tích cần thu hồi hơn 69.000m². Tính đến giữa tháng 6-2026, địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng toàn bộ diện tích đất nông nghiệp hơn 38.000m². Phần diện tích còn lại liên quan đến 181 hộ gia đình, cá nhân và diện tích đất công do UBND xã quản lý đang được tập trung xử lý.

Trong năm 2026, UBND xã Dân Hòa đã nhiều lần phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tổ chức lấy ý kiến người dân. Khó khăn lớn nhất hiện tập trung ở những trường hợp bị thu hồi phần lớn diện tích nhà ở hoặc phần diện tích còn lại không bảo đảm điều kiện sử dụng sau khi giải tỏa. Đơn cử như các hộ ông Phạm Văn Hùng, Nguyễn Đình Chiến, Đỗ Quang Tuyến, Nguyễn Đình Trung ở thôn Tảo Dương đều bị thu hồi từ một nửa đến 2/3 căn nhà nên đề nghị xem xét bồi thường toàn bộ diện tích còn lại.

Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Dân Hòa Đỗ Văn Chiến cho biết, nhiều ngày qua, các tổ công tác gần như không có ngày nghỉ. Ban ngày xuống cơ sở gặp gỡ, đối thoại với người dân; buổi tối tiếp tục rà soát hồ sơ, hoàn thiện phương án bồi thường. Có những hộ phải đến gặp nhiều lần mới tạo được sự đồng thuận. Theo ông Đỗ Văn Chiến, yếu tố then chốt là phải tuyên truyền, giải thích đầy đủ chủ trương của Nhà nước, bảo đảm người dân hiểu rõ quyền lợi của mình; đồng thời lắng nghe, tiếp thu các kiến nghị chính đáng để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Tại xã Bình Minh, nơi có hai Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 21B đang được triển khai, công tác giải phóng mặt bằng cũng được thực hiện với tinh thần khẩn trương. Đối với đoạn từ cầu Thạch Bích đến nút giao tỉnh lộ 427, phần diện tích đất nông nghiệp cơ bản đã hoàn thành. Riêng tại địa bàn xã Bích Hòa (cũ), đã chi trả bồi thường cho toàn bộ 285 hộ dân với diện tích thu hồi gần 19.000m². Ở khu vực xã Bình Minh (cũ), hơn 33.800m² đất nông nghiệp của 270 hộ dân đã được kiểm đếm, phê duyệt phương án bồi thường. Phần lớn các hộ đã nhận tiền và bàn giao mặt bằng.

Những hồ sơ còn lại chủ yếu liên quan đến đất ở, đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hồ sơ địa chính qua nhiều thời kỳ chưa đầy đủ. Theo Tổ trưởng Tổ Giải phóng mặt bằng, Ban Quản lý dự án Đầu tư - Xây dựng xã Bình Minh Đỗ Xuân Vinh, ban đã phối hợp với Phòng Kinh tế - hạ tầng xã và các tổ chức đoàn thể tăng cường bám sát cơ sở. Ngoài việc hoàn thiện hồ sơ, các tổ công tác thường xuyên xuống từng hộ dân để tuyên truyền, vận động, giải thích chính sách. Mục tiêu là hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30-6 để dự án được triển khai nốt những hạng mục cuối cùng.

Không riêng Bình Minh hay Dân Hòa, tại các xã Ứng Thiên và Hòa Xá, cả hệ thống chính trị cũng đang được huy động vào cuộc. Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Ứng Thiên Nguyễn Quang Hùng cho biết: “Phương châm thực hiện là đến từng nhà, gặp từng người, giải thích cặn kẽ từng chính sách để tạo sự thống nhất trong quá trình thực hiện. Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhiều trường hợp trước đây còn băn khoăn, chưa đồng ý kiểm đếm hoặc chưa nhận tiền bồi thường nay đã hợp tác với chính quyền, tự nguyện bàn giao mặt bằng”.

Những ngày cao điểm, nhiều buổi tối tại các nhà văn hóa thôn trên địa bàn xã Ứng Thiên vẫn sáng đèn. Trực tiếp chủ trì các buổi đối thoại, Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Anh Tuấn cùng lãnh đạo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, các ban, ngành, đoàn thể xã đã lắng nghe và giải đáp những băn khoăn của người dân liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Việc tổ chức họp dân vào buổi tối không chỉ tạo điều kiện để người dân tham gia đầy đủ mà còn thể hiện tinh thần gần dân, sát dân của chính quyền địa phương. Mọi vấn đề đều được trao đổi công khai, thẳng thắn và giải đáp ngay tại cơ sở, giúp người dân hiểu rõ hơn ý nghĩa của dự án cũng như các chính sách của Nhà nước. Cách thức tuyên truyền, vận động này đã tạo được sự đồng thuận trong nhân dân, giúp dự án được triển khai đồng bộ, đáp ứng kỳ vọng về một tuyến giao thông hiện đại.

Có mặt bằng đến đâu, thi công đến đó

Nếu công tác giải phóng mặt bằng là cuộc chạy đua với thời gian của chính quyền cơ sở, thì tại các công trường, cuộc đua tiến độ cũng diễn ra không kém phần quyết liệt. Ghi nhận của phóng viên trên các đoạn tuyến đã có mặt bằng sạch cho thấy không khí thi công đang diễn ra hết sức khẩn trương. Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, các chủ đầu tư và nhà thầu đang triển khai quyết liệt phương châm “có mặt bằng đến đâu, tổ chức thi công đến đó”, tận dụng tối đa quỹ thời gian và diện tích mặt bằng được bàn giao để đẩy nhanh tiến độ dự án.

Tại đoạn tuyến qua địa bàn các xã Thanh Oai, Ứng Thiên và Hòa Xá, nhiều mũi thi công được tổ chức đồng thời. Công nhân vận hành hệ thống máy móc, phương tiện tập trung hoàn thiện nền đường, hệ thống thoát nước, bó vỉa, lát hè và các hạng mục phụ trợ.

Công nhân Nguyễn Đình Tuấn, đang thi công đoạn qua xã Ứng Thiên, cho biết: “Những ngày nắng nóng nhiệt độ ngoài trời có lúc lên tới trên 40 độ C nhưng anh em tôi vẫn duy trì làm việc liên tục. Đơn vị tổ chức 3 ca, 4 kíp, thi công cả ngày lẫn đêm để bảo đảm tiến độ. Chỉ cần địa phương bàn giao thêm mặt bằng là chúng tôi triển khai ngay”.

Theo các nhà thầu, năng lực thi công hiện không phải vấn đề đáng lo ngại. Điều mong nhất lúc này là mặt bằng được bàn giao đồng bộ để có thể tổ chức thi công liên hoàn toàn tuyến. Phó Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng cầu đường Hà Nội Nguyễn Huy Minh cho biết: “Những năm qua doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn do tiến độ giải phóng mặt bằng chậm. Có những đoạn chúng tôi phải tạm dừng thi công trong thời gian dài vì không có mặt bằng sạch”.

Không chỉ các nhà thầu, người dân sinh sống dọc tuyến cũng đang dõi theo từng ngày tiến độ của dự án. Tại thôn Xà Cầu (xã Ứng Thiên) nhiều hộ dân phấn khởi khi chứng kiến công trường hoạt động trở lại sau thời gian dài chờ đợi. Chị Nguyễn Thị Nhàn (thôn Xà Cầu) chia sẻ: “Thấy máy móc thi công liên tục, bà con rất mừng. Chúng tôi mong dự án sớm hoàn thành để việc đi lại, giao thương được thuận tiện hơn”.

Bức tranh trên cho thấy, một bên là những cán bộ miệt mài rà soát hồ sơ, vận động người dân bàn giao mặt bằng, một bên là những mũi thi công đang chờ từng mét đất sạch để triển khai đồng bộ. Tất cả cùng hướng tới mục tiêu chung là sớm đưa quốc lộ 21B về đích sau nhiều năm dang dở, mở cánh cửa phát triển mới cho khu vực phía Nam Thủ đô.

Theo Bí thư Chi bộ thôn Xà Cầu (xã Ứng Thiên) Nguyễn Thị Hằng, sau khi được tuyên truyền, vận động, toàn bộ 15 hộ dân sử dụng đất trong phạm vi hành lang giao thông đã tự giác tháo dỡ công trình để bàn giao mặt bằng. Nhiều hộ như ông Nguyễn Bá Đô, ông Nguyễn Tiến Tuyên... chỉ trong vài ngày đã hoàn thành việc tháo dỡ tường bao, mái che và di chuyển tài sản. Điều này cho thấy, khi người dân hiểu rõ ý nghĩa của dự án và được giải thích đầy đủ về chủ trương, chính sách, công tác giải phóng mặt bằng sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Quá trình tháo gỡ những tồn tại kéo dài suốt nhiều năm tại các Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 21 mang đến những bài học sâu sắc về quản lý đầu tư công, công tác giải phóng mặt bằng, việc xây dựng sự đồng thuận trong nhân dân cũng như vai trò điều hành, phối hợp của chính quyền các cấp. Đó cũng là nội dung sẽ được phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đề cập trong bài cuối của loạt bài:“Bài học trong công tác giải phóng mặt bằng”.

(Còn nữa)