Góc nhìn

Định hình một Thủ đô kết nối, hiện đại, văn minh

Thuần Hưng 25/06/2026 - 06:22

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố xác định phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm; hình thành các cực tăng trưởng mới được kết nối bằng hệ thống hạ tầng hiện đại và đồng bộ.

Để hiện thực hóa mô hình phát triển mới, hệ thống đường sắt đô thị được xác định là hạ tầng khung chiến lược, giữ vai trò trục động lực của hệ thống giao thông công cộng hiện đại và là công cụ quan trọng để tổ chức lại không gian phát triển đô thị.

Đường sắt đô thị không chỉ đơn thuần là phương tiện di chuyển mà còn là động lực thúc đẩy mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Khi những tuyến đường sắt đô thị được hình thành, các khu vực xung quanh nhà ga sẽ trở thành những trung tâm phát triển mới, thu hút đầu tư, dân cư và các hoạt động kinh tế.

Việc đầu tư vào đường sắt đô thị còn mang ý nghĩa chiến lược trong mở rộng không gian phát triển của Hà Nội. Các tuyến đường sắt đô thị kết nối khu vực trung tâm với các vùng ngoại ô và các khu đô thị mới, tạo tiền đề cho sự hình thành các đô thị đa cực, giảm thiểu tình trạng tập trung dân cư quá tải tại khu vực trung tâm. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực lên hạ tầng hiện có mà còn tạo cơ hội phát triển đồng đều cho các khu vực, thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân trên toàn thành phố. Thực tế, mô hình này đã chứng minh hiệu quả tại nhiều đô thị lớn trên thế giới, giúp tối ưu hóa việc sử dụng đất đai và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Nhìn từ tuyến Cát Linh - Hà Đông đến tuyến Nhổn - Ga Hà Nội có thể thấy rõ, người dân Thủ đô đã bắt đầu quen với đường sắt đô thị. Những đoàn tàu không chỉ chở khách, mà còn mang theo kỳ vọng lớn về việc thay đổi thói quen di chuyển từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng, đồng thời định hình diện mạo của một Hà Nội văn minh, hiện đại.

Sự kiện thành phố Hà Nội khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị quan trọng trong ngày 22-6 vừa qua không chỉ đơn thuần là xây dựng thêm các công trình giao thông mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng từ mô hình đầu tư riêng lẻ từng tuyến sang từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, hiện đại trên phạm vi toàn thành phố.

Mỗi tuyến đường sắt đô thị được khởi công không chỉ mở ra một hành lang giao thông mới mà còn mở ra một không gian phát triển mới cho Hà Nội trong thế kỷ XXI. Khi hoàn thành, mạng lưới này sẽ kết nối các cực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố, đồng thời góp phần giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Để những dự án đó hoàn thành vào năm 2030 đúng mục tiêu đặt ra, các sở, ngành của thành phố, các địa phương liên quan, các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu cần tập trung mọi nguồn lực; chủ động phối hợp, xử lý kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh; không để chậm trễ, không để ách tắc kéo dài làm ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp tham gia vào các dự án cần ứng dụng công nghệ hiện đại, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để bảo đảm các dự án được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư. Cấp ủy, chính quyền và nhân dân các địa phương tích cực hỗ trợ, tạo điều kiện cho việc triển khai các dự án, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng.

Cùng với các dự án đường sắt, việc phát triển các đô thị, hạ tầng kết nối khác theo quy hoạch cũng cần được tổ chức thực hiện đồng bộ, tránh tình trạng “đường tàu chạy trước, đô thị theo sau” một cách manh mún.

Đường sắt đô thị sẽ giải quyết bài toán giao thông hiện tại và mở ra cánh cửa phát triển tầm nhìn 100 năm của Thủ đô Hà Nội. Việc triển khai đồng bộ các tuyến đường sắt đô thị trọng điểm không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại trước mắt, mà là bước đi chiến lược định hình một Thủ đô kết nối, hiện đại, văn minh và phát triển bền vững.