Gỡ điểm nghẽn đất đai, tạo động lực phát triển từ cơ sở
Trong tiến trình phát triển đô thị và hoàn thiện hạ tầng, đất đai luôn là nguồn lực quan trọng nhưng cũng là lĩnh vực phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc. Ở một số địa phương tại Hà Nội, việc quyết liệt tháo gỡ “điểm nghẽn” về đất đai đang tạo chuyển biến rõ nét, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước và mở rộng dư địa phát triển kinh tế - xã hội.
Thực hiện chỉ đạo của thành phố về tăng cường quản lý đất đai, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và xử lý vi phạm trên đất nông nghiệp, tại xã Dương Hòa và Hoài Đức, chính quyền địa phương đang triển khai nhiều giải pháp quyết liệt nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn”, tạo động lực cho phát triển trong giai đoạn mới.
Tại xã Dương Hòa, công tác quản lý đất đai được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm trật tự xây dựng và tạo quỹ đất phục vụ các công trình phát triển hạ tầng. Ngay sau khi kiện toàn bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, xã đã rà soát toàn diện các khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm, đồng thời tập trung xử lý những tồn tại kéo dài liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp.

Đối với các dự án cần thu hồi đất, địa phương tăng cường đối thoại với người dân, công khai các phương án bồi thường, hỗ trợ theo quy định, giải đáp kịp thời những kiến nghị phát sinh để tạo sự đồng thuận. Việc giải phóng mặt bằng được thực hiện theo hướng công khai, minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân.
Đơn cử, tại dự án CCN Dương Liễu giai đoạn 2, sau các bước họp dân, tuyên truyền, phổ biến chính sách đối với các hộ gia đình, cá nhân có đất, tài sản trên đất nằm trong phạm vi thu hồi đất thực hiện dự án, đến nay phần lớn các hộ gia đình, cá nhân đồng thuận phối hợp kê khai kiểm đếm để tiến hành công tác giải phóng mặt bằng theo quy định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hộ dân tại các thôn Minh Hòa 1, Minh Hòa 2, Minh Hòa 3, Minh Hòa 4, Minh Hiệp 1, Minh Hiệp 2, Minh Hiệp 3 có quyết định kiểm đếm bắt buộc nhưng chưa phối hợp thực hiện. Điều này gây ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án. Sau quá trình tính toán kỹ lưỡng, xã Dương Hòa đã xây dựng kế hoạch tổ chức cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc, tổ chức các hội nghị để triển khai cưỡng chế một cách thận trọng.

Ngoài việc tích cực tháo gỡ các điểm nghẽn trong công tác giải phóng mặt bằng, qua đó góp phần thúc đẩy các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn được triển khai đúng tiến độ, phục vụ lợi ích chung của cộng đồng, xã Dương Hòa đẩy mạnh kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, kiên quyết xử lý các trường hợp xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp hoặc sử dụng đất sai mục đích. Đối với vi phạm mới phát sinh, địa phương áp dụng biện pháp ngăn chặn ngay từ đầu, không để hình thành các công trình kiên cố gây khó khăn cho việc xử lý sau này. Những trường hợp tồn đọng được phân loại, lập hồ sơ và triển khai xử lý theo đúng trình tự pháp luật.
Theo Chủ tịch UBND xã Dương Hòa Lê Đức Phóng, công tác quản lý và xử lý các tồn tại về đất đai được địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm mới phát sinh, đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng đối với các dự án theo kế hoạch.
“Quan điểm của địa phương là xử lý nghiêm nhưng bảo đảm đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích của người dân, qua đó tạo sự đồng thuận để khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển”, lãnh đạo Dương Hòa xã nhấn mạnh.

Cùng với Dương Hòa, xã Hoài Đức đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai. Bám sát chỉ đạo của thành phố, địa phương tập trung rà soát hiện trạng sử dụng đất, siết chặt công tác kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm, nhất là tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp và sử dụng đất sai mục đích.
Cùng với đó, xã tăng cường quản lý ngay từ cơ sở thông qua việc phân công rõ trách nhiệm cho từng bộ phận chuyên môn và cán bộ phụ trách địa bàn, thường xuyên tổ chức kiểm tra hiện trạng, không để phát sinh các công trình vi phạm mới. Đối với những trường hợp tồn tại từ trước, địa phương xây dựng lộ trình xử lý phù hợp, kết hợp tuyên truyền, vận động người dân tự giác khắc phục với việc áp dụng các biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật khi cần thiết.
Song song với việc lập lại trật tự trong quản lý đất đai, xã Hoài Đức cũng chú trọng tháo gỡ các khó khăn liên quan đến công tác thu hồi đất và giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án phát triển hạ tầng, phục dân sinh. Mọi quy trình đều được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, góp phần tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.
Mới đây nhất, đầu tháng 6-2026, xã Hoài Đức đã tổ chức thực hiện cưỡng chế kiểm đếm đối với các hộ gia đình, cá nhân có đất và tài sản trên đất nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng dự án xây dựng Trường THCS Di Trạch và Khu đất dịch vụ X5 nhằm góp phần đưa các dự án về đích đúng tiến độ, phục vụ trực tiếp đời sống dân sinh.
Quá trình thực hiện cũng diễn ra rất thận trọng. Tại cuộc họp trước khi triển khai cưỡng chế, Chủ tịch UBND xã Hoài Đức Nguyễn Huy Hoàng đã yêu cầu các đơn vị nêu cao tinh thần trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nhằm tạo sự đồng thuận của người dân, góp phần bảo đảm tiến độ triển khai các dự án.
Theo lãnh đạo xã Hoài Đức, việc quản lý chặt chẽ và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai không chỉ góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật mà còn tạo tiền đề quan trọng để thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và xây dựng địa phương ngày càng văn minh, hiện đại.
Thời gian tới, xã Hoài Đức sẽ tiếp tục duy trì các đợt kiểm tra thường xuyên, xử lý nghiêm các vi phạm phát sinh và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ trong công tác quản lý đất đai, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững theo quy hoạch và định hướng của thành phố.
Thực tiễn từ việc tăng cường quản lý đất đai và xử lý dứt điểm các tồn tại tại xã Dương Hòa và xã Hoài Đức đang cho thấy những chuyển biến tích cực trong công tác điều hành ở cơ sở; việc khai thông những “điểm nghẽn” về đất đai sẽ tiếp tục trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu xây dựng các địa phương ngày càng văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.