Đề xuất nhiều chính sách mới nhằm phát triển tổ chức hành nghề luật sư

Khắc phục điểm nghẽn về vốn

Dự thảo Luật kế thừa và sửa đổi, bổ sung, phát triển trên nền tảng các quy định hiện hành (từ Luật Luật sư và các văn bản hướng dẫn thi hành), đồng thời bám sát nguyên tắc xây dựng pháp luật tinh gọn, đảm bảo tính ổn định của Luật, giao Chính phủ, bộ quản lý chuyên ngành quy định chi tiết, hướng dẫn những vấn đề cụ thể để triển khai Luật và các thủ tục hành chính.

Nhằm phát triển được các tổ chức hành nghề luật sư thành các tổ chức có quy mô lớn, chuyên nghiệp, dự thảo Luật đã bổ sung một số quy định quan trọng. Cụ thể như cho phép công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thể có thành viên góp vốn. Thành viên góp vốn không được làm người đại diện theo pháp luật, cung cấp dịch vụ pháp lý, tham gia hoạt động điều hành của công ty và can thiệp vào hoạt động hành nghề của luật sư.

Theo luật sư Vũ Thị Hảo, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, quy định này sẽ giúp khắc phục được điểm nghẽn lớn nhất về vốn khiến các hãng luật nội địa mãi không thể phát triển mạnh mẽ. Bằng cách tách biệt giữa "quyền sở hữu vốn" và "quyền hành nghề chuyên môn", các công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thể thu hút nguồn tài chính từ các nhà đầu tư hoặc chuyên gia ngoài ngành (như quản trị, tài chính, công nghệ) mà không sợ can thiệp vào tính độc lập chuyên môn của luật sư.

Có vốn lớn, hãng luật mới có đủ tiềm lực để bứt phá quy mô, đầu tư dài hạn và vận hành hiệu quả như một doanh nghiệp thực thụ và cơ chế mới này có thể là khởi đầu cho làn sóng các công ty tài chính đổ vốn vào thị trường dịch vụ pháp lý, để hình thành những hãng luật lớn ở Việt Nam.

Đồng thời, dự thảo Luật ghi nhận tổ chức hành nghề luật sư có nhiều người đại diện theo pháp luật, thay thế quy định mỗi công ty luật chỉ có một người đại diện. Điều này được đánh giá sẽ giúp các hãng luật dịch chuyển cơ cấu tổ chức để hình thành các tập đoàn với nhiều người đại diện, đồng nghĩa với việc hãng luật có thể phân quyền quản trị theo mảng (vận hành, tài chính, chuyên môn), giúp việc ký kết hợp đồng, ra quyết định kinh doanh diễn ra song song, không bị đình trệ khi người đứng đầu vắng mặt.

Dự thảo Luật cũng quy định tổ chức hành nghề luật sư được phối hợp cung cấp dịch vụ pháp lý với luật sư khác, được hợp tác giữa tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam và tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài trong hành nghề.

Thực tế cho thấy, không một hãng luật nào, dù lớn đến đâu, có thể giỏi tất cả mọi lĩnh vực. Vì vậy, quy định này tạo hành lang pháp lý vững chắc cho phép các hãng luật nội địa mở rộng quy mô dịch vụ và khách hàng liên kết với các hãng luật khác, từ đó giữ lại dòng doanh thu tư vấn lớn.

Chủ động quy định về mô hình quản trị

Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng quy định các tổ chức hành nghề luật sư được thực hiện hoạt động đầu tư, ký hợp đồng hợp tác kinh doanh và hình thức khác để đầu tư cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ chuyển đổi số, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư theo quy định của pháp luật.

Quy định này nhằm thúc đẩy sự hiệu quả và chuyên nghiệp trong cung cấp dịch vụ. Trong bối cảnh AI và Công nghệ pháp lý (LegalTech) đang tái định hình ngành luật toàn cầu, các hãng luật không thể đứng ngoài.

Do đó, cơ chế này cho phép các tổ chức hành nghề luật sư chủ động "bắt tay" với các doanh nghiệp, tập đoàn công nghệ để hiện đại hóa hạ tầng, tự động hóa quy trình xây dựng hệ thống AI và công nghệ pháp lý cho riêng mình, từ đó có thể giúp cung cấp dịch vụ pháp lý cho khách hàng nhanh hơn, chi phí thấp hơn.

Một điểm mới quan trọng khác là quy định các tổ chức hành nghề luật sư được chủ động quy định về mô hình quản trị tổ chức hành nghề luật sư và vấn đề phân chia lợi nhuận. Việc trao quyền tự quyết tối đa cho các hãng luật tự thiết kế mô hình quản trị và linh hoạt cơ chế chia lợi nhuận (theo năng suất, theo thâm niên, hoặc theo doanh số mang về) chính là chìa khóa để giữ chân các nhân sự giỏi…

Bên cạnh đó, dự thảo Luật còn đề xuất đơn giản hoá quy trình, đưa tiêu chuẩn luật sư tiệm cận với tiêu chuẩn của một số chức danh tư pháp khác, đề xuất luật sư được tham gia thẩm định pháp lý đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công theo pháp luật đầu tư công hoặc dự án khác có tác động lớn đến kinh tế, xã hội khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền…

Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội khoá XVI xem xét tại Kỳ họp thứ hai sắp tới.