Quốc lộ 21B - Hành trình tháo nút thắt để mở không gian phát triểnBài 3: Mở đường cho cực tăng trưởng phía Nam Thủ đô

Quốc lộ 21B trong không gian phát triển mới của Hà Nội

Nếu như trước đây, quốc lộ 21B chủ yếu được nhìn nhận là tuyến giao thông phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và kết nối liên tỉnh, thì trong bối cảnh phát triển mới của Hà Nội, vai trò của tuyến đường này đã có nhiều thay đổi đáng kể.

Theo Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực phía Nam thành phố được xác định là một trong những không gian phát triển mới với định hướng phát triển đô thị sinh thái, logistics, công nghiệp công nghệ cao và du lịch văn hóa. Cùng với quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh, quốc lộ 6, đường trục phía Nam và hệ thống các tuyến vành đai đang từng bước hình thành, quốc lộ 21B đang trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới hạ tầng liên hoàn của Thủ đô.

Điều đáng chú ý là tuyến đường này không còn phát triển độc lập. Khi tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô được hoàn thiện theo lộ trình, quốc lộ 21B sẽ kết nối trực tiếp với các trục động lực mới, đưa khu vực phía Nam hòa vào dòng chảy phát triển chung của toàn thành phố.

Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu nhận định, quốc lộ 21B có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kết nối không gian du lịch phía Nam Thủ đô. Đây không chỉ là tuyến giao thông dẫn tới Khu di tích thắng cảnh Hương Sơn (chùa Hương) mà còn là hành lang liên kết với nhiều điểm đến nổi tiếng như các khu du lịch: Tam Chúc, Tràng An... và chùa Bái Đính (tỉnh Ninh Bình).

“Khi quốc lộ 21B được đầu tư đồng bộ và thông suốt, thời gian di chuyển của du khách sẽ được rút ngắn, nâng cao chất lượng trải nghiệm và tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các tuyến du lịch liên vùng. Đây là cơ sở quan trọng để các doanh nghiệp lữ hành xây dựng sản phẩm du lịch mới, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và nâng cao hiệu quả khai thác các điểm đến”, ông Trần Trung Hiếu khẳng định.

Không chỉ có lợi thế về du lịch văn hóa tín ngưỡng tâm linh, khu vực phía Nam Hà Nội còn sở hữu nhiều làng nghề truyền thống, di tích lịch sử, không gian sinh thái và vùng sản xuất nông nghiệp đặc trưng. Khi hạ tầng giao thông được cải thiện, các địa phương sẽ có điều kiện phát triển mạnh những lĩnh vực này.

Nói cách khác, quốc lộ 21B không chỉ là một tuyến giao thông mà đang trở thành hành lang phát triển chiến lược. Trên hành lang đó hội tụ đồng thời ba không gian phát triển lớn gồm: Du lịch - dịch vụ, công nghiệp - logistics và đô thị sinh thái. Khi ba không gian này được kết nối bằng một hạ tầng giao thông đồng bộ, cơ hội hình thành các cực tăng trưởng mới sẽ trở nên rõ nét hơn.

Trao đổi với phóng viên, chuyên gia quy hoạch đô thị Đinh Quốc Thái chia sẻ: “Trong nhiều năm qua, phía Nam Hà Nội luôn được đánh giá là vùng có tiềm năng lớn nhưng tốc độ phát triển chưa tương xứng do hạn chế về hạ tầng kết nối. Quốc lộ 21B không chỉ là một tuyến giao thông mà là hành lang phát triển đô thị - kinh tế hướng tâm. Khi tuyến đường được mở rộng đồng bộ, khoảng cách phát triển giữa khu vực trung tâm và các địa phương phía Nam sẽ được rút ngắn đáng kể. Đây là điều kiện quan trọng để khai thác hiệu quả quỹ đất, thu hút đầu tư và mở rộng không gian phát triển của Thủ đô”.

Nhận định này cũng phù hợp với thực tế phát triển của nhiều địa phương. Kinh nghiệm cho thấy, ở đâu hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ, ở đó các nguồn lực phát triển được kích hoạt. Đất đai được khai thác hiệu quả hơn, doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư hơn và cơ hội việc làm cho người dân cũng tăng lên.

Về phía cơ sở, Bí thư Đảng ủy xã Ứng Thiên Nguyễn Chí Viễn khẳng định, khu vực nào có hạ tầng giao thông đồng bộ, chỗ đó xuất hiện động lực phát triển mới. Quốc lộ 21B cũng không nằm ngoài quy luật đó. Khi tuyến đường hoàn thành sẽ tạo điều kiện để hình thành các khu đô thị sinh thái, trung tâm dịch vụ, thương mại, logistics dọc hành lang phía Nam. Những khu vực vốn được xem là vùng đệm nông nghiệp sẽ có cơ hội chuyển mình trở thành các cực phát triển năng động, hiện đại.

“Khi hạ tầng được cải thiện, áp lực dân cư và hạ tầng xã hội trong khu vực nội đô cũng từng bước được chia sẻ. Người dân có thêm cơ hội lựa chọn nơi ở, nơi làm việc tại các đô thị vệ tinh mà vẫn bảo đảm kết nối thuận lợi với trung tâm thành phố. Đó cũng là điều mà chính quyền cơ sở đang mong đợi”, ông Nguyễn Chí Viễn nói.

Còn Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Đăng Việt cho biết, nhiều năm qua địa phương luôn kỳ vọng quốc lộ 21B sớm được hoàn thiện để tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Người dân mong tuyến đường sớm thông suốt, bởi khi giao thông thuận lợi, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư hơn, qua đó tạo thêm việc làm và cơ hội phát triển sản xuất cho người dân.

Rõ ràng, trong chiến lược phát triển của Hà Nội, quốc lộ 21B không còn là một con đường đơn thuần mà đã trở thành trục hành lang phát triển chiến lược, giữ vai trò mở đường cho cả một vùng kinh tế phía Nam đang chờ được đánh thức.

Từ tuyến giao thông đến động lực tăng trưởng

Một trong những minh chứng rõ nét nhất cho tác động của hạ tầng giao thông tới phát triển kinh tế đang hiện hữu ngay trên địa bàn xã Ứng Thiên. Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Hà Thành - BQP (chủ đầu tư dự án mở rộng Cụm Công nghiệp Xà Cầu giai đoạn 2) Đỗ Trọng Thủy cho biết: “Phía Nam Hà Nội hiện tập trung nhiều làng nghề truyền thống, vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa, các cụm công nghiệp chế biến cùng hệ thống doanh nghiệp vừa và nhỏ đang phát triển mạnh. Tuy nhiên, chi phí vận chuyển, thời gian lưu thông hàng hóa và khả năng kết nối với các đầu mối logistics vẫn là những rào cản không nhỏ, ảnh hưởng đến việc thu hút đầu tư vào dự án”.

Câu chuyện tại Cụm công nghiệp Xà Cầu minh chứng rất rõ mối quan hệ giữa hạ tầng giao thông và khả năng hấp thụ đầu tư của địa phương. “Sau hơn 2 năm kể từ khi hoàn thành dự án mở rộng Cụm công nghiệp Xà Cầu giai đoạn 2, đến nay chúng tôi mới cho thuê được 37 lô đất trên tổng diện tích 79ha. Dù đã lấp đầy mặt bằng cho thuê, nhưng mới chỉ có 8 lô đi vào xây dựng. Một trong những nguyên nhân quan trọng là quốc lộ 21B chưa được thông tuyến đồng bộ, khiến doanh nghiệp còn thận trọng trong quyết định đầu tư. Khi tuyến đường được mở rộng, hành lang vận tải từ các địa phương phía Nam tới trung tâm Hà Nội và các tuyến giao thông quốc gia sẽ được rút ngắn, giúp giảm đáng kể chi phí logistics, từ đó tạo động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư sản xuất”, ông Đỗ Trọng Thủy thông tin.

Không chỉ công nghiệp, quốc lộ 21B còn giữ vai trò đặc biệt trong thúc đẩy phát triển du lịch. Đây là tuyến đường kết nối trực tiếp từ trung tâm Hà Nội tới chùa Hương, đồng thời liên kết với chùa Tam Chúc và Bái Đính - 3 trung tâm du lịch văn hóa, tâm linh lớn của miền Bắc. Trong nhiều năm qua, ý tưởng hình thành hành lang du lịch liên vùng chùa Hương - Tam Chúc - Bái Đính đã nhiều lần được nhắc tới. Tuy nhiên, hạn chế về hạ tầng giao thông khiến tiềm năng này chưa được khai thác hiệu quả.

Theo chuyên gia quy hoạch đô thị Đinh Quốc Thái, quốc lộ 21B chính là trục xương sống của hành lang du lịch văn hóa - tâm linh khu vực phía Nam. Khi giao thông được cải thiện, khả năng liên kết giữa các điểm đến sẽ được nâng lên, tạo điều kiện phát triển dịch vụ lưu trú, thương mại, ẩm thực và nhiều ngành kinh tế phụ trợ khác.

Ở góc độ phát triển vùng, quốc lộ 21B còn có ý nghĩa đặc biệt trong việc khơi thông nguồn lực đất đai và thu hút đầu tư. Nhiều khu vực dọc tuyến hiện vẫn chưa phát huy hết giá trị do hạn chế về kết nối hạ tầng. Khi tuyến đường hoàn thành, quỹ đất sẽ được khai thác hiệu quả hơn, tạo sức hút đối với các dự án đô thị, thương mại, dịch vụ và công nghiệp sạch.

Những gì đang diễn ra tại Cụm công nghiệp Xà Cầu, tại các vùng sản xuất hàng hóa, các làng nghề truyền thống và các điểm du lịch phía Nam Hà Nội cho thấy cơ hội phát triển đã hiện hữu. Điều còn thiếu chỉ là một tuyến giao thông được hoàn thiện đồng bộ để kết nối các nguồn lực ấy thành sức mạnh chung.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc tháo gỡ những điểm nghẽn hạ tầng không còn là lựa chọn mà là yêu cầu cấp thiết. Quốc lộ 21B chính là một trong những điểm nghẽn như vậy. Mỗi ngày tuyến đường chưa thông suốt là thêm một ngày những giá trị phát triển mới của khu vực phía Nam Thủ đô chậm được khai mở.

Vậy các địa phương đang làm gì để tháo gỡ những điểm nghẽn cuối cùng, đưa các dự án trên quốc lộ 21B về đích? Nội dung này sẽ được phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phản ánh trong bài 4: “Tăng tốc tháo gỡ điểm nghẽn”.

(Còn nữa)