Hà Nội triển khai lấy mẫu ADN, trả lại danh tính cho các Anh hùng liệt sĩ

Chương trình có sự góp mặt của các đồng chí là Phó trưởng Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, gồm: Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô; Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Tây Nam. Trọng điểm làm trước được lựa chọn tại Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên với 11 phần mộ liệt sĩ hoàn toàn chưa xác định được thông tin phục vụ công tác giám định ADN.

Tri ân sâu sắc các Anh hùng liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ, nhưng nỗi đau của những người mẹ, người vợ, người con mòn mỏi chờ đợi thông tin của người thân chưa bao giờ nguôi ngoai. Trên cả nước hiện vẫn còn gần 300.000 phần mộ liệt sĩ trong các nghĩa trang chưa xác định được thông tin.

Tại Hà Nội, theo rà soát toàn diện, Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên là nơi an táng 1.428 phần mộ, trong đó có 81 phần mộ chưa xác định được đầy đủ thông tin, bao gồm 11 mộ chưa có bất kỳ thông tin nào.

Thực hiện Quyết định số 27/QĐ-BCĐQG ngày 22-3-2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia, hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), UBND thành phố Hà Nội đã phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" trên địa bàn. Ngày 23-6, Hà Nội chính thức triển khai thực hiện công tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm di truyền ADN đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính trên thực địa.

Trong không khí trang nghiêm và xúc động trước giờ thực hiện nhiệm vụ, Đoàn đại biểu Tổ chuyên gia Ban Chỉ đạo Quốc gia, Bộ Tư lệnh Thủ đô cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Phù Đổng đã kính cẩn dâng hương tại đài tưởng niệm.

Thay mặt chính quyền và nhân dân địa phương, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang đã có lời phát biểu tri ân sâu sắc: "Trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ, chúng tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Đợt này, xã Phù Đổng được lựa chọn tổ chức thực hiện trước việc lấy mẫu đối với 11 phần mộ liệt sĩ hoàn toàn chưa xác định được thông tin phục vụ công tác giám định ADN. Đây là việc làm nghĩa tình nhằm từng bước xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; góp phần trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ, vơi bớt nỗi đau, sự chờ đợi kéo dài của biết bao thân nhân liệt sĩ sau nhiều thập kỷ".

Lãnh đạo xã Phù Đổng cũng khẳng định, địa phương nguyện tiếp tục làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, chăm lo các gia đình người có công, gìn giữ và chăm sóc chu đáo Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên, đồng thời phối hợp chặt chẽ nhất với các cơ quan chuyên môn để quá trình lấy mẫu, giám định đạt kết quả tốt đẹp nhất.

Quyết tâm cao, hoàn thành tốt nhiệm vụ

Có mặt và chỉ đạo tại hiện trường, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân nhấn mạnh: "Trên cơ sở thực tiễn và rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai từ sự kiện ngày hôm nay, chúng tôi sẽ tiếp tục chỉ đạo đồng loạt các xã, phường trên toàn địa bàn thành phố tiến hành lấy mẫu xét nghiệm ADN đối với các phần mộ chưa có thông tin. Toàn lực lượng đang đặt quyết tâm phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ này trước 3 tháng, tức là vào khoảng tháng 4-2027 để thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ".

Cho biết công tác này đối mặt với nhiều khó khăn khách quan, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân chia sẻ, phần lớn các mộ liệt sĩ trên địa bàn thành phố Hà Nội đều từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp, thời gian trôi qua đã quá dài. Qua nhiều năm tháng, các nghĩa trang trên địa bàn đã trải qua nhiều lần được cải tạo, tôn tạo và nâng cấp. Chính vì vậy, nhiều phần mộ hiện đang nằm ở dưới rất sâu, khiến cho quá trình khai quật và thu thập mẫu sinh phẩm để xét nghiệm ADN gặp muôn vàn khó khăn.

Bên cạnh đó, việc đính chính thông tin cho các phần mộ vốn dĩ đã khó, việc xác định danh tính cho những ngôi mộ hoàn toàn không có thông tin lại càng là thách thức.

Tuy nhiên, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân khẳng định: Chiến dịch 500 ngày đêm này mang ý nghĩa nhân văn vô cùng to lớn và sâu sắc. Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ quyết tâm hoàn thành tốt mục tiêu cốt lõi là trả lại tên cho các anh, đáp ứng lại nỗi mong mỏi của các gia đình liệt sĩ.

Thiếu tướng nhấn mạnh: “Chúng tôi cùng mọi lực lượng tham gia đều đặt quyết tâm rất cao, dồn mọi tâm huyết để thực hiện hiệu quả và hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ được giao”.

Đặc biệt, cùng với việc lấy mẫu từ các phần mộ chưa có thông tin, chiến dịch cũng đang tiến hành lấy mẫu sinh phẩm từ các thân nhân liệt sĩ. Mục đích là dùng những dữ liệu này làm cơ sở đối khớp với các nguồn tư liệu lưu trữ để xác định chính xác danh tính của từng liệt sĩ.

Những mẫu sinh phẩm di truyền ADN của các Anh hùng liệt sĩ được nâng niu, bảo quản để chuẩn bị bước vào hành trình giải mã di truyền. Sự vào cuộc trách nhiệm, linh thiêng này chính là nén tâm nhang thành kính nhất mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô dâng lên các anh - những người đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân cho đất nước vẹn tròn.