Tiến bộ y học mở rộng cơ hội phục hồi cho người bệnh bạch biến

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Thị Thu Hiền, Trưởng Khoa Điều trị bệnh da tổng hợp, Trưởng Nhóm chuyên môn Bạch biến và Bệnh da giảm sắc tố, Bệnh viện Da liễu Trung ương: Bạch biến là bệnh da mất sắc tố, xảy ra khi các tế bào hắc tố bị hệ miễn dịch của chính cơ thể tấn công và phá hủy.

Bạch biến là bệnh lý có cơ chế tự miễn phức tạp, đồng thời liên quan đến nhiều yếu tố khác như di truyền, stress kéo dài, stress oxy hóa, tiếp xúc hóa chất độc hại hoặc sự hiện diện của các bệnh tự miễn khác.

Biểu hiện điển hình của bạch biến là sự xuất hiện các dát hoặc mảng da mất sắc tố màu trắng sữa hoặc trắng hoàn toàn, có ranh giới rõ với vùng da lành chung quanh. Các tổn thương thường không đau, không ngứa, không bong vảy và không gây teo da. Bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với một số tình trạng giảm sắc tố khác như lang ben, giảm sắc tố sau viêm, các bệnh giảm sắc tố bẩm sinh hoặc một số bệnh lý da hiếm gặp.

Theo bác sĩ Hiền, một trong những hiểu lầm phổ biến nhất hiện nay là cho rằng, bạch biến là bệnh truyền nhiễm. Thực tế, bạch biến không do vi khuẩn, virus hay nấm gây ra nên không thể lây lan qua tiếp xúc, ăn uống hoặc sinh hoạt chung.

Tuy nhiên, tác động của bệnh lại không chỉ dừng ở những tổn thương trên da. Nhiều nghiên cứu cho thấy gánh nặng tâm lý ở bệnh nhân bạch biến có thể tương đương với những người mắc các bệnh lý nghiêm trọng khác. Sự thay đổi ngoại hình khiến nhiều người mất tự tin, thu mình trong giao tiếp, ảnh hưởng đến cơ hội học tập, việc làm và các mối quan hệ xã hội.

Bên cạnh đó, vùng da mất sắc tố không còn lớp melanin bảo vệ nên trở nên nhạy cảm hơn với tia cực tím, dễ bị bỏng nắng và tổn thương dưới tác động của ánh nắng mặt trời.

Một số bệnh nhân còn có nguy cơ mắc kèm các bệnh tự miễn khác như viêm tuyến giáp Hashimoto, bệnh Graves, đái tháo đường type 1, hoặc suy tuyến thượng thận.

Bác sĩ Hiền cho biết, hiện chưa có phương pháp nào có thể khẳng định chữa khỏi hoàn toàn bạch biến do bệnh liên quan đến cơ chế tự miễn và vẫn có nguy cơ tái phát. Tuy vậy, các phác đồ điều trị hiện đại đã giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, ngăn bệnh tiến triển và phục hồi sắc tố từ 70% đến 100% ở nhiều trường hợp.

Tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, các phương pháp điều trị đang được áp dụng gồm thuốc bôi điều hòa miễn dịch tại chỗ như corticosteroid hoặc thuốc ức chế calcineurin đối với những tổn thương khu trú; thuốc uống ức chế miễn dịch và thuốc chống oxy hóa dành cho các trường hợp tiến triển nhanh hoặc lan rộng.

Đặc biệt, liệu pháp ánh sáng bằng tia UVB dải hẹp và laser Excimer 308nm hiện được xem là phương pháp điều trị chủ đạo, mang lại hiệu quả tái tạo sắc tố cao và được áp dụng rộng rãi trên thế giới…

Đối với các trường hợp bệnh ổn định từ 6-12 tháng trở lên, nhiều kỹ thuật ngoại khoa tiên tiến như ghép da thượng bì, ghép tế bào hắc tố tự thân hoặc ghép nang tóc tự thân đang mang lại kết quả thẩm mỹ rất khả quan...

Theo các chuyên gia, việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có ý nghĩa rất quan trọng bởi khả năng phục hồi sắc tố thường cao hơn nhiều so với khi bệnh đã tồn tại kéo dài hoặc lan rộng.

Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ, không tự ý sử dụng các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc vì có thể gây teo da, viêm da hoặc nhiều biến chứng khác.

Việc bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời cũng đặc biệt quan trọng. Bên cạnh đó, người bệnh nên duy trì lối sống lành mạnh, giảm căng thẳng, ngủ đủ giấc, hạn chế tiếp xúc hóa chất độc hại và kiểm soát tốt các bệnh tự miễn đi kèm cũng góp phần giúp bệnh ổn định lâu dài.