Hà Nội khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước về lao động tay nghề cao

Tầm nhìn chiến lược từ những con số ấn tượng

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là chìa khóa vàng quyết định tốc độ và chất lượng phát triển của mỗi địa phương. Ý thức rõ sứ mệnh là trung tâm chính trị, văn hóa, khoa học và kinh tế của cả nước, những năm qua, thành phố Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ lao động.

Số liệu thống kê mới nhất từ Sở Nội vụ Hà Nội cho thấy, tỷ lệ lao động qua đào tạo trên địa bàn thành phố liên tục tăng trưởng vững chắc qua từng năm, giữ vững vị trí top đầu toàn quốc. Đặc biệt, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ và tay nghề chuyên môn cao tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao đã tăng mạnh, đáp ứng linh hoạt yêu cầu khắt khe của các doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia.

Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cũng cho thấy, Hà Nội vươn lên đứng thứ nhất toàn quốc về tỷ lệ lao động qua đào tạo, đạt 55,19%. Con số này không chỉ phản ánh hiệu quả của công tác đào tạo và phát triển kỹ năng nghề nghiệp tại địa phương mà còn tạo nền tảng vững chắc để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội. Việc sở hữu nguồn nhân lực chất lượng cao giúp Hà Nội có lợi thế lớn trong kết nối cung - cầu lao động hiệu quả, bền vững hơn trong tương lai.

Thành quả này không phải là sự ngẫu nhiên, mà là trái ngọt từ quá trình kiên trì thực hiện quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đổi mới chương trình giảng dạy theo hướng tiệm cận chuẩn quốc tế. Hà Nội đã chủ động đầu tư trọng điểm vào các trường cao đẳng, trung cấp công lập mũi nhọn, đồng thời khuyến khích khối tư nhân và các doanh nghiệp cùng tham gia vào chu trình đào tạo.

Một trong những bước đi mang tính đột phá của Thủ đô chính là việc thay đổi tư duy đào tạo: Chuyển từ "đào tạo những gì mình có" sang "đào tạo những gì thị trường cần". Mô hình liên kết ba bên gồm: Cơ quan quản lý nhà nước - cơ sở đào tạo - doanh nghiệp đã được vận hành nhịp nhàng, phát huy hiệu quả tối đa.

Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Tây Nam cho biết, Luật Thủ đô (sửa đổi) năm 2026 đã bổ sung nhiều cơ chế đặc thù quan trọng nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô. Theo đó, HĐND thành phố được trao quyền quy định các chính sách đặc thù về thu nhập, tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, cư trú và điều kiện làm việc cần thiết đối với nhân lực chất lượng cao làm việc trên địa bàn.

Theo ông Nguyễn Tây Nam, Điều 25 và Điều 26 của Luật Thủ đô (sửa đổi) quy định các chính sách thu hút, trọng dụng, phát triển nguồn nhân lực công nghệ số, nhân lực trong các lĩnh vực trọng điểm, cơ chế hỗ trợ phát triển nhân lực phục vụ thu hút đầu tư chiến lược. Đây sẽ là cơ sở để Hà Nội nghiên cứu, ban hành các chính sách đặt hàng đào tạo kỹ năng cho doanh nghiệp FDI công nghệ cao trong thời gian tới.

Thành phố cũng khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại; phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức đào tạo kỹ năng nghề, kỹ năng số, ứng dụng AI trong sản xuất, quản trị để đáp ứng yêu cầu mới của thị trường lao động.

Đặc biệt, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 155/KH-UBND ngày 16/4/2026 về phát triển thị trường lao động giai đoạn 2026-2030, trong đó tập trung đào tạo nghề, kỹ năng số, ngoại ngữ và tích hợp AI cho người lao động; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp thích ứng với quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Cần sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa các bên

Để giữ vững vị thế dẫn đầu, Hà Nội không chạy theo số lượng mà tập trung tối đa cho chất lượng chuyên sâu. Theo đó, thành phố đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động ký kết hợp tác chiến lược với các doanh nghiệp ngay từ khâu xây dựng chương trình học, đưa sinh viên đến thực tập trực tiếp tại dây chuyền sản xuất. Việc "nhúng" người học vào môi trường thực tế từ sớm giúp lao động Thủ đô sau khi tốt nghiệp không còn bỡ ngỡ, sở hữu tư duy tác phong công nghiệp và kỹ năng thực hành xuất sắc, có thể bắt tay vào việc ngay mà doanh nghiệp không phải mất chi phí tái đào tạo.

Chính sự chủ động này đã tạo nên một thế hệ lao động mới của Hà Nội: Giỏi lý thuyết, thuần thục kỹ năng nghề nghiệp, được trang bị đầy đủ kỹ năng mềm như ngoại ngữ, công nghệ thông tin và khả năng làm việc nhóm. Điều này tạo nên sức hút mạnh mẽ đối với dòng vốn đầu tư chất lượng cao đổ về Thủ đô.

Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội Phạm Xuân Khánh nhìn nhận: Thực tế cho thấy, việc đào tạo nghề không thể chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước hay các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư cũng cần tham gia sâu hơn vào quá trình định hướng, dự báo nhu cầu nhân lực và “đặt hàng” đào tạo để bảo đảm người học ra trường có việc làm phù hợp. Việc lựa chọn ngành nghề đào tạo cần căn cứ nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Chẳng hạn, đối với lao động từ 30 tuổi trở lên, nhất là những người chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp thì các khóa đào tạo nghề ngắn hạn là giải pháp phù hợp để nhanh chóng tham gia thị trường lao động.

Trong khi đó, lao động trẻ hơn có thể theo học các ngành nghề dài hạn như công nghệ ô-tô, điện tử, công nghệ thông tin, các lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng lớn, thu nhập ổn định và cơ hội phát triển lâu dài.

Chất lượng lao động tăng lên đồng nghĩa với năng suất lao động xã hội được cải thiện, thu nhập của người dân được nâng cao rõ rệt. Sự chuyển biến này có thể cảm nhận rõ qua câu chuyện của chính những người lao động tại các nhà máy, xưởng sản xuất và khu công nghệ cao trên địa bàn thành phố. Anh Trần Văn Minh (32 tuổi, kỹ sư vận hành máy CNC tại Khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội) chia sẻ: "Trước đây, tôi chỉ học nghề ngắn hạn nên thu nhập và vị trí công việc rất bấp bênh. Sau khi được tham gia khóa đào tạo nâng cao tay nghề do công ty phối hợp với một trường cao đẳng nghề tại Hà Nội tổ chức, tôi đã làm chủ được các công nghệ hiện đại. Hiện tại, năng suất công việc tăng lên, mức lương của tôi đã cải thiện đáng kể, đủ sức lo cho gia đình. Sự quan tâm của thành phố và doanh nghiệp đến tay nghề của người lao động thực sự thay đổi cuộc đời những công nhân như chúng tôi"...
‎Không chỉ ở khối sản xuất công nghiệp, làn sóng nâng cao tay nghề còn lan tỏa mạnh mẽ sang các ngành dịch vụ chất lượng cao, du lịch, logistics, quản trị... Việc người lao động chủ động "học tập suốt đời" để không bị tụt hậu đã trở thành nét văn hóa mới trong đời sống lao động Thủ đô.

Vị thế dẫn đầu cả nước về tỷ lệ lao động có tay nghề cao minh chứng cho thấy chiến lược phát triển nguồn nhân lực của Hà Nội đang đi đúng hướng, là điểm tựa vững chắc để Thủ đô vững bước trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xứng danh "trái tim của cả nước"...