Hội nghị Thượng đỉnh G7 tập trung vào thỏa thuận Mỹ - Iran và an ninh kinh tế

Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều biến động địa chính trị, thỏa thuận hòa bình vừa đạt được giữa Mỹ và Iran được xem là tâm điểm thảo luận trong ngày làm việc đầu tiên của hội nghị kéo dài 3 ngày.

Các nhà lãnh đạo G7 gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italia, Nhật Bản, Mỹ cùng Liên minh châu Âu (EU) đã tham dự lễ đón chính thức và tiệc làm việc tối đầu tiên. Đây cũng là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của các lãnh đạo G7 kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hoan nghênh thỏa thuận được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố trước đó, cho rằng đây là “bước tiến quan trọng hướng tới giảm leo thang căng thẳng”. Nhà lãnh đạo này nhấn mạnh cần nhanh chóng hoàn tất các thủ tục để bảo đảm việc thực thi thỏa thuận, duy trì tự do hàng hải qua Eo biển Hormuz và ngăn chặn nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Thỏa thuận giữa Washington và Tehran được kỳ vọng sẽ giúp ổn định tình hình ở Trung Đông sau nhiều tháng giao tranh. Một trong những nội dung được lãnh đạo các nước đặc biệt quan tâm là việc khôi phục hoạt động bình thường tại Eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược nơi khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu đi qua mỗi ngày.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, nước chủ trì hội nghị năm nay, cho biết các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận những giải pháp dài hạn nhằm bảo đảm hoạt động lưu thông hàng hải tại Eo biển Hormuz cũng như các biện pháp tăng cường an ninh năng lượng toàn cầu.

Bên cạnh vấn đề Trung Đông, an ninh kinh tế cũng nổi lên như một chủ đề quan trọng. Trong phiên làm việc tối đầu tiên, Thủ tướng Nhật Bản đã đề xuất xây dựng cơ chế dự trữ chiến lược chung đối với các khoáng sản quan trọng như đất hiếm nhằm tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng toàn cầu. Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh nhiều nền kinh tế phát triển lo ngại sự phụ thuộc quá lớn vào nguồn cung khoáng sản từ Trung Quốc, đặc biệt đối với các ngành công nghệ cao và sản xuất pin xe điện.

Nhật Bản cũng tiếp tục kêu gọi phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên, đồng thời cảm ơn các đối tác G7 đã ủng hộ nỗ lực giải quyết vấn đề công dân Nhật Bản bị Bình Nhưỡng bắt cóc trong những thập niên trước. Các nhà lãnh đạo cũng trao đổi về tình hình an ninh tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và các thách thức liên quan tới Trung Quốc.

Tuy nhiên, hội nghị năm nay được dự báo sẽ đối mặt với không ít khó khăn trong việc thu hút sự đồng thuận. Mỹ và các đồng minh châu Âu vẫn tồn tại những khác biệt về nhiều vấn đề, từ cuộc xung đột tại Ukraine cho đến cách tiếp cận đối với cuộc xung đột Mỹ - Iran. Trong khi các nước châu Âu tiếp tục khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Ukraine, Washington đang theo đuổi một cách tiếp cận thận trọng hơn.

Để tránh làm nổi bật các bất đồng, các nước được cho là sẽ không công bố tuyên bố chung toàn diện sau hội nghị, tương tự như kỳ họp năm ngoái. Thay vào đó, G7 có thể phát hành các tuyên bố riêng lẻ về những lĩnh vực dễ đạt đồng thuận hơn như chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược và các vấn đề về mất cân bằng kinh tế toàn cầu.

Ngoài các thành viên G7, Pháp cũng mời lãnh đạo Brazil, Ai Cập, Ấn Độ, Kenya và Hàn Quốc tham gia một số phiên họp nhằm tăng cường đối thoại với các nền kinh tế mới nổi. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky dự kiến tham gia các cuộc thảo luận về chiến tranh Nga - Ukraine ngày 16-6 (giờ địa phương), trong khi lãnh đạo một số nước Trung Đông sẽ tham gia các phiên họp về an ninh khu vực và Eo biển Hormuz.

Một nội dung đáng chú ý khác là phiên họp về trí tuệ nhân tạo dự kiến diễn ra ngày 17-6 với sự tham gia của lãnh đạo nhiều công ty công nghệ hàng đầu như OpenAI và Anthropic. Các cuộc thảo luận sẽ tập trung vào phát triển AI, ứng dụng thực tiễn và các biện pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến.

(tổng hợp)