Trận đánh phố Hàng Đậu

Các chiến sĩ quyết tử giao lưu với cán bộ chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô nhân kỷ niệm 60 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến

(HNM) - Ngay sau khi điện thành phố vụt tắt vào lúc 20 giờ 03 phút đêm 19-12-1946, trận chiến ác liệt giữa ta và địch diễn ra trên phố Hàng Đậu nổ ra. Đại tá Vũ Trọng Phụng – nguyên là chiến sĩ liên lạc, trinh sát của Đội cảm tử quân Liên khu I, nguyên Hiệu trưởng Trường Nghiệp vụ cán bộ chính trị, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, năm nay vừa tròn 80 tuổi, sống tại nhà số 2 phố Gầm Cầu, quận Hoàn Kiếm, nhớ lại:

Ngày 17-12, quân Pháp đã chiếm được phố Hàng Bún và khống chế vườn hoa Hàng Đậu. Đêm 19-12, khi điện thành phố vừa tắt, trận chiến đấu trên phố Hàng Đậu bắt đầu. Đây là con đường huyết mạch dẫn ra cầu Long Biên, chúng quyết tâm mở đường máu chiếm lại đầu cầu Long Biên để sang sân bay Gia Lâm. Đầu tiên chúng vấp phải lực lượng Công an xung phong do đồng chí Trung đội trưởng Trương Từ Thức chỉ huy. Trung đội chiến đấu kiên cường, bảo vệ Ban Chỉ huy Quận 2. Địch huy động quân tập trung đánh ra phố Hàng Đậu, vấp phải lực lượng Tự vệ chiến đấu đường phố do đồng chí Nguyễn Lộc chỉ huy. Ba đồng chí Phạm Thứ Chương, Vũ Tá Lâm và Vũ Đức Vân phục kích ở số nhà 21 bắn cháy 1 xe Zeep. 1 chiếc xe tăng vấp phải mìn, đứt xích nằm chềnh ềnh ngay trước xưởng Trần Xuân Đề số nhà 49.

Cay cú, địch dùng xe bọc thép chở quân tiến ra ngã ba Hồng Phúc thì vấp phải chướng ngại vật bằng cọc đường ray do tự vệ bố trí từ trước. Chiếc xe khựng lại, từ trên tầng nhà cao số 31, khẩu trung liên do hai anh em Phạm Văn Luận và Hoàng Xuân Phương đảm nhiệm liên tiếp nhả đạn. Hàng chục tên trúng đạn lộn nhào từ trên xe xuống phố.

Sau cùng, địch dùng xe tăng có gắn pháo 37mm bắn sập ngôi nhà 2 tầng số 31 ấy. May mắn, hai anh em ông Luận đã kịp rút an toàn. Qua được bốt, tiến lên dốc Hàng Đậu, quân Pháp lại gặp Trung đội Vệ quốc đoàn do đồng chí Nguyễn Hùng chỉ huy. Hai bên giằng co mãi đến gần sáng chúng mới chiếm được đầu cầu Long Biên và phố Hàng Đậu. Lực lượng Tự vệ được lệnh rút lên Tứ Tổng. Lực lượng Công an và Vệ quốc đoàn rút về gầm cầu phố Hàng Giấy. Và, cuộc chiến 60 ngày đêm trong vòng vây quân địch của chiến sĩ quyết tử Liên khu I bắt đầu.

Đại tá Vũ Trọng Phụng kể

Tâm Bắc ghi